Ο Κάρολος Κουν (1908–1987) γεννήθηκε στην Προύσα της Μικράς Ασίας και έγινε ο σκηνοθέτης και δάσκαλος που ίδρυσε το Θέατρο Τέχνης, το 1942, μέσα στη γερμανική Κατοχή. Από το 1954 έστησε την έδρα του στο κυκλικό Υπόγειο της οδού Πεσμαζόγλου. Ανέβασε Brecht, Ionesco, Beckett και Pinter στην Αθήνα και έδωσε βήμα σε Έλληνες συγγραφείς όπως ο Καμπανέλλης, η Αναγνωστάκη και ο Κεχαΐδης. Οι «Όρνιθες» του, που τους αποδοκίμασαν στο Ηρώδειο το 1959, κέρδισαν το 1962 το πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ των Εθνών στο Παρίσι. Πέθανε στις 14 Φεβρουαρίου 1987, στα 78 του, από καρδιακή προσβολή. Είχε εισαχθεί στο νοσοκομείο έξι ημέρες νωρίτερα. Την ίδια βραδιά ήταν προγραμματισμένη, σύμφωνα με αρκετές πηγές, η πρεμιέρα της τελευταίας του σκηνοθεσίας, «Ο ήχος του όπλου» της Λούλας Αναγνωστάκη.

Η ιστορία του θανάτου του Κουν έχει γίνει σχεδόν θρύλος: ένας άνθρωπος που πεθαίνει τη νύχτα της πρεμιέρας του. Οι πηγές που ελέγξαμε επιβεβαιώνουν την ημερομηνία και το έργο, αλλά διαφέρουν σε μια λεπτομέρεια. Δεν βρήκαμε επίσης τεκμηρίωση για την εικόνα ενός σκηνοθέτη που στήνει παραστάσεις «από το κρεβάτι». Εδώ θα βρεις τι ξέρουμε και τι όχι, μαζί με τη ζωή και το έργο του. Για άλλους Έλληνες ηθοποιούς και ανθρώπους του θεάτρου που έχουμε καταγράψει, δες τη σελίδα με τους Έλληνες ηθοποιούς που έφυγαν.

Κάρολος Κουν: ένα παιδί της Προύσας

Ο Κάρολος Κουν γεννήθηκε στις 13 Σεπτεμβρίου 1908 στην Προύσα, τότε πόλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι πηγές διαφέρουν για την καταγωγή των γονιών του. Η Wikipedia γράφει ότι η μητέρα του ήταν Ελληνίδα και ο πατέρας του Πολωνοεβραίος. Το Athens Magazine γράφει ότι ο πατέρας, ο Ερρίκος Κοέν, ήταν εύπορος έμπορος με ελληνικές και εβραϊκές ρίζες. Η μητέρα, η Μελπομένη Παπαδοπούλου, ήταν ορθόδοξη Ελληνίδα.

Μεγάλωσε σε αστικό περιβάλλον, με γερμανίδα γκουβερνάντα και ιδιαίτερα μαθήματα από διάφορους δασκάλους, ανάμεσά τους ένας ιερέας και μια καθηγήτρια πιάνου. Από μικρός έκανε θέατρο στο σπίτι: έφτιαχνε σκηνικά με τα έπιπλα και, όπως γράφεται, έκοβε τα μοντέλα από τα περιοδικά μόδας της μητέρας του για να τα βάλει να παίξουν.

Ο Κάρολος Κουν στο Ροβέρτειο Κολλέγιο και στη Σορβόννη

Το 1920 ο Κουν μπήκε εσώκλειστος στο Ροβέρτειο Κολλέγιο της Κωνσταντινούπολης, ένα αμερικανικό σχολείο που είχαν ιδρύσει ιεραπόστολοι. Εκεί γνώρισε μαθητές από όλα τα Βαλκάνια και συμμετείχε στον θεατρικό όμιλο, όπου έπαιζε κυρίως γυναικείους ρόλους. Μετά την καταστροφή της Σμύρνης, οι Έλληνες του σχολείου είδαν να περιορίζεται η διδασκαλία της γλώσσας τους. Όταν αποφοίτησε, το 1928, οι συγγενείς του δεν ζούσαν πια στην Κωνσταντινούπολη.

Την ίδια χρονιά πήγε στη Γαλλία για να σπουδάσει Αισθητική στη Σορβόννη. Η Wikipedia γράφει ότι δεν συνέχισε τις σπουδές του, επειδή η οικονομική κατάσταση της οικογένειας χειροτέρεψε. Το 1929 εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα, με τη μητέρα του.

Ο Κάρολος Κουν: καθηγητής αγγλικών και πρώτες σκηνοθεσίες

Στην Αθήνα ο Κουν έγινε καθηγητής αγγλικών στο Κολέγιο Αθηνών και έδινε μαθήματα και στον Σύλλογο της Εθνικής Τράπεζας. Με τους μαθητές του ανέβαζε μικρές παραστάσεις. Η πρώτη του σκηνοθεσία ήταν το «Τέλος του ταξιδιού» του Ρόμπερτ Σέριφ, το 1930.

Μετά ήρθαν Αριστοφάνης και Σαίξπηρ: οι «Όρνιθες», οι «Βάτραχοι» και ο «Πλούτος», καθώς και το «Όνειρο θερινής νυκτός» και η «Τρικυμία». Αυτά τα σχολικά ανεβάσματα ήταν το εργαστήριο για ό,τι ακολούθησε.

Ο Κόντογλου, ο Τσαρούχης και η Λαϊκή Σκηνή

Η γνωριμία με τον Φώτη Κόντογλου ήταν καθοριστική. Όπως έλεγε ο ίδιος ο Κουν, τον βοήθησε να ανακαλύψει βαθύτερα την ελληνική παράδοση. Με τον Γιάννη Τσαρούχη και τον Διονύση Δεβάρη ίδρυσε τη «Λαϊκή Σκηνή», που λειτούργησε από το 1934 ως το 1936 ή το 1938, ανάλογα με την πηγή. Οι πηγές διαφέρουν και για το έτος ίδρυσης, 1933 ή 1934.

Η πρώτη παράσταση ήταν η «Ερωφίλη» του Χορτάτση, στις 20 Απριλίου 1934, στο θέατρο Ολύμπια. Ο Κουν τοποθέτησε τους ηθοποιούς σαν τις μορφές στις αγιογραφίες του Κόντογλου και τους φώτισε σαν από φως καντηλιού. Ήταν το πρώτο δείγμα της αντισυμβατικής, πρωτοποριακής ματιάς του.

Ο «Βυσσινόκηπος» και η αποχώρηση από το Κολέγιο

Ο «Βυσσινόκηπος» του Τσέχοφ, το 1938, καθιέρωσε τον Κουν ως σκηνοθέτη με ευαισθησία στο σύνολο και στην εσωτερική ερμηνεία, σύμφωνα με το γαλλικό Dictionnaire des théâtres du monde. Την ίδια χρονιά άφησε το Κολέγιο Αθηνών και συνεργάστηκε με γνωστούς θιάσους. Το όραμά του όμως ήταν διαφορετικό: μια σταθερή ομάδα ηθοποιών που θα έβλεπαν το θέατρο ως αποστολή και όχι ως επάγγελμα.

1942: ο Κάρολος Κουν ιδρύει το Θέατρο Τέχνης μέσα στην Κατοχή

Το όνειρο έγινε πραγματικότητα το 1942, μέσα στη γερμανική Κατοχή. Οι πρώτες πρόβες έγιναν σε ένα δωμάτιο στην αυλή της οδού Ζωοδόχου Πηγής 9. Η πρώτη παράσταση ήταν η «Αγριόπαπια» του Ίψεν, στις 7 Οκτωβρίου 1942, με μαθητές της Σχολής που αργότερα έγιναν γνωστοί ηθοποιοί. Οι πρώτοι μαθητές του, όπως ο Λαζάνης, ο Καλλέργης και ο Ζερβός, έπιαναν μόνοι τους τσάπες και σκάβανε το χώμα του χώρου, σύμφωνα με πανεπιστημιακή εργασία.

Τον Αύγουστο του 1943, σε ομιλία προς τον Όμιλο Φίλων του Θεάτρου Τέχνης, ο Κουν είπε ότι δεν κάνουν θέατρο για το θέατρο ούτε για να ζήσουν. Το κάνουν για να πλουτίσουν τους εαυτούς τους και το κοινό και να βοηθήσουν να δημιουργηθεί ένας πλατύς και ψυχικά πλούσιος πολιτισμός στον τόπο τους. Η φράση έγινε πολύ γνωστή και χρησιμοποιήθηκε αργότερα ως θέμα εξετάσεων, για παράδειγμα στην Κύπρο το 2013.

Οικονομική κρίση, διακοπή και Εθνικό Θέατρο

Το Θέατρο Τέχνης είχε από την αρχή οικονομικά προβλήματα. Το 1949 αναγκάστηκε να κλείσει. Από το 1950 ως το 1953 ο Κουν σκηνοθέτησε στο Εθνικό Θέατρο, με έργα του Τσέχοφ («Θείος Βάνιας», «Τρεις αδελφές») και του Πιραντέλο («Ερρίκος Δ΄»). Ο ίδιος είπε αργότερα ότι δούλεψε εκεί δύο χρόνια και ξεπλήρωσε τα χρέη του Θεάτρου Τέχνης.

1954: ο Κάρολος Κουν και το κυκλικό Υπόγειο

Το 1954 ο Κουν ξανάστησε το Θέατρο Τέχνης και του έδωσε μόνιμη στέγη στο κυκλικό υπόγειο της Στοάς Ορφέως. Αυτό το «Υπόγειο των θαυμάτων» έγινε το θέατρο όπου αναδείχθηκαν ηθοποιοί, σκηνοθέτες, συγγραφείς, μουσικοί και σκηνογράφοι.

Από εκεί το ελληνικό κοινό γνώρισε το σύγχρονο ξένο θέατρο: Brecht, Ionesco, Beckett, Pinter, Dario Fo, και επίσης Genet και Lorca. Ο Κουν έφερε και Αμερικανούς συγγραφείς, όπως ο Williams, με τη Μελίνα Μερκούρη ως Blanche στο «Λεωφορείον ο Πόθος» σύμφωνα με τη Wikipedia.

Οι Έλληνες συγγραφείς του Κάρολου Κουν

Ο Κουν δεν ανέβαζε μόνο ξένα έργα. Έδωσε βήμα σε Έλληνες δραματουργούς. Ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, με «Την αυλή των θαυμάτων» (1957), άνοιξε τη νεοηθογραφία. Ακολούθησαν η Λούλα Αναγνωστάκη και ο Δημήτρης Κεχαΐδης, μαζί με τον Μουρσελά και άλλους νεότερους.

Με την Αναγνωστάκη η σχέση ήταν πολύ προσωπική. Η τριλογία της Πόλης, το 1965, ήταν το ντεμπούτο της στο θέατρο. Το τρίτο μονόπρακτο, «Η παρέλαση», το έγραψε, όπως αναφέρεται, μέσα σε ένα βράδυ, ύστερα από επιθυμία του Κουν.

Οι «Όρνιθες» του Κάρολου Κουν: το γιουχάισμα και το βραβείο

Το 1959 ο Κουν παρουσίασε τους «Όρνιθες» του Αριστοφάνη στο Ηρώδειο, στο Φεστιβάλ Αθηνών. Η παράσταση διακόπηκε από τις έξαλλες διαμαρτυρίες και τα γιουχαΐσματα του κοινού, και η κυβέρνηση επενέβη δραστικά.

Το 1962, οι ίδιοι «Όρνιθες» στο Φεστιβάλ των Εθνών στο Παρίσι μοιράστηκαν το πρώτο βραβείο με το Εθνικό Θέατρο της Ελλάδας. Η παράσταση ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο και έγινε το πιο γνωστό αριστοφανικό ανέβασμα του Κουν.

1967: ο Κουν στο Βασιλικό Σαιξπηρικό Θέατρο

Το 1967 ο Κουν σκηνοθέτησε στην Αγγλία τον «Ρωμαίο και Ιουλιέτα» στο Βασιλικό Σαιξπηρικό Θέατρο. Ήταν η μοναδική φορά που δέχτηκε να δουλέψει στο εξωτερικό, αφού είχε απορρίψει άλλες προτάσεις. Η πρόσκληση ήρθε από το ίδιο το θέατρο και ήταν ο δεύτερος σκηνοθέτης μέσα σε τριάντα χρόνια που προσκλήθηκε να σκηνοθετήσει εκεί.

Η αγγλική κριτική χαρακτήρισε την παράσταση ως την καλύτερη Σαιξπηρική της τελευταίας δεκαετίας.

Ο Κάρολος Κουν και το αρχαίο δράμα: «Ειρήνη», «Πέρσες», «Ορέστεια»

Στη δεκαετία του 1970 ο Κουν ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το αρχαίο δράμα. Το Θέατρο Τέχνης ανέβασε την «Ειρήνη» του Αριστοφάνη το 1977, μια παράσταση που θεωρείται ιστορική. Ακολούθησαν οι «Πέρσες» και η «Ορέστεια», και το 1980 το Θέατρο Τέχνης έκανε το ντεμπούτο του στην Επίδαυρο με την «Ορέστεια».

Ο Κουν πίστευε ότι κάθε λαός δημιουργεί μόνο όταν νιώθει ριζωμένος στην παράδοσή του, και γι’ αυτό έκανε θέατρο ευρωπαϊκό, επειδή ήταν ακέραια ελληνικό. Η τελευταία του σκηνοθεσία στο αρχαίο δράμα ήταν οι «Θεσμοφοριάζουσες» του Αριστοφάνη, στην Επίδαυρο, το 1985.

Η ομιλία του 1957 για το αρχαίο δράμα

Στις 4 Ιουλίου 1957, στο Ηρώδειο, ο Κουν εκφώνησε ομιλία στο πλαίσιο της Διεθνούς Διάσκεψης Θεάτρου. Σε απόσπασμα που παραθέτει το in.gr, λέει ότι ορισμένα στοιχεία μπορεί να απομακρύνουν τον θεατή από τον πραγματικό παλμό του έργου και να τον εμποδίσουν να κατακτηθεί από το αρχαίο δράμα ως θέατρο. Η ομιλία δείχνει ότι ο Κουν σκεφτόταν το αρχαίο δράμα ως ζωντανό θέατρο, δύο χρόνια πριν από τους «Όρνιθες».

Ο δάσκαλος που πλήρωνε το φαγητό όλων

Πολλοί λένε ότι η πιο σωστή λέξη για τον Κουν δεν είναι «σκηνοθέτης» αλλά «δάσκαλος». Η Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης έγινε ένα από τα σημαντικότερα εργαστήρια της ελληνικής υποκριτικής. Γενιές ηθοποιών πέρασαν από εκεί, και η Wikipedia γράφει ότι το θέατρό του εκπαίδευσε τη «χρυσή γενιά» των Ελλήνων ηθοποιών.

Η καθημερινότητά του ήταν απλή. Σύμφωνα με το Βήμα, μετά την πρόβα κατέληγε με τους συνεργάτες του στο «Κεντρικόν», στο «Ιντεάλ» ή στο «Κορφού», και πλήρωνε πάντα το φαγητό όλων. Όταν υπήρχε κάποια πληροφορία για μια παράσταση, ήθελε να ξέρει λεπτομέρειες: αν άρεσε στους θεατές, τι ακριβώς άρεσε και τι ενόχλησε.

1985: η δεύτερη σκηνή στη Φρυνίχου

Το 1984 η Πολιτεία παραχώρησε στο Θέατρο Τέχνης οικόπεδο στην Πλάκα, και το 1985 άνοιξε εκεί η δεύτερη σκηνή, στην οδό Φρυνίχου 14. Ήταν η επιβράβευση ετών προσπάθειας: το θέατρο που άρχισε σε ένα δωμάτιο στην αυλή είχε πια δύο σκηνές, το Υπόγειο και τη Φρυνίχου.

Το Athens Magazine γράφει ότι, παρότι η οικονομική κατάσταση του θεάτρου βελτιώθηκε, η υγεία του Κουν άρχισε να επιδεινώνεται. Σύμφωνα με το Βήμα, στην τελευταία του συνέντευξη, που δημοσιεύτηκε μετά τον θάνατό του, μιλούσε κυρίως για τα οικονομικά προβλήματα του Θεάτρου Τέχνης.

«Ο ήχος του όπλου»: η τελευταία σκηνοθεσία του Κάρολου Κουν

Το τελευταίο έργο που σκηνοθέτησε ο Κουν ήταν «Ο ήχος του όπλου» της Λούλας Αναγνωστάκη, στο Υπόγειο, το 1987. Το έργο διαδραματίζεται παραμονές εκλογών, με αναφορές στις βουλευτικές εκλογές του 1981. Ο Κουν είχε ανεβάσει όλα τα μεταγενέστερα έργα της Αναγνωστάκη: «Αντόνιο ή το Μήνυμα» (1972), «Η νίκη» (1978), «Η κασέτα» (1982) και αυτό.

Την παράσταση, σύμφωνα με την Εφημερίδα των Συντακτών, ο Κουν τη χαρακτήριζε «μεγάλο ελληνικό έργο, που χτίζεται από πολύ μικρά πράγματα». Την είχε αρχίσει να σκηνοθετεί λίγο καιρό πριν από τον θάνατό του.

8–14 Φεβρουαρίου 1987: οι τελευταίες μέρες του Κάρολου Κουν

Στις 8 Φεβρουαρίου 1987 ο Κουν εισήχθη στο νοσοκομείο με έντονους πόνους στο στήθος. Στις 14 Φεβρουαρίου, ανήμερα του Αγίου Βαλεντίνου, πέθανε, στα 78 του, από καρδιακή προσβολή. Οι πηγές που ελέγξαμε δεν αναφέρουν σε ποιο νοσοκομείο νοσηλεύτηκε. Είναι θαμμένος στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών. Ο Ριζοσπάστης έγραφε το 2006 ότι το ετήσιο μνημόσυνο γίνεται εκεί, με μαθητές, φίλους και συνεργάτες του.

Το Athens Magazine και το tvxs γράφουν ότι πέθανε την ώρα ακριβώς που θα δινόταν η πρεμιέρα του «Ήχου του όπλου». Η Εφημερίδα των Συντακτών γράφει ότι η παράσταση έκανε πρεμιέρα στις 20 Φεβρουαρίου, με πρωταγωνίστρια τη Ρένη Πιττακή, και δεν αναφέρει ότι ο Κουν πέθανε την ώρα της πρεμιέρας. Η ακριβής ώρα και ημερομηνία της πρώτης παράστασης διαφέρουν, δηλαδή, από πηγή σε πηγή.

Τι ξέρουμε για τις τελευταίες του πρόβες

Σε πολλά κείμενα διαβάζεις ότι ο Κουν «σκηνοθέτησε από το κρεβάτι». Στις πηγές που ελέγξαμε δεν βρήκαμε τέτοιον ισχυρισμό. Βρίσκουμε μόνο ότι είχε αρχίσει να σκηνοθετεί το έργο λίγο πριν, ότι η υγεία του επιδεινωνόταν από το 1985 και ότι νοσηλεύτηκε έξι ημέρες.

Επομένως δεν μπορούμε να πούμε ούτε ότι οι πρόβες γίνονταν στο κρεβάτι του, ούτε ότι συνέχισε να δίνει οδηγίες από το νοσοκομείο. Αν υπάρχει μαρτυρία συνεργάτη του, με όνομα και πηγή, θα την προσθέσουμε με ευχαρίστηση, από τη σελίδα διορθώσεων και αιτημάτων.

Η διαθήκη του Κάρολου Κουν και ο τίτλος του Θεάτρου

Η διαθήκη του Κουν δημοσιεύτηκε λίγες μέρες μετά τον θάνατό του. Με αυτήν κληροδότησε τον τίτλο «Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν» στον Γιώργο Λαζάνη, τον Μίμη Κουγιουμτζή και τον Γιώργο Αρμένη, και τους ζήτησε να συνεχίσουν τη συνεργασία τους. Ο Κουγιουμτζής πέθανε το 2003, μετά από τρίμηνη ασθένεια, ενώ η τελευταία του σκηνοθεσία έπαιζε στη Φρυνίχου.

Το κατευόδιο του Μάριου Πλωρίτη

Στο Βήμα της 14ης Φεβρουαρίου 1987 ο Μάριος Πλωρίτης έγραψε ένα σύντομο αποχαιρετισμό. Θυμήθηκε τα διαδοχικά «Θέατρα Τέχνης»: τη Λαϊκή Σκηνή του 1934–36, το πρώτο Θέατρο Τέχνης του 1942–45, το δεύτερο του 1946–50, το Κυκλικό του 1954 και τη σκηνή της Πλάκας του 1985. Τις χαρακτήρισε σειρά από κοπιαστικές γέννες και οδυνηρούς αφανισμούς, με γενάρχη τον ίδιο τον Κουν, ιερέα και θύμα του δικού του βωμού.

Μετά τον Κάρολο Κουν

Το Θέατρο Τέχνης συνέχισε να λειτουργεί μετά τον θάνατό του, αν και, σύμφωνα με το Βήμα, βρέθηκε στα χρόνια που ακολούθησαν μπροστά σε ποικίλα προβλήματα. Από την 1η Σεπτεμβρίου 2014 καλλιτεχνική διευθύντρια είναι η Μαριάννα Κάλμπαρη, απόφοιτος του θεάτρου και η πρώτη γυναίκα σε αυτή τη θέση.

Το 2007, στα 20 χρόνια από τον θάνατό του, μαθητές της Σχολής έκαναν μια μουσικοθεατρική παράσταση στη μνήμη του. Το 2008 το Μουσείο Μπενάκη διοργάνωσε την έκθεση «Κάρολος Κουν – Το Θέατρο Τέχνης», με τόμο που καταγράφει όλες τις παραστάσεις που σκηνοθέτησε από το 1930 ως το 1987. Το 2020, στα 33 χρόνια, το θέατρο πρόσφερε 33 προσκλήσεις σε κάθε παράσταση του Υπογείου για μία εβδομάδα. Για άλλους ανθρώπους του θεάτρου, δες και τον Μάνο Κατράκη, που έφτιαξε δικό του Ελληνικό Λαϊκό Θέατρο.

Μύθοι και πραγματικότητα για τον Κάρολο Κουν

• «Ο Κουν γεννήθηκε στην Αθήνα». Όχι. Γεννήθηκε στην Προύσα, στις 13 Σεπτεμβρίου 1908.
• «Το Θέατρο Τέχνης ιδρύθηκε το 1954». Όχι. Ιδρύθηκε το 1942. Το 1954 ξανάνοιξε στο Υπόγειο, μετά τη διακοπή του 1949.
• «Οι “Όρνιθες” ήταν θρίαμβος από την πρώτη μέρα». Όχι. Το 1959, στο Ηρώδειο, το κοινό τους αποδοκίμασε και η κυβέρνηση επενέβη. Το βραβείο ήρθε το 1962, στο Παρίσι.
• «Ο Κουν πέθανε στη σκηνή, τη στιγμή της πρεμιέρας». Όχι. Εισήχθη στο νοσοκομείο στις 8 Φεβρουαρίου και πέθανε εκεί. Η σύμπτωση με την πρεμιέρα του «Ήχου του όπλου» είναι αναφερόμενη, αλλά οι πηγές διαφέρουν στην ακριβή ώρα και ημερομηνία.
• «Σκηνοθετούσε από το κρεβάτι ως το τέλος». Δεν βρήκαμε τεκμηρίωση στις πηγές που ελέγξαμε.

Λιγότερο γνωστά στοιχεία για τον Κάρολο Κουν

• Στο Ροβέρτειο έπαιζε κυρίως γυναικείους ρόλους.
• Η πρώτη του σκηνοθεσία ήταν στο Κολέγιο Αθηνών, το 1930, με μαθητές του.
• Η μοναδική φορά που σκηνοθέτησε στο εξωτερικό ήταν ο «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» στην Αγγλία, το 1967.
• Οι «Όρνιθες» του μοιράστηκαν το πρώτο βραβείο στο Παρίσι με το Εθνικό Θέατρο.
• Πλήρωνε πάντα το φαγητό όλων των συνεργατών μετά την πρόβα.
• Οι «Νταντάδες» του Γιώργου Σκούρτη ανέβηκαν στο Υπόγειο με επιλογή του Κουν, σε σκηνοθεσία Γιώργου Λαζάνη.
• Η τελευταία του σκηνοθεσία στο αρχαίο δράμα ήταν οι «Θεσμοφοριάζουσες», στην Επίδαυρο, το 1985.

Η κληρονομιά του Κάρολου Κουν

Ο Κουν άλλαξε τον τρόπο που κοιτούσε το ελληνικό θέατρο το ίδιο του το παρελθόν και τον κόσμο. Έβαλε στη σκηνή την αγιογραφία, τον Αριστοφάνη, τον Brecht και τον Beckett, και έβγαλε από το Υπόγειο ηθοποιούς και συγγραφείς που συνέχισαν μόνοι τους. Το Θέατρο Τέχνης που ίδρυσε μέσα στην Κατοχή λειτουργεί ακόμα, με δύο σκηνές.

Για να δεις και άλλα πρόσωπα του ελληνικού πολιτισμού που έχουμε καταγράψει, δες τις Βιογραφίες Α–Ω και τους διάσημους που πέθαναν ανά χρονιά.

Χρονολόγιο του Κάρολου Κουν

• 13 Σεπτεμβρίου 1908: γεννιέται στην Προύσα.
• 1920: μπαίνει εσώκλειστος στο Ροβέρτειο Κολλέγιο.
• 1928–1929: Σορβόννη· εγκαθίσταται στην Αθήνα.
• 1930: η πρώτη του σκηνοθεσία στο Κολέγιο Αθηνών.
• 20 Απριλίου 1934: «Ερωφίλη» στη Λαϊκή Σκηνή.
• 1938: «Βυσσινόκηπος»· φεύγει από το Κολέγιο Αθηνών.
• 7 Οκτωβρίου 1942: «Αγριόπαπια», η πρώτη παράσταση του Θεάτρου Τέχνης.
• 1950–1953: σκηνοθετεί στο Εθνικό Θέατρο.
• 1954: το Θέατρο Τέχνης ανοίγει στο κυκλικό Υπόγειο.
• 1959: «Όρνιθες» στο Ηρώδειο.
• 1962: πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ των Εθνών στο Παρίσι.
• 1967: «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» στο Βασιλικό Σαιξπηρικό Θέατρο.
• 1980: «Ορέστεια» στην Επίδαυρο.
• 1985: δεύτερη σκηνή στη Φρυνίχου· «Θεσμοφοριάζουσες» στην Επίδαυρο.
• 8 Φεβρουαρίου 1987: εισάγεται στο νοσοκομείο.
• 14 Φεβρουαρίου 1987: πεθαίνει στην Αθήνα.
• 2014: η Μαριάννα Κάλμπαρη αναλαμβάνει την καλλιτεχνική διεύθυνση.

Ο τάφος του Κάρολου Κουν στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών

Ο Κάρολος Κουν είναι θαμμένος στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών, στο τέλος της οδού Αναπαύσεως, κοντά στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Κάθε χρόνο, στην επέτειο του θανάτου του, μαθητές, φίλοι και συνεργάτες του συγκεντρώνονται εκεί για το μνημόσυνο. Για άλλους τόπους μνήμης που έχουμε καταγράψει, δες τη σελίδα με τους τάφους διασήμων.

Συχνές ερωτήσεις