Η Γεωργία Βασιλειάδου (1 Ιανουαρίου 1897 – 12 Φεβρουαρίου 1980), κωμικός του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου, η «Καφετζού» και η «θεία από το Σικάγο», πέθανε στις 12 Φεβρουαρίου 1980 στο νοσοκομείο Ευαγγελισμός της Αθήνας, σε ηλικία 83 ετών. Οι πηγές διαφωνούν για την αιτία: άσθμα κατά τα Νέα, καρδιακή ανεπάρκεια και κακοήθης νόσος του παγκρέατος κατά το sansimera.gr. Κηδεύτηκε δύο ημέρες αργότερα, ένα βροχερό πρωινό, στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών.

Γεωργία Βασιλειάδου: η κόρη του ιππικού αξιωματικού από την Κυψέλη

Γεννήθηκε την Πρωτοχρονιά του 1897, στην Κυψέλη της Αθήνας, με το πατρικό επώνυμο Αθανασίου. Το «Βασιλειάδου» ήρθε αργότερα. Τα Νέα γράφουν ότι το πήρε όταν άρχισε να τραγουδά και να παίζει, ενώ το protothema.gr το συνδέει με τον δεύτερο σύζυγό της και προσθέτει ότι για πολλούς ήταν ψευδώνυμο. Μια αγγλική περίληψη του Athens Voice γράφει «Αναστασίου» αντί για «Αθανασίου», ενώ όλες οι άλλες πηγές έχουν «Αθανασίου».

Ήταν ένα από δέκα παιδιά. Ο πατέρας της, Αποστόλης Αθανασίου, αξιωματικός του ιππικού με καταγωγή από το Τρύφος Αιτωλοακαρνανίας, πέθανε ξαφνικά, από πτώση από το άλογό του· κατά το Reader.gr ήταν μόλις 32 ετών. Το protothema.gr γράφει ότι η Βασιλειάδου είχε κόψει κάθε επαφή με το χωριό και ότι ο θίασος που ανακάλυψε το ταλέντο της πέρασε από εκεί· η ιστορία δεν συμφωνεί με καμία άλλη πηγή, που τη βάζουν να ξεκινά από την Αθήνα και τη Λυρική Σκηνή, γι’ αυτό δεν τη χρησιμοποιώ.

Δουλειά από τα επτά της χρόνια

Το σχολείο το άφησε νωρίς. Το star.gr γράφει ότι στα επτά της έβγαινε στη δουλειά, στο κορνιζάδικο ενός θείου της, για να βοηθήσει τη χήρα μητέρα της και τα αδέλφια της· το iefimerida.gr λέει από τα οκτώ. Κατά το to10.gr, η μητέρα της πέθανε όταν εκείνη ήταν 11. Σε εφηβική ηλικία δούλευε σε κατάστημα με έπιπλα στην οδό Αιόλου και, αν πιστέψουμε το ίδιο δημοσίευμα, ανέβαινε παράνομα στον πίσω προφυλακτήρα του τραμ για να φτάνει στη δουλειά, με σκισμένα παπούτσια.

Από τη χορωδία του Ολύμπια στις μεγάλες σκηνές

Η πρώτη της εμφάνιση ήταν το 1922, ως χορωδός στο «Ερνάνι» του Βέρντι, στη Λυρική Σκηνή που στεγαζόταν τότε στο θέατρο Ολύμπια. Το Reader.gr γράφει ότι την τράβηξε το θέατρο αφού άκουσε πρόβες στο Ολύμπια. Από το 1923 σπούδασε φωνητική στη Σχολή Γενναδίου, και το ertnews.gr βάζει το ξεκίνημά της στη Λυρική Σκηνή το 1923.

Ακολούθησαν τα μεγάλα ονόματα της εποχής. Δούλεψε με τον θίασο της Κυβέλης, με της Μαρίκας Κοτοπούλη (1925–1931), του Αιμίλιου Βεάκη (1932–1935) και του Δημήτρη Μυράτ. Το Athens Voice γράφει ότι η Κοτοπούλη της είπε πως ήταν διαμάντι κρυμμένο στα κάρβουνα· το αναφέρει μία μόνο πηγή, οπότε το παραθέτω ως μαρτυρία και όχι ως βέβαιο γεγονός.

Το sansimera.gr και η αγγλική Wikipedia τοποθετούν το κινηματογραφικό της ντεμπούτο ήδη στο 1930, στην ταινία «Το όνειρον του γλύπτου» του Ολλανδού ηθοποιού και σκηνοθέτη Lou Tellegen. Τα περισσότερα δημοσιεύματα όμως ξεκινούν την κινηματογραφική της πορεία από το 1939 ή αργότερα, γι’ αυτό η ταινία του 1930 μένει αμφίβολη ως «πρώτη φορά».

Ο γάμος που τη σταμάτησε

Στα μέσα της δεκαετίας του 1930 αποσύρθηκε από το θέαμα μετά από έναν άτυχο γάμο, για να μεγαλώσει την κόρη της, τη Φωτεινή (Φωτεινή Αποστολίδου). Τα ονόματα των συζύγων της δεν υπάρχουν στις περισσότερες πηγές. Το star.gr γράφει ότι παντρεύτηκε νωρίς τη δεκαετία του 1930 έναν έμπορο, ότι ο γάμος διήρκεσε λίγα χρόνια και ότι μεγάλωσε μόνη την κόρη της μετά το διαζύγιο. Το ίδιο δημοσίευμα προσθέτει ότι το 1945, μετά από μια παράσταση με τον θίασο της Άννας Καλουτά και του Ορέστη Μακρή, γνώρισε τον πολύ νεότερο Κώστα Γαμπάρο, τον παντρεύτηκε και έμειναν μαζί ως τον θάνατό της. Δεν βρήκα δεύτερη πηγή γι’ αυτόν τον δεύτερο γάμο, και το protothema.gr απλώς γράφει ότι παντρεύτηκε δύο φορές. Το κρατώ ως μονόπλευρη μαρτυρία.

Η επιστροφή στα 42 της

Κατά τα Νέα και το to10.gr, η Σοφία Βέμπο της υποσχέθηκε βοήθεια και ο Αλέκος Σακελλάριος της έδωσε μικρό ρόλο στη μουσική κωμωδία «Κορίτσια της παντρειάς» το 1939. Ήταν 42 ετών. Οι πηγές διαφέρουν στο αν το έργο ήταν θεατρικό ή κινηματογραφικό, και το Athens Voice γράφει ότι ο Σακελλάριος την ανακάλυψε περίπου το 1930, σε καφενείο της Ομόνοιας, το «Στέμμα». Το iefimerida.gr λέει ότι ήταν 49 ετών όταν ο Σακελλάριος και ο Φίνος της εμπιστεύτηκαν τους ρόλους που έμειναν στην ιστορία, δηλαδή γύρω στο 1946.

Από εκεί και πέρα, η δεύτερη καριέρα της ήταν μεγάλη. Στον κινηματογράφο έπαιξε στο «Παπούτσι από τον τόπο σου» (1946) και στους «Γερμανούς ξανάρχονται» (1948), ταινία που το Reader.gr θεωρεί το κινηματογραφικό της ξεκίνημα. Ακολούθησαν «Το στραβόξυλο» και «Ο Γρουσούζης» (και τα δύο το 1952).

Η Φίνος Φιλμ και η «πιο όμορφη άσχημη»

Στην «Ωραία των Αθηνών» (1954) είχε τον πρώτο πρωταγωνιστικό ρόλο της, κατά το Athens Voice, και στην «Καφετζού» (1955) έγινε ο ρόλος που ταυτίστηκε με το όνομά της. Το sansimera.gr γράφει ότι οι πιο γνωστοί της ρόλοι ήταν της καφετζούς και της τσιγγάνας χαρτορίχτρας, με τη φράση «μεγάλη πόρτα θα διαβείς» ως σήμα κατατεθέν. Ακολούθησαν «Το αμαξάκι» (1957), «Η θεία από το Σικάγο» (1957), «Η κυρά μας η μαμή» (1957 ή 1958 κατά την πηγή), «Ο θησαυρός του μακαρίτη» (1959) και «Οι γαμπροί της ευτυχίας» (1962), που το Athens Voice θεωρεί την τελευταία μεγάλη επιτυχία της.

Το star.gr μετρά 48 ταινίες. Η μεγαλύτερη εισπρακτική επιτυχία της ήταν «Η θεία από το Σικάγο», που έκοψε 142.459 εισιτήρια τη σεζόν 1957–58. Έπαιξε με τον Βασίλη Αυλωνίτη σε 17 ταινίες. Για τη Φίνος Φιλμ, το iefimerida.gr γράφει ότι μέσα σε 15 χρόνια διαμόρφωσε μια κινηματογραφική προσωπικότητα που της άξιζε ο τίτλος της «βασίλισσας της κωμωδίας».

«Άσχημη» και χωρίς πρόβλημα με αυτό

Η Βασιλειάδου έγινε διάσημη παίζοντας την «άσχημη» και δεν φάνηκε να ενοχλείται. Το star.gr μεταφέρει δύο ιστορίες. Ο Σταμάτης Φιλιππούλης τη ρώτησε τι θα ήθελε να ήταν αν δεν ήταν ηθοποιός, κι εκείνη απάντησε ότι θα ήταν πάλι ηθοποιός και πάλι άσχημη. Όταν ο Νίκος Τσιφόρος τη ρώτησε αν είχε σκεφτεί ποτέ πλαστική στο πρόσωπο, του απάντησε ρωτώντας τον μήπως νομίζει ότι οι κωμωδίες του θα είχαν πετύχει αν δεν έπαιζε εκείνη· η ιστορία αναφέρεται και στο protothema.gr και στο Reader.gr. Οι θαυμαστές, γράφει το star.gr, ενθουσιάζονταν τόσο που κάποιες φορές έσπαγαν τζάμια και έσκιζαν ρούχα για ένα αυτόγραφο. Κυκλοφορούσε και φήμη ότι οι παραγωγοί την ήθελαν ατημέλητη επειδή αυτή η εικόνα πουλούσε.

Στα επιθεωρησιακά νούμερα οι συγγραφείς έγραφαν συχνά αστεία για την εμφάνισή της και το κοινό γελούσε. Ο Κώστας Χατζηχρήστος την είχε ονομάσει, κατά το Reader.gr, «κωμωδία των κωμικών».

Στη σκηνή με τον Αυλωνίτη και τον Ρίζο

Από το 1962 έως το 1965 ήταν συμπρωταγωνίστρια με τον Βασίλη Αυλωνίτη και τον Νίκο Ρίζο σε θεατρικούς θιάσους, με έργα όπως οι «Γαμπροί της ευτυχίας», οι «Νεόπλουτοι», η «Γυναικούλα μας», ο «Εραστής έρχεται» και τα «Πέντε λεπτά από την Ομόνοια». Το 1965 έπαιξε με τον Κώστα Χατζηχρήστο στην επιθεώρηση «Άλλος για υπουργείο».

Η ζωή στο Μαρούσι

Έμενε στο Μαρούσι, όπου ζούσε και η κόρη της. Η ηθοποιός Έλσα Ρίζου, κατά το to10.gr, είχε πει ότι απέφευγε την κοσμική ζωή και προτιμούσε το σπίτι. Το star.gr συμπληρώνει ότι τις δουλειές του σπιτιού τις έκανε κυρίως η κόρη της, και ότι ήξερε να διαχειρίζεται τα χρήματά της. Από την κόρη της υπάρχει και η ανάμνηση ότι την έπαιρνε στα παρασκήνια των θεάτρων και ζητούσε από το προσωπικό να προσέχει τη γλώσσα του για να μη μάθει το παιδί βρισιές. Είχε ιδιαίτερη αδυναμία στις εγγονές της, την Κατερίνα και την Τζίνα Αποστολίδου.

Το Reader.gr γράφει ότι δεν έμαθε ποτέ να οδηγεί και είχε προσωπικό οδηγό, κι ότι οι φίλοι της αστειεύονταν για τον «εραστή» της. Σε επίσκεψη θαυμαστή τη δεκαετία του 1960 για το περιοδικό «Πρώτο», το ραντεβού έγινε στο σπίτι της κόρης της στο Μαρούσι, γιατί το δικό της ανακαινιζόταν, κατά το in.gr.

Αποχώρηση το 1975

Αποσύρθηκε το 1975, ενώ η δημοτικότητά της ήταν ακόμη μεγάλη, και εξήγησε την απόφαση με τη φράση «Θέλω να φύγω με ζήτω κι όχι με γιούχα». Το to10.gr όμως γράφει ότι οι τελευταίες της ταινίες πήγαιναν λιγότερο καλά και ότι τα τελευταία χρόνια ήταν ξεχασμένη. Στην τηλεόραση είχε εμφανιστεί στο «Το παλιό το κατεστάρι» (1974, ΥΕΝΕΔ) και στον «Χριστό ξανασταυρώνεται» (1975, ΕΙΡΤ). Το star.gr βάζει ως τελευταία εμφάνιση ένα ντοκιμαντέρ του Σπύρου Ζιάγκου το 1977.

Ο θάνατος: δύο εκδοχές

Πέθανε στις 12 Φεβρουαρίου 1980 στον Ευαγγελισμό, μετά από σύντομη νοσηλεία, σε ηλικία 83 ετών. Για την αιτία οι πηγές δίνουν δύο διαφορετικά πράγματα:

• Βρογχικό άσθμα. Τα Νέα, το star.gr και το to10.gr γράφουν ότι τα τελευταία της χρόνια υπέφερε από βρογχικό άσθμα, που επιδεινώθηκε.
• Χρόνια βρογχίτιδα, καρδιακή ανεπάρκεια και κακοήθης νόσος του παγκρέατος. Έτσι τη διάγνωση των γιατρών την καταγράφουν το sansimera.gr, το newsbomb.gr και το alfavita.gr.

Δεν βρήκα ιατρικό έγγραφο ή δημοσίευμα της εποχής που να ξεκαθαρίζει ποιο ισχύει. Στα πεδία του άρθρου καταγράφω τη διάγνωση του Ευαγγελισμού και σημειώνω την άλλη εκδοχή.

Η κηδεία και ο τάφος

Κηδεύτηκε στις 14 Φεβρουαρίου 1980, ένα κρύο και βροχερό πρωινό, στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών, με λίγο κόσμο. Το to10.gr γράφει ότι τον επικήδειο εκφώνησε ο ηθοποιός Κώστας Παπαχρήστος και ότι η εφημερίδα «Ακρόπολις» έγραψε στις 14 Φεβρουαρίου τον τίτλο «Έκλαψαν την καφετζού». Η ίδια εφημερίδα, κατά το δημοσίευμα, έγραφε ότι πέθανε ξεχασμένη τα τελευταία χρόνια και ότι έπαιρνε σύνταξη 14.000 δραχμών. Το to10.gr προσθέτει ότι το κράτος της απένειμε μεταθανάτια το Δίπλωμα Εξαιρέτων Πράξεων· το βρήκα σε μία μόνο πηγή. Για τη θέση του τάφου μέσα στο νεκροταφείο δεν βρήκα καμία πληροφορία.

Μετά τον θάνατο

Στις 17 Δεκεμβρίου 1997 κυκλοφόρησε γραμματόσημο των 50 δραχμών με την εικόνα της, σχεδιασμένο από τη Μ. Βαρδοπούλου, σε ένα εκατομμύριο τεμάχια, στη σειρά για τους Έλληνες κωμικούς του κινηματογράφου, κατά το ft-museum.gr. Το 2020 το Athens Voice έγραψε αφιέρωμα στα σαράντα χρόνια χωρίς «την πιο όμορφη των Αθηνών». Στην αρχή του 2024, κατά το iefimerida.gr, η Finos Film την τίμησε με βίντεο-αφιέρωμα.

Λιγότερο γνωστά στοιχεία για τη Γεωργία Βασιλειάδου

• Τραγουδούσε πολύ καλά. Είχε εξαιρετική φωνή, αλλά κατά το star.gr ηχογράφησε ένα μόνο τραγούδι στη διάρκεια της κινηματογραφικής της καριέρας.
• Δεν οδηγούσε ποτέ. Είχε προσωπικό οδηγό, κατά το Reader.gr.
• Δύο ονόματα. Αθανασίου στο σπίτι, Βασιλειάδου στη σκηνή.
• Πάνω από πενήντα χρόνια στη σκηνή. Από το 1922 έως το 1975, με διακοπή περίπου μια δεκαετία.
• Πρώτος μεγάλος ρόλος στα 57. Η «Ωραία των Αθηνών» του 1954, κατά το Athens Voice.
• Η κόρη στα παρασκήνια. Την έπαιρνε μαζί της στα θέατρα όταν ήταν παιδί.
• Ένα βροχερό αντίο. Την ημέρα της κηδείας έβρεχε και, κατά τα Νέα, οι παρόντες ήταν λίγοι.

Συχνές ερωτήσεις για τη Γεωργία Βασιλειάδου