Kurt Cobain

Ο Kurt Cobain (Κερτ Κομπέιν, 1967–1994) ήταν Αμερικανός τραγουδιστής, κιθαρίστας και τραγουδοποιός, ο frontman και βασικός συνθέτης των Nirvana. Γεννήθηκε στο Aberdeen της Ουάσινγκτον, δημιούργησε το συγκρότημα το 1987 με τον Krist Novoselic και με το «Nevermind» (1991) έφερε το alternative rock στην κορυφή των charts. Ο ίδιος δυσκολευόταν να αντέξει τον ρόλο του «εκπροσώπου μιας γενιάς». Η εξάρτηση από την ηρωίνη, οι χρόνιοι πόνοι στο στομάχι και η δημοσιότητα γύρω από τον γάμο του με την Courtney Love σημάδεψαν τα τελευταία του χρόνια. Βρέθηκε νεκρός στο σπίτι του στο Σιάτλ στις 8 Απριλίου 1994, 27 ετών. Ο ιατροδικαστής τοποθέτησε τον θάνατο γύρω στις 5 Απριλίου και το επίσημο πόρισμα ήταν αυτοκτονία. Η υπόθεση παραμένει κλειστή, παρά τους νέους ισχυρισμούς του 2026. Τάφος του δεν υπάρχει, γιατί αποτεφρώθηκε.

Kurt Cobain: η γέννηση στο Aberdeen και η οικογένειά του

Ο Kurt Donald Cobain γεννήθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 1967 στο νοσοκομείο Grays Harbor του Aberdeen, μιας πόλης της πολιτείας Ουάσινγκτον που ζούσε από τη ξυλεία. Η μητέρα του, η Wendy Elizabeth Fradenburg, δούλευε ως σερβιτόρα, και ο πατέρας του, ο Donald Leland Cobain, ήταν μηχανικός αυτοκινήτων. Είχαν παντρευτεί στις 31 Ιουλίου 1965 στο Coeur d’Alene του Idaho. Στις 24 Απριλίου 1970 γεννήθηκε η αδελφή του, η Kimberly.

Το επώνυμο έχει ιρλανδική καταγωγή. Οι πρόγονοί του από την πλευρά του πατέρα, ο Samuel και η Letitia, έφυγαν το 1875 από το Carrickmore της κομητείας Tyrone, όπου το όνομα γραφόταν Cobane, και εγκαταστάθηκαν πρώτα στον Καναδά και αργότερα στην Ουάσινγκτον. Ο ίδιος νόμιζε ότι η οικογένεια καταγόταν από την κομητεία Cork, κάτι που οι ερευνητές διέψευσαν.

Η οικογένεια της μητέρας του είχε σχέση με τη μουσική. Ο θείος του Chuck Fradenburg έπαιζε ντραμς στους Beachcombers, ένα από τα πιο γνωστά συγκροτήματα του Aberdeen της δεκαετίας του 1960. Η θεία του Mari Earle έπαιζε κιθάρα σε συγκροτήματα της περιοχής, και ένας μεγάλος θείος του, ο Delbert, είχε κάνει καριέρα ως Ιρλανδός τενόρος και εμφανίστηκε στην ταινία «King of Jazz» του 1930. Οι περιγραφές της οικογένειας δείχνουν ένα ζωηρό και ευαίσθητο παιδί.

Ένα παιδί που ζωγράφιζε και τραγουδούσε

Σύμφωνα με τη θεία του Mari, ο Kurt άρχισε να τραγουδά στα δύο του χρόνια. Στα τέσσερα έπαιζε πιάνο και έγραψε ένα τραγούδι για μια βόλτα σε πάρκο. Τραγουδούσε το «Hey Jude» των Beatles, το θέμα της τηλεοπτικής σειράς των Monkees και το «Seasons in the Sun» του Terry Jacks. Ως ενήλικος έλεγε ότι ο John Lennon ήταν το είδωλό του, και ότι έγραψε το «About a Girl» αφού άκουσε τρεις ώρες το «Meet the Beatles!».

Ζωγράφιζε επίσης από πολύ μικρός. Στο δωμάτιό του σχεδίαζε χαρακτήρες από ταινίες και κινούμενα σχέδια, όπως το Creature from the Black Lagoon και τον Donald Duck, με ενθάρρυνση της γιαγιάς του, της Iris Cobain, που ήταν επαγγελματίας ζωγράφος. Είχε και έναν φανταστικό φίλο, τον Boddah. Το όνομα αυτό θα ξαναβρεθεί στις τελευταίες του ημέρες.

Το διαζύγιο του 1976 και τα χρόνια της περιπλάνησης

Το 1976, όταν ο Kurt ήταν εννέα ετών, οι γονείς του χώρισαν. Ο ίδιος είπε αργότερα ότι το διαζύγιο επηρέασε βαθιά τη ζωή του, και η μητέρα του θυμόταν ότι ο χαρακτήρας του άλλαξε: έγινε επιθετικός και κλειστός. Το 1993 είπε σε συνέντευξη ότι ντρεπόταν για τους γονείς του, ότι ήθελε μια «τυπική οικογένεια» και ότι τους κρατούσε κακία για χρόνια.

Έμεινε πρώτα με τη μητέρα του και ύστερα με τον πατέρα του, στο Montesano. Ο Donald παντρεύτηκε τη Jenny Westeby, που είχε δύο παιδιά, και στις αρχές του 1979 γεννήθηκε ο Chad. Στην αρχή ο Kurt τη συμπάθησε, γιατί του έδινε την προσοχή που ήθελε, αλλά σύντομα ένιωσε ότι αυτή η οικογένεια δεν ήταν δική του. Η μητέρα του είχε σύντροφο που τη χτυπούσε. Ο Kurt είδε τη βία, και ένα από τα περιστατικά κατέληξε στη νοσηλεία της με σπασμένο χέρι. Στις 28 Ιουνίου 1979 η επιμέλεια δόθηκε πλήρως στον πατέρα.

Ο Donald δεν μπορούσε να διαχειριστεί την εφηβική εξέγερση του γιου του και τον άφηνε σε συγγενείς και φίλους. Για ένα διάστημα έζησε με την οικογένεια του φίλου του Jesse Reed, που ήταν born-again χριστιανοί. Ο Kurt έγινε θρήσκος και πήγαινε τακτικά στην εκκλησία, αλλά αργότερα απέρριψε τη θρησκεία. Είπε ότι το «Lithium» αφορά αυτή την εμπειρία.

Ο πατέρας τον έγραψε στην ομάδα πάλης του γυμνασίου. Ο Kurt ήταν καλός στο άθλημα αλλά το μισούσε, και μετά τις κοροϊδίες των συμπαικτών και του προπονητή άφηνε τον αντίπαλο να τον καρφώσει, για να στενοχωρήσει τον πατέρα του. Όταν ο Donald τον έγραψε αργότερα στη Little League του μπέιζμπολ, έχανε επίτηδες. Στο σχολείο διαγνώστηκε με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και του δόθηκε Ritalin. Η μητέρα του έκρινε ότι το φάρμακο δεν βοηθούσε και πέρασε σε δίαιτα Feingold, που κατά τη γνώμη της πέτυχε περισσότερο.

20 Φεβρουαρίου 1981: η πρώτη κιθάρα

Στα 14α γενέθλιά του ο θείος του Chuck του έδωσε να διαλέξει ανάμεσα σε ένα ποδήλατο και μια μεταχειρισμένη κιθάρα. Ο Kurt διάλεξε την κιθάρα. Οι πηγές διαφέρουν ως προς το μοντέλο. Το HistoryLink αναφέρει ιαπωνική ηλεκτρική κιθάρα, και άλλες αφηγήσεις μιλούν για μεταχειρισμένη κιθάρα από τα Sears. Έπαιζε αριστερόχειρας, αν και τον είχαν αναγκάσει να γράφει με το δεξί.

Προσπάθησε να παίξει το «Stairway to Heaven», έμαθε το «Louie Louie», το «Another One Bites the Dust» των Queen και το «My Best Friend’s Girl» των Cars, και πήρε μαθήματα όσο χρειάστηκε για το «Back in Black» των AC/DC. Τα μαθήματα σταμάτησαν όταν ο πατέρας του θεώρησε ότι παραμελούσε το σχολείο για την κιθάρα. Στα ακούσματά του υπήρχαν Led Zeppelin, AC/DC, Aerosmith, Queen, Kiss και οι Black Sabbath, το συγκρότημα του Ozzy Osbourne. Η πρώτη συναυλία που είδε, σύμφωνα με συμμαθητές και συγγενείς, ήταν του Sammy Hagar με τους Quarterflash στο Seattle Center Coliseum το 1983. Ο ίδιος έλεγε ότι ήταν των Melvins.

Οι Melvins και η ανακάλυψη του punk

Τον Buzz Osborne, τραγουδιστή και κιθαρίστα των Melvins, ο Kurt τον γνώρισε στο σχολείο, σε μαθήματα τέχνης και ηλεκτρονικής. Ο Osborne του δάνεισε δίσκους punk και παλιά τεύχη του περιοδικού Creem. Σύμφωνα με τον Cobain, η στιγμή που άλλαξε τα πάντα ήταν μια δωρεάν συναυλία των Melvins πίσω από το σούπερ μάρκετ Thriftway, όπου δούλευε ο Osborne. Συνέδεσαν τα όργανα στο ρεύμα της πόλης και έπαιξαν punk μπροστά σε περίπου πενήντα νεαρούς. Ο Kurt έγινε αμέσως punk, όπως είπε. Ζήτησε από τον Osborne μια κασέτα με τραγούδια και έκοψε τα μαλλιά του κοντά.

Ο πρώτος του punk δίσκος ήταν το «Sandinista!» των Clash, αλλά πολύ γρήγορα προτίμησε τους Sex Pistols και ανακάλυψε τους Black Flag, τους Bad Brains και τους Flipper. Οδηγούσε το βαν των Melvins στις περιοδείες και τους βοηθούσε με τον εξοπλισμό. Μαζί με τον Novoselic παρακολούθησε εκατοντάδες πρόβες τους, και αργότερα έλεγε ότι έμαθε σχεδόν τα πάντα από αυτούς. Στα πρώτα χρόνια των Nirvana ο μεγαλύτερος φόβος του ήταν να τους πουν αντιγραφή των Melvins.

Aberdeen High School, αστεγία και η γέφυρα: τι ισχύει

Στη δεύτερη τάξη του λυκείου ο Kurt γύρισε να μείνει με τη μητέρα του στο Aberdeen. Δύο εβδομάδες πριν από την αποφοίτηση παράτησε το Aberdeen High School, όταν κατάλαβε ότι δεν είχε αρκετές μονάδες για να πάρει απολυτήριο. Η Wendy του έδωσε τελεσίγραφο: να βρει δουλειά ή να φύγει. Μετά από μία εβδομάδα βρήκε τα πράγματά του πακεταρισμένα σε κούτες. Έμεινε σε φίλους, κάποιες φορές γλιστρούσε στο υπόγειο της μητέρας του, και έκανε ευκαιριακές δουλειές. Στους βιογράφους του αναφέρεται και η δουλειά του ως καθαριστής στο ίδιο το σχολείο που άφησε.

Στα τέλη του 1986 νοίκιασε διαμέρισμα και πλήρωνε το ενοίκιο δουλεύοντας στο Polynesian Resort του Ocean Shores, ένα θεματικό ξενοδοχείο στην ακτή, περίπου 32 χιλιόμετρα δυτικά του Aberdeen.

Ο ίδιος έλεγε ότι σε περιόδους αστεγίας ζούσε κάτω από μια γέφυρα του ποταμού Wishkah, και ότι αυτή η εμπειρία ενέπνευσε το «Something in the Way». Η οικογένεια και οι φίλοι του αμφισβήτησαν την ιστορία. Ο Novoselic είπε ότι ο Kurt σύχναζε εκεί, αλλά ότι δεν μπορούσες να ζήσεις στις λασπώδεις όχθες με τις παλίρροιες, και ότι ήταν «δική του αναθεώρηση» της ιστορίας.

Fecal Matter και η κασέτα για τον Krist Novoselic

Στις αρχές του 1985 ο Cobain δημιούργησε τους Fecal Matter, ένα από τα αστεία συγκροτήματα του κύκλου των Melvins. Στην αρχή τραγουδούσε και έπαιζε κιθάρα, ο Dale Crover των Melvins έπαιζε μπάσο και ο Greg Hokanson ντραμς. Για το μεγαλύτερο μέρος της σύντομης ζωής τους ήταν ουσιαστικά δίδυμο Cobain–Crover. Πρόβαραν δικά τους τραγούδια και διασκευές Ramones, Led Zeppelin και Jimi Hendrix. Στα τέλη του 1985 ηχογράφησαν ένα demo σε τετρακάναλο, σύμφωνα με τις βιογραφίες στο σπίτι της θείας του Mari.

Στον χώρο πρόβας των Melvins ο Kurt είχε γνωρίσει τον Krist Novoselic, που ήταν κι εκείνος φανατικός του punk. Η μητέρα του Novoselic είχε κομμωτήριο, και οι δυο τους πρόβαραν κάποιες φορές στον επάνω όροφο. Μερικά χρόνια αργότερα ο Cobain προσπάθησε να τον πείσει να φτιάξουν συγκρότημα και του δάνεισε την κασέτα των Fecal Matter. Μετά από μήνες επιμονής ο Novoselic δέχτηκε. Το επίσημο χρονολόγιο των Nirvana τοποθετεί τη γνωριμία τους το φθινόπωρο του 1985 και τη δημιουργία του συγκροτήματος τον Δεκέμβριο του 1987.

Η γέννηση των Nirvana, 1987–1988

Τον Δεκέμβριο του 1987 οι Cobain και Novoselic, με ντράμερ τον Aaron Burckhard, σχημάτισαν την πρώτη σύνθεση στο Aberdeen. Το συγκρότημα πέρασε από διάφορα ονόματα, όπως Skid Row, Pen Cap Chew, Bliss και Ted Ed Fred, και κατέληξε στο Nirvana στις αρχές του 1988. Η πρώτη εμφάνιση με αυτό το όνομα έγινε τον Μάρτιο του 1988. Ο Kurt Cobain εξήγησε ότι ήθελε ένα όνομα όμορφο και ευχάριστο και όχι ένα ωμό όνομα punk συγκροτήματος, και ότι τον ενδιέφερε η βουδιστική έννοια της απελευθέρωσης από τον πόνο και τον εξωτερικό κόσμο.

Στις 23 Ιανουαρίου 1988 ηχογράφησαν στο Reciprocal Recording του Σιάτλ, με τον Jack Endino ως παραγωγό και τον Dale Crover στα ντραμς, ένα demo δέκα τραγουδιών. Το άκουσε ο Jonathan Poneman της Sub Pop, που πρότεινε να κυκλοφορήσουν ένα single. Το «Love Buzz», διασκευή ενός τραγουδιού των Ολλανδών Shocking Blue, βγήκε τον Νοέμβριο του 1988 ως η πρώτη κυκλοφορία του Singles Club της Sub Pop, με το «Big Cheese» στην άλλη όψη. Ένα μήνα αργότερα το «Spank Thru» μπήκε στη συλλογή «Sub Pop 200». Στις 30 Οκτωβρίου 1988, σύμφωνα με το ίδιο χρονολόγιο, ο Kurt έσπασε για πρώτη φορά την κιθάρα του πάνω στη σκηνή.

Tracy Marander και το «About a Girl»

Στο Olympia ο Kurt έζησε με την Tracy Marander. Εκείνη δούλευε στο κυλικείο του εργοστασίου της Boeing στο Auburn και συντηρούσε το ζευγάρι, ενώ ο Kurt κοιμόταν ως αργά, έβλεπε τηλεόραση και δούλευε σε εικαστικά σχέδια. Οι καβγάδες για το ότι έπρεπε να βρει δουλειά τον ενέπνευσαν να γράψει το «About a Girl». Η Marander τράβηξε τη φωτογραφία του εξωφύλλου του «Bleach» και τις φωτογραφίες του single «Blew». Κατάλαβε ότι το τραγούδι ήταν για εκείνη μόνο χρόνια μετά τον θάνατό του. Η σχέση τους δοκιμαζόταν από τα οικονομικά και από τις απουσίες του Kurt στις περιοδείες, και τελικά έληξε.

Bleach (1989): 606 δολάρια και ένα ντεμπούτο

Το πρώτο άλμπουμ των Nirvana, το «Bleach», κυκλοφόρησε από τη Sub Pop στις 15 Ιουνίου 1989. Οι κύριες ηχογραφήσεις έγιναν στο Reciprocal Recording του Σιάτλ, με τον Jack Endino, από τα τέλη του 1988 ως τον Ιανουάριο του 1989. Ο Endino χρέωσε τριάντα ώρες στούντιο με 606,17 δολάρια. Το ποσό το έδωσε ο Jason Everman, ένας κιθαρίστας που είχε εντυπωσιαστεί από το demo. Ο Everman πιστώθηκε ως κιθαρίστας και φαίνεται στη φωτογραφία του εξωφύλλου, αλλά δεν έπαιξε στις ηχογραφήσεις. Στα ντραμς έπαιξε κυρίως ο Chad Channing, και σε τρία κομμάτια ο Crover, από παλιότερες συνεδρίες.

Ο Cobain έλεγε ότι ο τίτλος προήλθε από μια αφίσα που συμβούλευε τους χρήστες ηρωίνης να απολυμαίνουν τις σύριγγές τους με χλωρίνη. Σύμφωνα με τον ίδιο, η μουσική ακολουθούσε τον ήχο grunge που προωθούσε η Sub Pop. Το άλμπουμ πούλησε περίπου 40.000 αντίτυπα στην πρώτη του κυκλοφορία. Μετά την επιτυχία του «Nevermind» ξαναβγήκε από την Geffen και έφτασε περίπου στο 1,9 εκατομμύριο αντίτυπα, και είναι το πιο εμπορικό άλμπουμ στην ιστορία της Sub Pop.

Οι περιοδείες ήταν δύσκολες, με μικρά βαν και λίγους θεατές. Η σχέση με τον Everman χάλασε στη διάρκεια της περιοδείας, και το συγκρότημα τον απέλυσε μετά την πρώτη αμερικανική περιοδεία. Ο Kurt Cobain έσπαζε τις κιθάρες του στη σκηνή, τόσο που η Sub Pop τηλεφωνούσε σε ενεχυροδανειστήρια για να βρει αντικαταστάσεις.

Σεπτέμβριος 1990: ο Dave Grohl

Ο Chad Channing έμεινε στο συγκρότημα για σχεδόν έναν χρόνο μετά το «Bleach». Ο Kurt Cobain δεν ήταν ικανοποιημένος με το παίξιμο του Channing και τον απέλυσε. Στις 25 Σεπτεμβρίου 1990 ο Dave Grohl, πρώην ντράμερ των Scream από την Ουάσινγκτον DC, μπήκε στους Nirvana. Τον Οκτώβριο ακολούθησε σύντομη περιοδεία στην Αγγλία μαζί με τις L7. Το δυνατό και ακριβές παίξιμο του Grohl στα ντραμς έγινε βασικό κομμάτι του ήχου, και η σύνθεση Cobain–Novoselic–Grohl ήταν πια πλήρης.

Από τη Sub Pop στη DGC

Οι Sonic Youth, που είχαν ήδη υπογράψει σε major εταιρεία, ήταν παράδειγμα και στήριγμα για τους Nirvana. Η Kim Gordon τούς είχε συστήσει στη DGC, και η υπογραφή έγινε, σύμφωνα με το επίσημο χρονολόγιο, τον χειμώνα του 1991. Η προκαταβολή ήταν 287.000 δολάρια, αλλά ο Cobain εξακολούθησε να προτιμά φθηνά όργανα. Έλεγε το 1992 ότι τα σκραπ είναι πάντα καλύτερα, και διευκρίνιζε ότι δεν ήταν punk δήλωση αλλά ανάγκη, γιατί δυσκολευόταν να βρει καλές κιθάρες για αριστερόχειρες.

Τον Αύγουστο του 1991 οι Nirvana έκαναν περιοδεία στην Ευρώπη με τους Sonic Youth, που καταγράφηκε στο ντοκιμαντέρ «1991: The Year Punk Broke».

Tobi Vail και η ιστορία του «Smells Like Teen Spirit»

Λίγο μετά τον χωρισμό του από την Tracy Marander ο Kurt άρχισε να βγαίνει με την Tobi Vail, ντράμερ των Bikini Kill και εκδότρια fanzine της riot grrrl σκηνής. Η σχέση τους δεν κράτησε. Εκείνος ήθελε τη στοργή μιας παραδοσιακής σχέσης, κάτι που η Vail θεωρούσε σεξιστικό μέσα στην κουλτούρα του punk. Ο βιογράφος Charles R. Cross γράφει ότι στους τέσσερις μήνες μετά τον χωρισμό ο Cobain έγραψε μισή ντουζίνα από τα πιο αξέχαστα τραγούδια του, όλα για τη Vail. Αρχικά ήθελε να χωρίσει το «Nevermind» σε δύο πλευρές, μία «Boy» και μία «Girl».

Τον τίτλο του πιο γνωστού τραγουδιού των Nirvana τον έδωσε η Kathleen Hanna, τραγουδίστρια των Bikini Kill. Μετά από μια νύχτα με ποτά και graffiti στο Olympia, το 1990, έγραψε με μαρκαδόρο στον τοίχο του διαμερίσματός του: «Kurt smells like Teen Spirit». Το Teen Spirit ήταν μάρκα αποσμητικού που φορούσε η Vail, και η Hanna υπαινισσόταν ότι ο Kurt μύριζε τη σύντροφό του. Εκείνος νόμιζε ότι ήταν ένα επαναστατικό σύνθημα. Έξι μήνες αργότερα τηλεφώνησε στη Hanna και τη ρώτησε αν μπορεί να το χρησιμοποιήσει. Ότι πρόκειται για αποσμητικό το έμαθε αργότερα.

Μουσικά, ο Cobain είπε σε συνέντευξη του 1993 στο Rolling Stone ότι το τραγούδι ήταν προσπάθεια να «αντιγράψει» τους Pixies, και ότι οι Nirvana πήραν από εκείνους τη λογική των ήσυχων και των δυνατών τμημάτων.

Nevermind (1991)

Το «Nevermind» ηχογραφήθηκε τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1991 στα Sound City Studios του Van Nuys, στην California, με παραγωγό τον Butch Vig. Το «Polly» είχε ηχογραφηθεί νωρίτερα, τον Απρίλιο του 1990, στα Smart Studios του Madison, πάλι με τον Vig. Τη μίξη έκανε ο Andy Wallace. Το άλμπουμ κυκλοφόρησε από τη DGC στις 24 Σεπτεμβρίου 1991. Η εταιρεία περίμενε μέτρια εμπορική πορεία, αλλά το «Smells Like Teen Spirit» και το βίντεό του, που το έπαιζε συνέχεια το MTV, έκαναν τον δίσκο φαινόμενο. Στις 12 Οκτωβρίου 1991 έγινε χρυσός.

Ο Cobain εξέφρασε αργότερα δυσαρέσκεια για την «γυαλισμένη» παραγωγή, αν και είπε στον βιογράφο Michael Azerrad ότι μερικές φορές ο δίσκος τον έκανε να κλαίει. Μαζί με το «Smells Like Teen Spirit», το άλμπουμ περιείχε τα «Come as You Are», «Lithium», «In Bloom», «Polly» και «Something in the Way». Έχει πουλήσει πάνω από 30 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως.

11 Ιανουαρίου 1992: το Νο 1 και το Saturday Night Live

Στις 11 Ιανουαρίου 1992 το «Nevermind» πήρε την πρώτη θέση του Billboard 200 από το «Dangerous» του Michael Jackson, με πωλήσεις περίπου 300.000 αντιτύπων την εβδομάδα. Την ίδια μέρα οι Nirvana εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στο Saturday Night Live. Η μουσική βιομηχανία κοίταξε προς το Σιάτλ, και συγκροτήματα όπως οι Pearl Jam, οι Soundgarden και οι Alice in Chains έφτασαν σε πολύ μεγαλύτερο κοινό. Οι Nirvana έχουν πουλήσει συνολικά πάνω από 75 εκατομμύρια άλμπουμ παγκοσμίως.

Ο «εκπρόσωπος μιας γενιάς» που δεν το ήθελε

Τον Απρίλιο του 1992 οι Nirvana βγήκαν στο εξώφυλλο του Rolling Stone, με τον Kurt Cobain να φοράει μπλουζάκι με τη φράση «Corporate Magazines Still Suck». Ο φωτογράφος Mark Seliger έχει διηγηθεί ότι είχε ζητήσει να μη φορέσει μπλουζάκι με σύνθημα, και ότι ο Kurt έφτασε με το πουλόβερ κουμπωμένο και το αποκάλυψε στο στούντιο.

Ο Τύπος τον έκανε «φωνή της γενιάς του» και τον Kurt Cobain τον ενοχλούσε ο ρόλος. Ένιωθε ότι το μήνυμά του παρερμηνευόταν και ότι ένα μέρος του νέου κοινού αγνοούσε ή παρέβλεπε τις πολιτικές θέσεις του συγκροτήματος. Ένιωθε επίσης θύμα των media, και συνέκρινε τον εαυτό του με την ηθοποιό Frances Farmer, για την οποία έγραψε το «Frances Farmer Will Have Her Revenge on Seattle».

Σεξισμός, ρατσισμός, ομοφοβία: οι θέσεις του

Ο Cobain δήλωνε ανοιχτά αντίθετος στον σεξισμό, στον ρατσισμό, στη σεξουαλική βία και στην ομοφοβία. Στο εσώφυλλο του «Incesticide» ζητούσε από όσους μισούν τους ομοφυλόφιλους, τους ανθρώπους άλλου χρώματος ή τις γυναίκες να μην πηγαίνουν στις συναυλίες τους και να μην αγοράζουν τους δίσκους τους. Οι Nirvana έπαιξαν σε συναυλία υπέρ των δικαιωμάτων των ομοφυλόφιλων στο Oregon, εναντίον του Ballot Measure 9 του 1992, και συμμετείχαν στην καμπάνια Rock for Choice των L7. Ο Kurt Cobain δέχτηκε απειλές από ακραίους αντίπαλους των αμβλώσεων. Στις 9 Απριλίου 1993 οι Nirvana έπαιξαν στο Cow Palace του San Francisco, σε συναυλία για την ενίσχυση των γυναικών που είχαν υποστεί μαζικούς βιασμούς στον πόλεμο της Βοσνίας.

Στο σχολείο είχε γίνει φίλος με έναν ομοφυλόφιλο συμμαθητή, και οι άλλοι τον πίστευαν γκέι και τον παρενοχλούσαν. Είπε αργότερα ότι του άρεσε να τον θεωρούν γκέι, επειδή έτσι τον άφηναν ήσυχο. Το 1993, σε συνέντευξη στο περιοδικό The Advocate, δήλωσε ότι ήταν «gay στο πνεύμα» και ότι θα μπορούσε να είναι αμφισεξουαλικός, προσθέτοντας ότι τον έλκυαν περισσότερο οι γυναίκες.

Courtney Love: οι εκδοχές για το πώς γνωρίστηκαν

Οι αφηγήσεις για την πρώτη τους γνωριμία διαφέρουν. Ο Michael Azerrad τη βάζει στις 21 Ιανουαρίου 1989, σε συναυλία των Dharma Bums στο Portland, όπου οι Nirvana έπαιζαν ως support. Ο Charles R. Cross την τοποθετεί στο ίδιο κλαμπ, το Satyricon, αλλά σε άλλη συναυλία των Nirvana, στις 12 Ιανουαρίου 1990. Ο Everett True, φίλος και των δύο, υποστηρίζει ότι τους σύστησε ο ίδιος στις 17 Μαΐου 1991, σε συναυλία των L7 και των Butthole Surfers στο Los Angeles.

Ο Cobain γνώριζε την Love από τον ρόλο της στην ταινία «Straight to Hell» (1987). Τους επόμενους μήνες εκείνη τον πλησίασε, και στα τέλη του 1991 ήταν συχνά μαζί. Ο Kurt Cobain έλεγε ότι αντιστάθηκε για μήνες, επειδή ήθελε να μείνει ελεύθερος, αλλά ότι τη συμπάθησε αμέσως. Η Love ήταν ήδη μουσικός, τραγουδίστρια των Hole και ηθοποιός.

24 Φεβρουαρίου 1992: ο γάμος στη Waikiki

Λίγες μέρες μετά το τέλος της περιοδείας Pacific Rim, ο Kurt και η Courtney παντρεύτηκαν στην παραλία Waikiki της Hawaii. Εκείνη φορούσε φόρεμα από σατέν και δαντέλα που είχε ανήκει στη Frances Farmer, και εκείνος πράσινες πιτζάμες, επειδή, όπως είπε, ήταν πολύ τεμπέλης για να βάλει σμόκιν. Οι καλεσμένοι ήταν οκτώ, ανάμεσά τους ο Grohl, όχι όμως ο Novoselic. Η Kim Gordon είχε προειδοποιήσει την Love ότι ο γάμος με τον Cobain θα της κατέστρεφε τη ζωή. Εκείνη απάντησε ότι τον αγαπά και ότι δεν έφταιγε εκείνος.

Frances Bean Cobain και το Vanity Fair

Η Frances Bean Cobain γεννήθηκε στις 18 Αυγούστου 1992 στο Los Angeles. Ένα υπερηχογράφημα χρησιμοποιήθηκε στο εξώφυλλο του single «Lithium». Σε άρθρο του Vanity Fair το 1992 η Love φέρεται να παραδέχεται χρήση ηρωίνης στις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης. Εκείνη είπε τότε ότι την είχαν παρερμηνεύσει, και αργότερα παραδέχτηκε ότι είχε πάρει ηρωίνη πριν μάθει ότι ήταν έγκυος. Η υπηρεσία παιδικής μέριμνας της κομητείας του Los Angeles επισκέφθηκε το ζευγάρι λίγες μέρες μετά τη γέννηση και τους πήγε στο δικαστήριο, με το σκεπτικό ότι ήταν ακατάλληλοι γονείς. Η Frances απομακρύνθηκε από τους γονείς της για σύντομο διάστημα, τις πρώτες εβδομάδες της ζωής της. Νονός της έγινε ο Michael Stipe των R.E.M.

Το 1992 το ζευγάρι δέχτηκε να φωτογραφηθεί με το μωρό στο σπίτι του στο Hollywood, για το περιοδικό Spin. Οι φωτογράφοι, το δίδυμο Guzman, είχαν σκεφτεί να δείξουν τον Kurt να κουρεύει το γκαζόν, αλλά εκείνος ήταν ακόμη στο κρεβάτι, και έτσι φωτογραφήθηκε εκεί, κρατώντας τη Frances. Από τη φωτογράφιση δημοσιεύτηκαν τότε μόνο πέντε εικόνες, μία από τις οποίες ήταν το εξώφυλλο. Το υπόλοιπο υλικό εκδόθηκε αργότερα ως βιβλίο με τον τίτλο «Family Values».

Πόνος στο στομάχι, ηρωίνη και υγεία

Σε όλη σχεδόν τη ζωή του ο Cobain είχε χρόνια βρογχίτιδα και έντονους πόνους από μια αδιάγνωστη πάθηση του στομάχου. Το 1993 είπε στον Jon Savage ότι οι ενδοσκοπήσεις έδειχναν έναν ερεθισμό στο στομάχι, που ο ίδιος θεωρούσε ψυχοσωματικό. Είχε επίσης ήπια σκολίωση, και ανέφερε στον Azerrad ότι είχε ναρκοληψία και μανιοκατάθλιψη. Μια ξαδέλφη του έχει μιλήσει για οικογενειακό ιστορικό αυτοκτονιών, αλκοολισμού και ψυχικής ασθένειας.

Δοκίμασε ηρωίνη για πρώτη φορά το 1986 και τη χρησιμοποιούσε αραιά για χρόνια. Ως το τέλος του 1991 είχε εξελιχθεί σε εξάρτηση. Ο ίδιος έλεγε ότι αποφάσισε να αποκτήσει συνήθεια ως αυτοθεραπεία για το στομάχι, επειδή οι πρώτες τρεις μέρες χρήσης ήταν οι πρώτες χωρίς πόνο. Ο Buzz Osborne το αμφισβητεί: λέει ότι ο πόνος ήταν πιθανότατα αποτέλεσμα της χρήσης και ότι ο Kurt το επικαλέστηκε για να έχει δικαιολογία να συνεχίσει.

Το πρωί μετά την εμφάνιση στο Saturday Night Live, τον Ιανουάριο του 1992, ο Cobain πήρε την πρώτη υπερβολική δόση που κόντεψε να του κοστίσει τη ζωή, και η Love τον επανέφερε. Ακολούθησαν άλλα επεισόδια, όπως στις 2 Μαΐου 1993, όταν μεταφέρθηκε στο Harborview Medical Center, και στις 23 Ιουλίου 1993, πριν από εμφάνιση στη Νέα Υόρκη. Ο Cross υπολογίζει ότι ως τον Μάρτιο του 1994 η Love τον είχε δει κοντά στον θάνατο από υπερβολική δόση περισσότερες από δώδεκα φορές. Η εξάρτηση επιβάρυνε την υγεία του, τις σχέσεις του και τη λειτουργία του συγκροτήματος.

Reading Festival, 30 Αυγούστου 1992

Το καλοκαίρι του 1992 κυκλοφορούσαν φήμες ότι ο Cobain είχε καταρρεύσει και ότι οι Nirvana θα διαλυθούν. Στο Reading Festival ο Kurt βγήκε στη σκηνή σε αναπηρικό καροτσάκι, με νοσοκομειακή ρόμπα, και προσποιήθηκε ότι είναι ετοιμοθάνατος. Λίγο αργότερα σηκώθηκε, και το συγκρότημα έδωσε μία από τις πιο γνωστές συναυλίες του. Ήταν η απάντησή του στις φήμες, με μαύρο χιούμορ.

Incesticide, Δεκέμβριος 1992

Στις 15 Δεκεμβρίου 1992 κυκλοφόρησε το «Incesticide», συλλογή με B-sides, ραδιοφωνικές ηχογραφήσεις και σπάνιο υλικό, με διασκευές των Vaselines και των Devo και με το «Aero Zeppelin», που ο Cobain έγραψε ως φόρο τιμής στους Led Zeppelin και στους Aerosmith. Το εξώφυλλο ήταν έργο του ίδιου. Ο δίσκος έγινε χρυσός την επόμενη άνοιξη.

In Utero (1993)

Μετά την τεράστια επιτυχία του «Nevermind» οι Nirvana ήθελαν έναν πιο τραχύ ήχο, και ζήτησαν από τον Steve Albini να ηχογραφήσει το επόμενο άλμπουμ. Ο Albini είχε πει παλιότερα ότι οι Nirvana ήταν «R.E.M. με fuzzbox», και έχει πει ότι δέχτηκε τη δουλειά επειδή τους λυπήθηκε. Η ηχογράφηση έγινε μέσα σε δύο εβδομάδες του Φεβρουαρίου 1993, από τις 13 ως τις 26, στο Pachyderm Studio στο Cannon Falls της Minnesota. Τα έξοδα του στούντιο ήταν 24.000 δολάρια, και ο Albini πήρε σταθερή αμοιβή 100.000 δολαρίων, χωρίς royalties.

Ο προσωρινός τίτλος του δίσκου ήταν «I Hate Myself and Want to Die», μια φράση που ο Cobain, όπως έχει γραφτεί, έλεγε ειρωνικά όταν τον ρωτούσαν τι κάνει. Ο Cobain εγκατέλειψε αυτόν τον τίτλο, και το τραγούδι με το ίδιο όνομα έμεινε εκτός άλμπουμ. Όταν διέρρευσε ότι η εταιρεία δεν ήταν ικανοποιημένη με τον ήχο, οι Nirvana το διέψευσαν δημόσια, αλλά τελικά έβαλαν τον Scott Litt, παραγωγό των R.E.M., να κάνει ξανά μίξη στα «Heart-Shaped Box» και «All Apologies», και αργότερα στο «Pennyroyal Tea». Ο Kurt Cobain έβρισκε τα φωνητικά της αρχικής μίξης «θολά».

Το «In Utero» κυκλοφόρησε στις 21 Σεπτεμβρίου 1993 και μπήκε στο Νο 1 του Billboard 200 και του βρετανικού chart, με περίπου 180.000 αντίτυπα την πρώτη εβδομάδα. Το «Heart-Shaped Box» και το «All Apologies» έφτασαν στο Νο 1 του Modern Rock chart. Ο Kurt Cobain έλεγε ότι το άλμπουμ είναι «κυρίως απρόσωπο», αλλά οι στίχοι αναφέρονται στο διαζύγιο των γονιών του, στη νέα του φήμη, στην εικόνα του και της Love, με το «Heart-Shaped Box» να χρησιμοποιεί εικόνες εγκυμοσύνης και ανατομίας. Στο εξώφυλλο, σε σύλληψη του ίδιου, υπάρχει ένα διάφανο ανατομικό ομοίωμα με φτερά, και στο πίσω μέρος ένα κολάζ με έμβρυα και λουλούδια.

Ο Cobain ως εικαστικός

Ο Cobain δούλευε σε εικαστικά έργα όσο και στη μουσική. Τα θέματά του ακολουθούσαν τους στίχους: μακάβριο χιούμορ, ανθρώπινη ανατομία, παράξενες ιατρικές καταστάσεις. Ο Novoselic θυμόταν ότι έκοβε φωτογραφίες κρέατος από διαφημιστικά φυλλάδια σούπερ μάρκετ και κολλούσε πάνω τους ορχιδέες, και ότι στα έργα του υπήρχαν παράξενοι άνθρωποι «σαν μεταλλαγμένοι» και «ανατριχιαστικές κούκλες».

Τον Οκτώβριο του 1993, στη διάρκεια της περιοδείας για το «In Utero», ο Mark Seliger φωτογράφισε τον Kurt Cobain για το Rolling Stone στο Kalamazoo του Michigan. Ο Seliger έστησε ένα είδος βωμού με κεφάλια κούκλας που είχε παραγγείλει από τη Νέα Υόρκη και με τριανταφυλλιές που άφησε να μαραθούν. Όπως έχει πει, η εικόνα προοριζόταν να είναι πιο κοντά σε νεκρή φύση παρά σε πορτρέτο, και ο Kurt το κατάλαβε αμέσως.

Το 2002 εκδόθηκαν τα «Journals», 280 σελίδες από τα τετράδιά του, με σημειώσεις για τη ζωή στον δρόμο, λίστες με μουσική που άκουγε και ιδέες για στίχους. Η έκδοση χώρισε τους θαυμαστές, γιατί πολλοί τη θεώρησαν παραβίαση της ιδιωτικότητάς του. Το 2008 ο Charles R. Cross εξέδωσε το «Cobain Unseen», με σχολιασμένες φωτογραφίες, έργα και κείμενά του.

Οι κιθάρες του και ο ήχος του

Το περιοδικό Guitar World έχει χαρακτηρίσει τον ήχο της κιθάρας του ως έναν από τους πιο εμβληματικούς στην ιστορία της ηλεκτρικής κιθάρας, και σημειώνει ότι ο Cobain χρησιμοποιούσε φθηνά όργανα και αγορές από ενεχυροδανειστήρια. Έπαιζε μεταξύ άλλων μια Univox Hi-Flier, που τη γύρισε για να παίζει αριστερόχειρας, και, για το «Nevermind», ιαπωνικά Stratocaster, μια Jaguar του 1965 και μια Competition Mustang του 1969, που ήταν η αγαπημένη του. Ο παραμορφωτής Boss DS-1 ήταν βασικό στοιχείο του ήχου του, και σε τραγούδια όπως τα «Smells Like Teen Spirit», «Come as You Are» και «Aneurysm» ακούγονται επίσης ένα Big Muff και ένα Small Clone.

Για την περιοδεία του «In Utero» παρήγγειλε δέκα Mustang. Μέχρι τον θάνατό του είχε παραλάβει έξι. Οι υπόλοιπες τέσσερις πουλήθηκαν ως κανονικό απόθεμα σε μαγαζιά της Ιαπωνίας, χωρίς να ξέρουν οι αγοραστές ότι είχαν κατασκευαστεί για τον Cobain. Η Mustang που έπαιζε και στο βίντεο του «Smells Like Teen Spirit» πουλήθηκε το 2022 στον Jim Irsay, ιδιοκτήτη των Indianapolis Colts, για 4,5 εκατομμύρια δολάρια.

Συνεργασίες και πρότυπα: Lead Belly, Burroughs, Stipe

Τον Αύγουστο του 1989 ο Cobain και ο Novoselic σχημάτισαν με τον Mark Lanegan των Screaming Trees και τον ντράμερ Mark Pickerel το σχήμα Jury, και ηχογράφησαν τέσσερα τραγούδια που έπαιζε και ο Lead Belly, ανάμεσά τους το «Where Did You Sleep Last Night». Ο Lead Belly έγινε αγαπημένος του αφού διάβασε ότι ο συγγραφέας William S. Burroughs συμβούλευε τους νέους ροκάδες να ακούσουν κάτι με πραγματική ψυχή.

Το 1992 ο Cobain επικοινώνησε με τον Burroughs και του ζήτησε συνεργασία. Ο Burroughs του έστειλε μια ηχογράφηση, το «The Junky’s Christmas», και ο Cobain πρόσθεσε κιθάρα σε στούντιο του Σιάτλ. Συναντήθηκαν στο Lawrence του Kansas, και το αποτέλεσμα κυκλοφόρησε ως «The “Priest” They Called Him» το 1993. Ο Kurt Cobain ήταν επίσης στενός φίλος του Michael Stipe των R.E.M. Ο Stipe είπε το 1994 ότι ήξερε πώς θα ακουγόταν το επόμενο άλμπουμ των Nirvana: ήσυχο και ακουστικό, με πολλά έγχορδα. Σχεδίαζαν να ηχογραφήσουν μαζί ένα demo, και την τελευταία στιγμή ο Cobain τηλεφώνησε ότι δεν μπορεί να πάει. Σύμφωνα με τον Cross, ο Bob Dylan είπε για το «Polly» ότι ήταν το καλύτερο τραγούδι των Nirvana και ότι «το παιδί έχει καρδιά».

MTV Unplugged in New York, 18 Νοεμβρίου 1993

Το MTV Unplugged των Nirvana ηχογραφήθηκε στις 18 Νοεμβρίου 1993 στο Sony Music Studios, στο Hell’s Kitchen του Μανχάταν, και μεταδόθηκε στις 16 Δεκεμβρίου. Η σκηνοθεσία ήταν της Beth McCarthy. Οι Nirvana έπαιξαν και τα δεκατέσσερα τραγούδια σε μία λήψη. Ο Kurt Cobain διαφώνησε με το MTV, που ζητούσε τις επιτυχίες του συγκροτήματος, και επέλεξε κυρίως λιγότερο γνωστό υλικό και διασκευές: των Vaselines, του David Bowie («The Man Who Sold the World») και των Meat Puppets, με τους Cris και Curt Kirkwood στη σκηνή για τρία τραγούδια. Το τελευταίο ήταν το «Where Did You Sleep Last Night», στη διασκευή του Lead Belly. Οι Nirvana χρησιμοποίησαν ηλεκτρική ενίσχυση και εφέ στις κιθάρες, και στη σκηνή είχαν προστεθεί ο Pat Smear και η τσελίστρια Lori Goldston.

Ο Cobain είχε ζητήσει να στολιστεί η σκηνή με κρίνα stargazer, μαύρα κεριά και πολυέλαιο. Μετά τον θάνατό του πολλοί διάβασαν το σκηνικό και το ρεπερτόριο ως προμήνυμα. Δεν υπάρχει στοιχείο ότι ο Cobain το σχεδίασε ως αποχαιρετισμό, και η εμφάνιση έγινε σχεδόν πέντε μήνες πριν από τον θάνατό του. Η κιθάρα που έπαιζε, μια τροποποιημένη Martin D-18E του 1959, πουλήθηκε τον Ιούνιο του 2020 για 6,01 εκατομμύρια δολάρια, ρεκόρ για κιθάρα που πουλήθηκε σε δημοπρασία.

Το άλμπουμ «MTV Unplugged in New York» κυκλοφόρησε στις 1 Νοεμβρίου 1994, ήταν η πρώτη κυκλοφορία των Nirvana μετά τον θάνατό του, και μπήκε κατευθείαν στο Νο 1 του Billboard 200. Το 1996 κέρδισε το Grammy Best Alternative Music Performance, το μοναδικό Grammy των Nirvana.

Τελευταία περιοδεία και «You Know You’re Right»

Στις 7 Ιανουαρίου 1994 οι Nirvana έπαιξαν στο Seattle Arena, στην τελευταία τους συναυλία στις ΗΠΑ. Από τις 28 ως τις 30 Ιανουαρίου ηχογράφησαν στο Robert Lang Studios του Σιάτλ, πριν από την ευρωπαϊκή περιοδεία. Στις 30 Ιανουαρίου ο Cobain ηχογράφησε το «You Know You’re Right», το μοναδικό τραγούδι της συνεδρίας στο οποίο έβαλε φωνή. Ήταν η τελευταία ολοκληρωμένη ηχογράφηση των Nirvana. Κυκλοφόρησε μόλις τον Οκτώβριο του 2002, στη συλλογή «Nirvana», μετά από δικαστική διαμάχη της Courtney Love με τους Novoselic και Grohl.

Η ευρωπαϊκή περιοδεία ξεκίνησε στις 6 Φεβρουαρίου. Στις ζωντανές εμφανίσεις έπαιζε και ο Pat Smear ως δεύτερος κιθαρίστας. Η τελευταία συναυλία των Nirvana με τον Kurt Cobain έγινε στις 1 Μαρτίου 1994 στο Terminal Eins, στο Μόναχο. Μετά τη συναυλία διαγνώστηκε με βρογχίτιδα και σοβαρή λαρυγγίτιδα.

Ρώμη, 4 Μαρτίου 1994

Την επομένη της συναυλίας ο Cobain πέταξε στη Ρώμη για ιατρική περίθαλψη, και στις 3 Μαρτίου τον συνάντησε εκεί η Courtney Love. Το πρωί της 4ης Μαρτίου εκείνη τον βρήκε αναίσθητο στο ξενοδοχείο Westin Excelsior, έπειτα από συνδυασμό σαμπάνιας και Rohypnol. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο και έμεινε αναίσθητος για το υπόλοιπο της ημέρας. Ο Dave Grohl έγραψε στα απομνημονεύματά του ότι έλαβε τηλεφώνημα ότι ο Kurt είχε πεθάνει, και λίγα λεπτά αργότερα ότι νοσηλευόταν σε σταθερή κατάσταση. Αρχικά το περιστατικό παρουσιάστηκε δημόσια ως ατύχημα. Η Love είπε αργότερα ότι ήταν η πρώτη απόπειρα αυτοκτονίας του. Μετά από πέντε ημέρες ο Cobain πήρε εξιτήριο και γύρισε στο Σιάτλ.

Σιάτλ, Μάρτιος 1994: η αστυνομία και η παρέμβαση

Στις 18 Μαρτίου η Love τηλεφώνησε στην αστυνομία του Σιάτλ και είπε ότι ο Cobain ήταν αυτοκτονικός και είχε κλειστεί σε ένα δωμάτιο με όπλο. Οι αστυνομικοί πήραν από το σπίτι αρκετά όπλα και ένα μπουκάλι με χάπια. Ο Kurt Cobain επέμενε ότι δεν ήταν αυτοκτονικός και ότι είχε κλειστεί στο δωμάτιο για να κρυφτεί.

Στις 25 Μαρτίου η Love οργάνωσε παρέμβαση για την εξάρτησή του. Συμμετείχαν δέκα άνθρωποι, φίλοι μουσικοί, στελέχη της δισκογραφικής και ένας από τους πιο στενούς του φίλους, ο Dylan Carlson. Ο Kurt Cobain αντέδρασε με θυμό, έβρισε τους παρευρισκόμενους και κλειδώθηκε σε υπνοδωμάτιο του ορόφου. Μέχρι το τέλος της ημέρας συμφώνησε να μπει σε πρόγραμμα αποτοξίνωσης, και στις 30 Μαρτίου μπήκε σε κέντρο αποκατάστασης στο Λος Άντζελες, το Exodus Recovery Center. Την ίδια ημέρα που έφυγε για το Λος Άντζελες ζήτησε από τον Dylan Carlson να του αγοράσει ένα όπλο, λέγοντας ότι ήταν για προστασία.

Η κλινική, η πτήση για το Σιάτλ και οι τελευταίες ημέρες

Το βράδυ της 1ης Απριλίου ο Cobain έφυγε από την κλινική και πέταξε για το Σιάτλ. Στην πτήση κάθισε κοντά στον Duff McKagan των Guns N’ Roses. Παρά την παλιά του εχθρότητα προς το συγκρότημα, φάνηκε χαρούμενος που τον είδε, και ο McKagan είπε αργότερα ότι κατάλαβε από το ένστικτό του ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Οι περισσότεροι φίλοι και συγγενείς του δεν ήξεραν πού βρισκόταν. Η Courtney Love προσέλαβε τον ιδιωτικό ερευνητή Tom Grant, που αργότερα έγινε ο πιο γνωστός υποστηρικτής της θεωρίας ότι ο Cobain δολοφονήθηκε. Στις 6 Απριλίου, εν μέσω φημών ότι οι Nirvana διαλύονται, το συγκρότημα αποσύρθηκε από το Lollapalooza του 1994.

Στους προηγούμενους μήνες ο Cobain είχε τηλεφωνήσει πολλές φορές στην εφημερίδα Seattle Post-Intelligencer ζητώντας τον κριτικό κινηματογράφου William Arnold, συγγραφέα του βιβλίου «Shadowland» (1978) για την Frances Farmer, που ο Kurt είχε διαβάσει στο λύκειο. Ο Arnold, που δεν ήξερε ποιος ήταν ο Cobain και ενοχλήθηκε από τα μηνύματα, δεν απάντησε. Αργότερα εξέφρασε βαθιά λύπη. Τι ήθελε να του πει ο Cobain παραμένει άγνωστο.

Πώς πέθανε ο Kurt Cobain: 5 Απριλίου 1994

Το πρωί της 8ης Απριλίου 1994 ένας ηλεκτρολόγος, ο Gary Smith, που είχε πάει να εγκαταστήσει σύστημα ασφαλείας στο σπίτι της οικογένειας στη Lake Washington Boulevard, βρήκε τον Kurt Cobain νεκρό στο θερμοκήπιο πάνω από το γκαράζ. Δίπλα του υπήρχε σημείωμα, που απευθυνόταν στον Boddah, τον φανταστικό φίλο της παιδικής του ηλικίας. Σύμφωνα με τις αναφορές, έγραφε ότι εδώ και πολλά χρόνια δεν ένιωθε πια τη συγκίνηση της μουσικής, ούτε ως ακροατής ούτε ως δημιουργός. Ο ιατροδικαστής εκτίμησε ότι ο θάνατος είχε επέλθει στις 5 Απριλίου 1994. Η αιτία ήταν αυτοπροκαλούμενο τραύμα από πυροβόλο όπλο. Ήταν 27 ετών.

Ο Grohl είπε ότι τα νέα για τον θάνατο του Kurt ήταν ίσως το χειρότερο πράγμα που του έχει συμβεί στη ζωή. Για άλλα πρόσωπα που έφυγαν στη δεκαετία του 1990 δες τους διάσημους που πέθαναν ανά χρονιά.

Το επίσημο πόρισμα και οι θεωρίες συνωμοσίας

Το Seattle Police Department και ο ιατροδικαστής του King County κατέγραψαν τον θάνατο ως αυτοκτονία. Τον Μάρτιο του 2014, ενόψει της 20ής επετείου, ο ντετέκτιβ Mike Ciesynski της μονάδας cold case ξαναμελέτησε τον φάκελο, όπως περιγράφεται στο δελτίο του Seattle Police Department. Βρήκε τέσσερα ρολά φιλμ 35 mm που βρίσκονταν στο αρχείο αποδεικτικών και δεν είχαν εμφανιστεί. Οι φωτογραφίες έδειχναν τη σκηνή καθαρότερα από τα Polaroid της εποχής. Η αστυνομία διευκρίνισε ότι δεν ξανάνοιξε η υπόθεση και ότι δεν προέκυψε κάτι νέο.

Παρ’ όλα αυτά, οι θεωρίες δολοφονίας κυκλοφορούν από το τέλος της δεκαετίας του 1990. Ο ιδιωτικός ερευνητής Tom Grant, που είχε προσληφθεί από την Love, υποστηρίζει ότι ο Cobain δολοφονήθηκε. Οι δημοσιογράφοι Ian Halperin και Max Wallace έγραψαν τα βιβλία «Who Killed Kurt Cobain?» (1998) και «Love and Death» (2004). Υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να αποδειχθεί συνωμοσία, αλλά αρκετά για να ξανανοίξει η υπόθεση. Στο ντοκιμαντέρ «Kurt & Courtney» (1998) ο Nick Broomfield μίλησε με τον Eldon «El Duce» Hoke, που ισχυρίστηκε ότι η Love του πρόσφερε 50.000 δολάρια για να σκοτώσει τον Kurt Cobain, χωρίς να δώσει στοιχεία. Ο Hoke πέθανε λίγες μέρες αργότερα. Ο ίδιος ο Broomfield δήλωσε το 1998 ότι πιστεύει πως ο Cobain αυτοκτόνησε, και ότι το πρόβλημα ήταν η έλλειψη φροντίδας γι’ αυτόν από το περιβάλλον του.

Τον Φεβρουάριο του 2026 μια ιδιωτική ομάδα ειδικών, με επικεφαλής τον ειδικό σε εγκληματολογικές αναλύσεις Brian Burnett και την ερευνήτρια Michelle Wilkins, ισχυρίστηκε ότι ο θάνατος ήταν ανθρωποκτονία, στημένη ως αυτοκτονία, και ζήτησε να ανοίξει ξανά η υπόθεση. Το Seattle Police Department και η ιατροδικαστική υπηρεσία του King County απάντησαν ότι δεν υπάρχει στοιχείο που να δικαιολογεί νέα έρευνα. Τον Απρίλιο του 2026 ένας ιδιωτικός ερευνητής από τη Utah ισχυρίστηκε ότι παρέδωσε νέα στοιχεία στην αστυνομία, και η αστυνομία επανέλαβε ότι η θέση της δεν αλλάζει. Την 1η Σεπτεμβρίου 2026 το Seattle Police Department δημοσίευσε στην ιστοσελίδα του πρόσθετα διοικητικά έγγραφα της υπόθεσης, όπως την αλυσίδα φύλαξης αποδεικτικών, χωρίς να αλλάξει η επίσημη κατάληξη.

Η ενότητα αυτή ισχύει έως τον Οκτώβριο του 2026.

10 Απριλίου 1994: το δημόσιο πένθος

Στις 10 Απριλίου 1994 περίπου 7.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν σε πάρκο του Seattle Center για αγρυπνία στη μνήμη του. Έπαιξαν προηχογραφημένα μηνύματα του Novoselic και της Love. Η Love διάβασε αποσπάσματα από το σημείωμα, κλαίγοντας και κατηγορώντας τον Kurt, και στο τέλος μοίρασε ρούχα του σε όσους είχαν μείνει. Στο αρχείο μας θα βρεις και άλλες κηδείες και τελετές μνήμης.

Ο τάφος του Kurt Cobain: γιατί δεν υπάρχει

Ο Cobain αποτεφρώθηκε, και γι’ αυτό δεν υπάρχει τάφος. Σε αντίθεση με τον Jim Morrison, που είναι θαμμένος στο Père-Lachaise του Παρισιού, οι θαυμαστές του δεν έχουν έναν συγκεκριμένο τόπο ταφής να επισκεφθούν. Η Courtney Love μοίρασε τις στάχτες. Κράτησε ένα μέρος σε μια λάρνακα και σε ένα αρκουδάκι. Τον Ιούλιο του 1994 πήγε ένα μέρος στο μοναστήρι Namgyal στην Ithaca της Νέας Υόρκης, όπου οι μοναχοί το ευλόγησαν.

Στις 31 Μαΐου 1999 η μητέρα του διοργάνωσε μια τελευταία τελετή στο Olympia, με παρουσία της Love και της Tracy Marander. Καθώς ένας βουδιστής μοναχός ψαλμωδούσε, η Frances Bean διασκόρπισε στάχτες του πατέρα της στο McLane Creek. Το ακριβές σημείο παραμένει οικογενειακό μυστικό. Το 2006 η Love είπε ότι κρατούσε τη στάχτη σε θησαυροφυλάκιο τράπεζας στο Los Angeles, επειδή, όπως είπε, κανένα νεκροταφείο του Σιάτλ δεν θα τη δεχόταν. Οι πηγές διαφέρουν ως προς το πού βρίσκεται σήμερα κάθε μέρος των στάχτων.

Οι θαυμαστές συγκεντρώνονται στο Viretta Park, κοντά στο πρώην σπίτι του στο Σιάτλ, ειδικά στις 5 Απριλίου. Στο Aberdeen, το 2005 τοποθετήθηκε η πινακίδα «Welcome to Aberdeen – Come As You Are», με χορηγία της Kurt Cobain Memorial Committee, και δίπλα στον Wishkah βρίσκεται το Kurt Cobain Memorial Park. Το 2009 προκάλεσε αντιπαράθεση ένα μνημείο στον Wishkah, επειδή περιείχε μια φράση του Cobain για τα ναρκωτικά με βρισιά. Η πόλη την κάλυψε, και οι θαυμαστές την ξανάγραψαν. Το Hoquiam έχει ορίσει την 10η Απριλίου ως Nirvana Day και το Aberdeen την 20ή Φεβρουαρίου ως Kurt Cobain Day. Το παιδικό του σπίτι στο Aberdeen μπήκε το 2021 στο Heritage Register της Ουάσινγκτον. Για άλλους τόπους ταφής δες τους τάφους διασήμων και τους τόπους μνήμης.

Οι Nirvana και η οικογένεια του Kurt Cobain μετά το 1994

Οι Nirvana δεν συνέχισαν χωρίς τον Cobain. Ο Dave Grohl ίδρυσε τους Foo Fighters, και ο Krist Novoselic συνέχισε με άλλα μουσικά σχήματα και με πολιτική δράση. Το 1996 κυκλοφόρησε το ζωντανό «From the Muddy Banks of the Wishkah», το 2002 το «Nirvana» με το «You Know You’re Right» και το 2004 το box set «With the Lights Out», με demos και σπάνιο υλικό. Το 2015 κυκλοφόρησε το ντοκιμαντέρ «Kurt Cobain: Montage of Heck» του Brett Morgen, που προβλήθηκε στο Sundance. Εκτελεστική παραγωγός ήταν η κόρη του, η Frances Bean Cobain, σήμερα καλλιτέχνιδα.

Η κληρονομιά του Kurt Cobain

Οι Nirvana εισήχθησαν στο Rock & Roll Hall of Fame στις 10 Απριλίου 2014, τη χρονιά που έγιναν επιλέξιμοι. Τη βράβευση παρέλαβαν οι Grohl, Novoselic και Love, και στην τελετή τραγούδησαν τραγούδια των Nirvana η Joan Jett, η Kim Gordon και η Lorde. Το «Nevermind» μπήκε το 2004 στο National Recording Registry της Library of Congress, μια λίστα ηχογραφήσεων με πολιτιστική και ιστορική σημασία. Το Rolling Stone έχει συμπεριλάβει τον Kurt Cobain στους 100 κορυφαίους τραγουδοποιούς, κιθαρίστες και τραγουδιστές. Ο Billy Corgan των Smashing Pumpkins τον έχει αποκαλέσει «το Michael Jordan της γενιάς μας». Ο Lars Ulrich των Metallica είπε ότι με τον Kurt Cobain ένιωθες ότι συνδεόσουν με τον πραγματικό άνθρωπο και όχι με μια κατασκευασμένη εικόνα.

Πέθανε στα 27 και συγκαταλέγεται στο λεγόμενο «Club των 27», μαζί με τον Jim Morrison, τον Jimi Hendrix, τη Janis Joplin και τον Brian Jones. Δεν είναι ομάδα, και δεν υπάρχει κάτι ιδιαίτερο στην ηλικία. Δες και το άρθρο για τον Jim Morrison. Η μουσική του φτάνει και σε νέες γενιές: ο σκηνοθέτης Matt Reeves είπε ότι το «Something in the Way» τον ενέπνευσε στην ταινία «The Batman» (2022), όπου το τραγούδι ακούγεται δύο φορές.

Μύθοι και πραγματικότητα για τον Kurt Cobain

Ότι έζησε μήνες κάτω από τη γέφυρα: το αμφισβήτησαν η οικογένεια και ο Novoselic. Η αστάθεια όμως ήταν πραγματική.

Ότι δεν ήθελε επιτυχία: υπέγραψε σε major εταιρεία και έλεγε ότι προσπαθούσε να γράψει το απόλυτο pop τραγούδι. Αυτό που δυσκολευόταν να αντέξει ήταν η κλίμακα και ο ρόλος του «εκπροσώπου».

Ότι το «Smells Like Teen Spirit» γράφτηκε ως ύμνος μιας γενιάς: ο τίτλος ήταν ένα αστείο της Kathleen Hanna για ένα αποσμητικό, και ο Cobain το έγραψε επηρεασμένος από τους Pixies. Το τραγούδι πιστώνεται και στους τρεις των Nirvana.

Ότι κάθε στίχος του «In Utero» είναι προφητεία: ο ίδιος έλεγε ότι το άλμπουμ είναι κυρίως απρόσωπο, και χρησιμοποιούσε εικόνες σώματος και αρρώστιας και πριν από το 1993.

Ότι το MTV Unplugged ήταν σχεδιασμένος αποχαιρετισμός: ηχογραφήθηκε σχεδόν πέντε μήνες πριν από τον θάνατό του και δεν υπάρχει στοιχείο ότι το είχε σχεδιάσει έτσι.

Ότι η υπόθεση του θανάτου του ξανάνοιξε το 2014 ή το 2026: δεν ξανάνοιξε. Το 2014 έγινε επανεξέταση του φακέλου, και το 2026 η αστυνομία και η ιατροδικαστική υπηρεσία δήλωσαν ότι δεν υπάρχει λόγος για νέα έρευνα.

Ότι υπάρχει τάφος του: δεν υπάρχει, γιατί αποτεφρώθηκε.

Χρονολόγιο του Kurt Cobain

• 20 Φεβρουαρίου 1967: γεννιέται στο Aberdeen της Ουάσινγκτον.
• 1976: οι γονείς του χωρίζουν.
• 20 Φεβρουαρίου 1981: παίρνει την πρώτη του κιθάρα, στα 14α γενέθλιά του.
• 1985: παρατά το Aberdeen High School δύο εβδομάδες πριν από την αποφοίτηση και ιδρύει τους Fecal Matter.
• Δεκέμβριος 1987: σχηματίζεται η πρώτη σύνθεση των Nirvana.
• 23 Ιανουαρίου 1988: ηχογραφείται το demo με τον Jack Endino.
• Νοέμβριος 1988: κυκλοφορεί το single «Love Buzz».
• 15 Ιουνίου 1989: κυκλοφορεί το «Bleach».
• 25 Σεπτεμβρίου 1990: ο Dave Grohl μπαίνει στους Nirvana.
• Χειμώνας 1991: οι Nirvana υπογράφουν στη DGC.
• 24 Σεπτεμβρίου 1991: κυκλοφορεί το «Nevermind».
• 11 Ιανουαρίου 1992: το «Nevermind» φτάνει στο Νο 1 του Billboard 200.
• 24 Φεβρουαρίου 1992: παντρεύεται την Courtney Love στη Waikiki.
• 18 Αυγούστου 1992: γεννιέται η Frances Bean Cobain.
• 30 Αυγούστου 1992: εμφάνιση στο Reading Festival.
• 15 Δεκεμβρίου 1992: κυκλοφορεί το «Incesticide».
• 9 Απριλίου 1993: συναυλία για τα θύματα βιασμών στη Βοσνία, στο Cow Palace.
• 21 Σεπτεμβρίου 1993: κυκλοφορεί το «In Utero».
• 18 Νοεμβρίου 1993: ηχογραφείται το MTV Unplugged.
• 7 Ιανουαρίου 1994: η τελευταία συναυλία των Nirvana στις ΗΠΑ.
• 30 Ιανουαρίου 1994: η τελευταία ηχογράφηση, το «You Know You’re Right».
• 1 Μαρτίου 1994: τελευταία συναυλία, στο Μόναχο.
• 4 Μαρτίου 1994: νοσηλεύεται στη Ρώμη.
• 25 Μαρτίου 1994: παρέμβαση φίλων και συνεργατών στο Σιάτλ.
• 1 Απριλίου 1994: φεύγει από την κλινική και γυρίζει στο Σιάτλ.
• 5 Απριλίου 1994: η ημερομηνία θανάτου που εκτίμησε ο ιατροδικαστής.
• 8 Απριλίου 1994: το σώμα του βρίσκεται στο σπίτι του.
• 10 Απριλίου 1994: αγρυπνία στο Seattle Center.
• 1 Νοεμβρίου 1994: κυκλοφορεί το «MTV Unplugged in New York».
• 31 Μαΐου 1999: η Frances Bean διασκορπίζει στάχτες του στο McLane Creek.
• 10 Απριλίου 2014: οι Nirvana εισάγονται στο Rock & Roll Hall of Fame.
• Φεβρουάριος 2026: νέοι ισχυρισμοί ιδιωτών ερευνητών για δολοφονία, που η αστυνομία απορρίπτει.

Λιγότερο γνωστά στοιχεία για τον Kurt Cobain

• Έπαιζε με το αριστερό χέρι, αλλά στο σχολείο τον ανάγκαζαν να γράφει με το δεξί.
• Σε μάθημα τέχνης σχεδίασε καρικατούρα του Michael Jackson, και ο καθηγητής είπε ότι δεν ταιριάζει για τον διάδρομο του σχολείου.
• Ο πρώτος του δίσκος punk ήταν το «Sandinista!» των Clash.
• Η Tracy Marander τράβηξε τη φωτογραφία του εξωφύλλου του «Bleach».
• Ο Jason Everman πλήρωσε τα 606,17 δολάρια του «Bleach» και δεν έπαιξε στο άλμπουμ.
• Ο τίτλος του «Bleach» προήλθε από μια αφίσα για την απολύμανση συρίγγων.
• Αρχικά ήθελε να χωρίσει το «Nevermind» σε μια πλευρά «Boy» και μια πλευρά «Girl».
• Ο Michael Stipe ήταν ο νονός της Frances Bean.
• Ένα υπερηχογράφημα της Frances χρησιμοποιήθηκε στο εξώφυλλο του single «Lithium».
• Από τις δέκα Mustang που παρήγγειλε για την περιοδεία του «In Utero», πρόλαβε να παραλάβει έξι.
• Έβαλε το λογότυπο της K Records τατουάζ στον πήχη του.
• Ο Mark Seliger έστησε τη φωτογραφία με τα κεφάλια κούκλας σαν νεκρή φύση.
• Ένας δρόμος στο Saint-Jean-d’Heurs, χωριό της Γαλλίας, φέρει το όνομά του.
• Το Hoquiam γιορτάζει κάθε χρόνο στις 10 Απριλίου το Nirvana Day.

Στο αρχείο μας θα βρεις και άλλες προσωπικότητες στις βιογραφίες διασήμων.

Συχνές ερωτήσεις