Ο Ρίβερ Φίνιξ (River Phoenix, 1970–1993) ήταν Αμερικανός ηθοποιός και μουσικός. Μεγάλωσε σε οικογένεια που μετακινούνταν συνεχώς και που ανήκε για τέσσερα χρόνια στην αίρεση Children of God. Έγινε γνωστός ως έφηβος στο «Stand by Me» και προτάθηκε για Oscar στα δεκαοκτώ του, για το «Running on Empty». Το 1991 κέρδισε το Volpi Cup στη Βενετία για το «My Own Private Idaho». Πέθανε στις 31 Οκτωβρίου 1993, 23 ετών, έξω από το Viper Room του West Hollywood, από οξεία δηλητηρίαση από πολλαπλές ουσίες.

Γεννήθηκε σε ξύλινη καλύβα στο Oregon

Ο River Jude Bottom γεννήθηκε στις 23 Αυγούστου 1970 κοντά στο Madras του Oregon. Ορισμένες πηγές γράφουν Metolius, ένα χωριό πέντε μίλια νότια. Ήταν το πρώτο παιδί της Arlyn Dunetz και του John Lee Bottom. Η Arlyn γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, από εβραϊκή οικογένεια με ρίζες στη Ρωσία και στην Ουγγαρία. Ο John καταγόταν από το Fontana της Καλιφόρνιας, ήταν Καθολικός που είχε απομακρυνθεί από την εκκλησία και δούλευε ως μαραγκός.

Γνωρίστηκαν το 1968, όταν η Arlyn έκανε ωτοστόπ στην Καλιφόρνια, και παντρεύτηκαν στις 13 Σεπτεμβρίου 1969, λιγότερο από ένα χρόνο μετά. Το όνομα River το πήραν από το ποτάμι της ζωής στο μυθιστόρημα «Σιντάρτα» του Hermann Hesse, και το Jude από το τραγούδι των Beatles «Hey Jude». Ο ίδιος περιέγραφε τους γονείς του ως «hippieish».

Ακολούθησαν η Rain (1972), ο Joaquin (1974), η Liberty (1976) και η Summer (1978). Ο Joaquin λεγόταν ως παιδί Leaf. Τα ονόματα των παιδιών ήταν παρμένα από τη φύση, και αυτό ταίριαζε με τον τρόπο ζωής της οικογένειας.

Children of God: το Caracas και το τραγούδι στον δρόμο

Το 1973 η οικογένεια μπήκε στους Children of God, μια θρησκευτική οργάνωση που αργότερα ονομάστηκε The Family. Πριν το Caracas είχαν ζήσει, σύμφωνα με το Biography.com, σε Texas, Μεξικό και Puerto Rico. Στη Venezuela η οργάνωση τους είχε στείλει ως ιεραπόστολους και εργάτες σε φρούτα. Ο River ήταν τριών ετών, και οι πρώτες του αναμνήσεις ήταν από τη ζωή σε κοινότητες, με λίγα χρήματα και χωρίς σταθερό σπίτι.

Είχε αρχίσει να μαθαίνει μόνος του κιθάρα στα πέντε. Ο ίδιος και η Rain τραγουδούσαν στις γωνίες των δρόμων για χρήματα και φαγητό, για να στηρίξουν μια οικογένεια που μεγάλωνε. Έμαθε λοιπόν να παίζει μπροστά σε αγνώστους πριν κάνει οτιδήποτε μπροστά σε κάμερα.

Το 1977 οι γονείς απογοητεύτηκαν από την οργάνωση και έφυγαν. Η οργάνωση έγινε γνωστή αργότερα για καταγγελίες κακοποίησης παιδιών. Ο River μιλούσε σπάνια γι’ αυτήν. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Esquire το 1994, τους είχε χαρακτηρίσει αηδιαστικούς και είχε πει ότι καταστρέφουν ζωές.

Το επώνυμο Phoenix και η ζωή χωρίς σχολείο

Μετά την επιστροφή στις ΗΠΑ η οικογένεια υιοθέτησε το επώνυμο Phoenix, από το πουλί που ξαναγεννιέται από τις στάχτες του. Ήταν ένας τρόπος να πουν ότι ξεκινούν από την αρχή. Ο Bottom έγινε Phoenix, και αργότερα η Arlyn άλλαξε και το δικό της όνομα σε Heart.

Ο River δεν πήγε ποτέ σε κανονικό σχολείο. Η σεναριογράφος Naomi Foner είπε ότι ήξερε να διαβάζει και να γράφει και είχε όρεξη για μάθηση, αλλά του έλειπε εντελώς η εκπαίδευση σε ιστορία και λογοτεχνία. Ο σκηνοθέτης George Sluizer υποστήριξε ότι ήταν δυσλεκτικός. Μέχρι τα δεκαοκτώ του η οικογένεια είχε μετακομίσει πάνω από 40 φορές. Η ζωή του ήταν η διαδρομή, η κιθάρα και η οικογένεια.

Los Angeles και η Iris Burton

Στο Los Angeles η Arlyn δούλεψε ως γραμματέας σε εκφωνητή του NBC. Ο River έλεγε αργότερα ότι η οικογένεια μετακόμισε εκεί όταν ήταν εννιά, για να γίνουν εκείνος και η Rain ηχογραφημένοι καλλιτέχνες. Τα αδέλφια τραγουδούσαν για ψιλά στο Westwood, και εκεί τα πρόσεξε η ατζέντισσα παιδιών Iris Burton. Τα ανέλαβε και τα τέσσερα, και η οικογένεια την ήξερε από τότε ως σωτήρια φιγούρα.

Ο River έκανε πρώτα διαφημίσεις, για τις Mitsubishi, Ocean Spray και Saks Fifth Avenue. Η casting director της Paramount Penny Marshall υπέγραψε τα παιδιά, και ο River με τη Rain δούλεψαν ως ζεστάματος του κοινού στην εκπομπή «Real Kids». Το 1980 εμφανίστηκε για πρώτη φορά στην τηλεόραση, στην εκπομπή «Fantasy», τραγουδώντας με τη Rain. Η υποκριτική δεν ήταν το σχέδιο. Ο ίδιος έλεγε ότι έπεσε στις διαφημίσεις για οικονομικούς λόγους, και ότι το υπόλοιπο ήρθε μετά.

Η παιδική τηλεόραση, 1982–1986

Το 1982 πήρε τον ρόλο του μικρότερου αδελφού, Guthrie McFadden, στη σειρά του CBS «Seven Brides for Seven Brothers». Σύμφωνα με αφηγήσεις, στην οντισιόν πήγε με την κιθάρα του και μιμήθηκε τον Elvis Presley, και γοήτευσε τον παραγωγό. Η σειρά κράτησε 21 επεισόδια και τελείωσε το 1983. Ήταν και καλός στο tap dance.

Ακολούθησαν η τηλεταινία «Celebrity» (1984) και το «Backwards: The Riddle of Dyslexia», όπου έπαιζε ένα αγόρι με δυσλεξία και ο Joaquin είχε έναν μικρό ρόλο. Έπαιξε τον Robert Kennedy Jr. στη μίνι σειρά «Robert Kennedy and His Times» και εμφανίστηκε στα «Hotel» και «Family Ties». Στο «Surviving: A Family in Crisis» (1985) έπαιζε με τη Molly Ringwald. Η τελευταία του τηλεοπτική δουλειά πριν από το σινεμά ήταν το «Circle of Violence: A Family Drama» (1986), με την Tuesday Weld.

1985: «Explorers»

Τον Οκτώβριο του 1984 πήρε τον ρόλο του Wolfgang Müller στο «Explorers» του Joe Dante, μια ταινία επιστημονικής φαντασίας για παιδιά που φτιάχνουν αυτοσχέδιο διαστημόπλοιο. Ο Wolfgang είναι το σπουδαστικό μυαλό της παρέας. Συμπρωταγωνιστής του ήταν ο νεαρός Ethan Hawke, στο δικό του ντεμπούτο. Η ταινία βγήκε το καλοκαίρι του 1985 και δεν πέτυχε εμπορικά, αλλά ήταν η πρώτη μεγάλη κινηματογραφική δουλειά του River.

1986: «Stand by Me»

Το «Stand by Me» του Rob Reiner είναι βασισμένο στη νουβέλα «The Body» του Stephen King. Τέσσερα αγόρια ξεκινούν το καλοκαίρι του 1959 να περπατήσουν στις γραμμές του τρένου, για να βρουν το πτώμα ενός παιδιού που χάθηκε. Ο ενήλικος Gordie, που τον υποδύεται ο Richard Dreyfuss, αφηγείται. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν στις 17 Ιουνίου 1985 και τελείωσαν στα τέλη Αυγούστου, όταν ο River ήταν 14 για το μεγαλύτερο μέρος τους, και έγινε 15 στο τέλος. Οι άλλοι τρεις ήταν οι Wil Wheaton, Corey Feldman και Jerry O’Connell, και ο Kiefer Sutherland έπαιζε τον Ace.

Ο River έπαιζε τον Chris Chambers, ένα αγόρι από οικογένεια με κακή φήμη, που η μικρή πόλη έχει ήδη χαρακτηρίσει. Ο Chris είναι ο πιο ώριμος της παρέας και ο μόνος που βλέπει τι αξίζει ο Gordie. Στη σκηνή που τον έκανε γνωστό, εξομολογείται στον Gordie ότι είχε κλέψει χρήματα, τα επέστρεψε, και η δασκάλα τα κράτησε, και εκείνος πήρε την τιμωρία. Δεν υπάρχει υπερβολή στην ερμηνεία, μόνο ένα αγόρι που καταλαβαίνει ότι οι ενήλικες δεν θα τον πιστέψουν ποτέ.

Η Washington Post έγραψε ότι ο River έδινε στην ταινία «κέντρο βάρους». Ο ίδιος είπε ότι ταυτίστηκε τόσο με τον ρόλο, που αν δεν είχε την οικογένειά του να γυρίσει μετά τα γυρίσματα, μάλλον θα χρειαζόταν ψυχίατρο. Η ταινία βγήκε τον Αύγουστο του 1986 και έγινε μία από τις πιο αγαπημένες coming-of-age ταινίες. Ο River εμφανίστηκε και στο βίντεο κλιπ του τραγουδιού «Stand by Me» του Ben E. King.

«The Mosquito Coast» και η Martha Plimpton

Την ίδια χρονιά έπαιξε στο «The Mosquito Coast» του Peter Weir, τον γιο του Harrison Ford και της Helen Mirren. Ο Allie Fox του Ford, ένας ιδεαλιστής που γίνεται όλο και πιο αυταρχικός, παίρνει την οικογένεια από τις ΗΠΑ και την πάει στην Κεντρική Αμερική, να χτίσει δικό της κόσμο. Ο River είναι ο Charlie, ο γιος που τον ακολουθεί και σιγά σιγά τον κρίνει. Τα γυρίσματα στο Belize κράτησαν πέντε μήνες.

Ο Weir είπε ότι ήταν φανερό πως ο River θα γινόταν σταρ, και ότι αυτό είναι κάτι ξεχωριστό από το ταλέντο, κάτι που δεν είχε ούτε ο Laurence Olivier. Η ιστορία είχε και αντιστοιχίες με τη δική του παιδική ηλικία, μια οικογένεια που ακολουθεί τα ιδανικά του πατέρα της μακριά από την αμερικανική κοινωνία. Ο ρόλος όμως δεν χρειάζεται να διαβαστεί ως αυτοβιογραφία.

Στο Belize ξεκίνησε και η σχέση του με τη Martha Plimpton, τον Φεβρουάριο του 1986. Είχαν γνωριστεί ένα χρόνο νωρίτερα, αλλά στην αρχή δεν συμπαθούσαν ο ένας τον άλλον. Έπαιξαν μαζί και στο «Running on Empty». Χώρισαν τον Ιούνιο του 1989, λόγω της χρήσης ναρκωτικών από τον River, και έμειναν στενοί φίλοι ως το τέλος. Ο River εκπλήχθηκε από την κακή υποδοχή της ταινίας, επειδή ένιωθε πιο σίγουρος για τη δουλειά του εκεί παρά στο «Stand by Me».

1988: «Jimmy Reardon», «Little Nikita» και το ράντσο

Το 1988 βγήκαν τρεις ταινίες του. Στο «A Night in the Life of Jimmy Reardon» έπαιζε τον πρωταγωνιστή, σε μια κωμωδία που δεν τον ικανοποίησε. Ο ίδιος είπε ότι ήθελε να κάνει κωμωδία, αλλά δεν ήταν σίγουρος πως ήταν ο κατάλληλος για τον ρόλο. Το τραγούδι «Heart to Get», που έγραψε και ηχογράφησε για τους τίτλους τέλους, το έκοψε η Fox, και ο σκηνοθέτης William Richert το επανέφερε χρόνια αργότερα στο director’s cut. Στο «Little Nikita» έπαιξε με τον Sidney Poitier τον Jeff Grant, έναν έφηβο που ανακαλύπτει ότι η οικογένειά του κρύβει ένα παρελθόν κατασκοπείας.

Το 1987 είχε αγοράσει για την οικογένεια ένα ράντσο στο Micanopy της Florida, κοντά στο Gainesville, και ένα κτήμα στην Κόστα Ρίκα. Ήταν πια ο βασικός οικονομικός στυλοβάτης των γονιών και των αδελφών του.

«Running on Empty» και η υποψηφιότητα για Oscar

Το «Running on Empty» του Sidney Lumet, με σενάριο της Naomi Foner, ήταν η έκτη ταινία του River. Έπαιζε τον Danny Pope, γιο δύο πρώην ακτιβιστών που τους κυνηγά το FBI εδώ και χρόνια, τους Judd Hirsch και Christine Lahti. Η οικογένεια αλλάζει συνεχώς πόλη και όνομα και δεν μπορεί να ριζώσει πουθενά. Ο Danny είναι δεκαεφτά. Παίζει πιάνο, ερωτεύεται τη Lorna, τη Martha Plimpton, και για πρώτη φορά θέλει να έχει δική του ζωή.

Ο ρόλος έμοιαζε σε πολλά με τη δική του παιδική ηλικία, με τις μετακομίσεις και με τις αποφάσεις των γονιών που όριζαν τον κόσμο των παιδιών. Ο Lumet όμως δεν ζητούσε εξομολόγηση, ζητούσε ηθοποιό. Ο River έδωσε έναν Danny εσωτερικό, που ακόμα και οι πιο έντονες στιγμές του μοιάζουν να συμβαίνουν πριν από τα λόγια, και στο τέλος αφήνει την οικογένεια για να ακολουθήσει τη μουσική.

Ο River κέρδισε το βραβείο καλύτερου β’ ανδρικού ρόλου του National Board of Review και προτάθηκε για Golden Globe και για Oscar. Ήταν 18, και έγινε ο έκτος νεότερος υποψήφιος στην κατηγορία. Στην ίδια κατηγορία ήταν ο Alec Guinness, ο Martin Landau και ο Dean Stockwell. Το Oscar το πήρε ο Kevin Kline για το «A Fish Called Wanda». Στην τελετή ο River σηκώθηκε όρθιος όταν ανακοινώθηκε ο Kline, και η μητέρα του είπε ότι χρειάστηκε να τον κρατήσει, γιατί ήθελε να τρέξει να τον αγκαλιάσει. Δεν του είχε περάσει από το μυαλό ότι είχε χάσει.

Ο νεαρός Indiana Jones

Το 1989 έπαιξε τον νεαρό Indiana Jones στο εναρκτήριο μέρος του «Indiana Jones and the Last Crusade» του Steven Spielberg, με τον Harrison Ford στον ρόλο του ενήλικου ήρωα. Στα λίγα λεπτά της σκηνής βλέπουμε από πού ήρθαν το καπέλο, το μαστίγιο και ο φόβος για τα φίδια. Ο River δεν μιμείται τον Ford. Δίνει στον έφηβο Indy αρκετή αυτοπεποίθηση, ώστε να πιστέψεις ότι θα γίνει ο άλλος.

Αργότερα ο George Lucas του πρότεινε να επαναλάβει τον ρόλο στην τηλεοπτική σειρά «The Young Indiana Jones Chronicles», αλλά ο River αρνήθηκε. Είχε δουλέψει σκληρά για να φύγει από την τηλεόραση και δεν ήθελε να γυρίσει.

Η φήμη, το Gap και το «I Love You to Death»

Ο River φωτογραφήθηκε από τον Bruce Weber για τη Vogue και το 1990 ήταν το πρόσωπο μιας καμπάνιας του Gap. Στην κωμωδία «I Love You to Death» (1990) του Lawrence Kasdan έπαιζε τον Devo Nod, με τους Kevin Kline, Tracey Ullman, Joan Plowright, William Hurt και Keanu Reeves. Τον Reeves τον είχε γνωρίσει όταν εκείνος γύριζε το «Parenthood» με τον Joaquin, και η Plimpton ήταν στο ίδιο cast.

Δεν ένιωθε άνετα με τη φήμη. Δεχόταν συνεντεύξεις για να μιλήσει για τα ζώα και το περιβάλλον, όχι για την επόμενη ταινία. Στις συνεντεύξεις παραπονιόταν για την εικόνα που του είχαν φτιάξει, του «καθαρού» νεαρού, και πολλοί από όσους τον ήξεραν είπαν ότι ήθελε μερικές φορές να είναι ανώνυμος.

«Dogfight» (1991)

Στο «Dogfight» της Nancy Savoca, ο River ήταν ο Eddie Birdlace, ένας νεαρός πεζοναύτης στο San Francisco τη νύχτα πριν φύγει για το Vietnam, τον Νοέμβριο του 1963. Ο Eddie και οι φίλοι του κάνουν ένα απάνθρωπο παιχνίδι: ο καθένας πρέπει να φέρει σε πάρτι τη γυναίκα που θεωρεί την πιο άσχημη. Εκείνος διαλέγει τη Rose, τη Lili Taylor, και το σχέδιο ανατρέπεται όταν οι δύο αρχίζουν πραγματικά να γνωρίζονται.

Ο River δεν προσπαθεί να κάνει τον Eddie συμπαθή από την αρχή. Τον αφήνει αγενή, ανώριμο, εγωιστή, και σιγά σιγά δείχνει ένα αγόρι που καταλαβαίνει ότι ο τρόπος που έμαθε να αποδεικνύει τον ανδρισμό του πληγώνει τους άλλους. Η Taylor είπε αργότερα ότι ο ρόλος ήταν δύσκολος για τον River, επειδή ήταν τόσο διαφορετικός από τον ίδιο. Ήταν χίπης, και έπρεπε να παίξει πεζοναύτη. Δεν του άρεσε, είπε, να μπαίνει σε εκείνη την ψυχολογία.

«My Own Private Idaho»

Ο Gus Van Sant σκηνοθέτησε το 1991 το «My Own Private Idaho», και ο River ξαναβρέθηκε με τον Keanu Reeves. Ο Mike Waters είναι ένας νεαρός άντρας με ναρκοληψία, που ζει στον δρόμο, εκπορνεύεται και ψάχνει τη μητέρα που τον άφησε. Σε στιγμές στρες χάνει ξαφνικά τις αισθήσεις του και ξυπνά σε άλλο μέρος. Ο Scott Favor του Reeves είναι ο φίλος του, γιος πλούσιου δημάρχου, που ζει στον δρόμο από επιλογή, και ο Mike τον αγαπά. Η ταινία ταξιδεύει από το Portland στο Idaho και στην Ιταλία.

Στη διάσημη σκηνή δίπλα στη φωτιά, ο Mike προσπαθεί αδέξια να πει στον Scott ότι τον αγαπά. Ο Van Sant έχει πει ότι ο River βοήθησε στη διαμόρφωση του διαλόγου. Ο David Ansen του Newsweek έγραψε ότι η σκηνή είναι θαύμα λεπτότητας και ότι ο River βυθίζεται τόσο βαθιά στον χαρακτήρα, που σχεδόν ξεχνάς ότι τον έχεις ξαναδεί. Ο Mike δεν γίνεται σύμβολο. Παραμένει άνθρωπος.

Σύμφωνα με βιογραφικές πηγές, εκείνη την περίοδο άρχισε να δοκιμάζει μαριχουάνα, κοκαΐνη και ηρωίνη με μερικούς φίλους. Η υποδοχή της ταινίας τον καθιέρωσε ως ηθοποιό με δυναμική πρωταγωνιστή.

Τα βραβεία του 1991–1992

Το 1991 ο River κέρδισε το Volpi Cup καλύτερου ηθοποιού στο Φεστιβάλ της Βενετίας. Ήταν 21 ετών. Ακολούθησαν το Independent Spirit Award καλύτερου πρωταγωνιστή, όπου έγινε ο δεύτερος νεότερος νικητής, και το βραβείο καλύτερου ηθοποιού της National Society of Film Critics. Η ταινία έφερε το queer σινεμά σε ευρύτερο κοινό. Έχασε τον ρόλο του Paul στο «A River Runs Through It» από τον Brad Pitt.

1992: «Sneakers» και η House of Blues

Στο «Sneakers» του Phil Alden Robinson έπαιξε τον νεαρό Carl Arbogast, με τους Robert Redford, Sidney Poitier, Dan Aykroyd, David Strathairn και Ben Kingsley. Δεν ήταν ο δραματικός πρωταγωνιστής, αλλά έδειξε ότι μπορούσε να δουλέψει μέσα σε μεγάλο cast. Ο Aykroyd ήταν φίλος του, και ο River επένδυσε στο πρώτο House of Blues στο Cambridge της Massachusetts, που άνοιξε τον Νοέμβριο του 1992 με γεύμα για άστεγους.

Η μουσική: Aleka’s Attic

Οι φίλοι και οι συγγενείς του λένε ότι το πραγματικό του πάθος ήταν η μουσική. Ήταν τραγουδιστής, τραγουδοποιός και καλός κιθαρίστας. Με τα πρώτα χρήματα από το σινεμά αγόρασε μια κιθάρα με 650 δολάρια, και έγραφε αυτό που ο ίδιος ονόμαζε «προοδευτική, αιθέρια folk-rock». Στα γυρίσματα του «Jimmy Reardon» γνώρισε τον Chris Blackwell της Island Records, και πήρε διετές συμβόλαιο ανάπτυξης.

Δεν ήθελε να είναι σόλο καλλιτέχνης και έφτιαξε συγκρότημα. Οι Aleka’s Attic ξεκίνησαν το 1987, και ανάμεσα στα μέλη ήταν η Rain. Ο River επέμενε να μην χρησιμοποιείται το όνομά του για να βρίσκουν συναυλίες, εκτός από φιλανθρωπικές. Το πρώτο του τραγούδι, το «Across the Way», βγήκε το 1989 σε δίσκο της PETA, τον «Tame Yourself». Το 1991 έγραψε και ηχογράφησε ένα κομμάτι σε προφορικό λόγο, το «Curi Curi», για τον δίσκο «TXAI» του Milton Nascimento. Το κομμάτι των Aleka’s Attic «Too Many Colors» ακούγεται στο «My Own Private Idaho». Το συγκρότημα διαλύθηκε το 1992.

Συνεργάστηκε και με τον John Frusciante, και δύο τραγούδια τους βγήκαν στον δίσκο του Frusciante «Smile from the Streets You Hold» (1997). Ο Βραζιλιάνος Milton Nascimento έγραψε για τον River το τραγούδι «River Phoenix: Letter to a Young Actor», αφού τον είδε στο «The Mosquito Coast».

Ακτιβισμός

Ο River ήταν vegan από τα επτά του. Ήταν γνωστός ακτιβιστής για τα δικαιώματα των ζώων και το περιβάλλον, και εκπρόσωπος της PETA, που του απένειμε το 1992 το Humanitarian Award για τη συγκέντρωση χρημάτων. Η Martha Plimpton θυμόταν ότι σε ένα δείπνο, όταν ήταν δεκαπέντε, εκείνη παρήγγειλε καβούρια και ο River βγήκε από το εστιατόριο και περπατούσε στην Park Avenue κλαίγοντας.

Το 1990 έγραψε για το περιοδικό Seventeen ένα άρθρο για την Ημέρα της Γης. Αγόρασε 800 στρέμματα τροπικό δάσος στην Κόστα Ρίκα και έπαιζε με το συγκρότημά του σε περιβαλλοντικές συναυλίες στο Gainesville. Στις εκλογές του 1992 στήριξε δημόσια τον Bill Clinton. Δεν ήταν εικόνα που φτιάχτηκε από γραφείο δημοσίων σχέσεων. Ήταν η καθημερινή του ζωή.

1993: «The Thing Called Love» και η Samantha Mathis

Το «The Thing Called Love» του Peter Bogdanovich είναι για νέους τραγουδοποιούς στο Nashville. Ο River έπαιζε τον James Wright και έγραψε και τραγούδησε στην ταινία το «Lone Star State of Mine». Στο cast ήταν οι Samantha Mathis, Dermot Mulroney και Sandra Bullock. Ήταν η τελευταία ταινία που ολοκλήρωσε πριν πεθάνει. Στα γυρίσματα ξεκίνησε σχέση με τη Mathis, που κράτησε ως τον θάνατό του.

«Silent Tongue» και «Dark Blood»

Ένα μήνα μετά το «Sneakers» είχε αρχίσει το «Silent Tongue» του Sam Shepard, ενός western με φαντάσματα, που βγήκε το 1994, μετά τον θάνατό του. Όταν πέθανε, ο River γύριζε και το «Dark Blood» του Ολλανδού George Sluizer, με τους Judy Davis και Jonathan Pryce. Έπαιζε έναν νεαρό που ζει απομονωμένος στην έρημο και λέγεται απλά Boy. Είχε περάσει έξι με επτά εβδομάδες στη Utah, για να τελειώσει τα εσωτερικά πλάνα που έμεναν, και μετά μία εβδομάδα στο New Mexico.

Η παραγωγή σταμάτησε. Ο Sluizer κράτησε το υλικό, και το 2012 παρουσίασε μια εκδοχή όπου ο ίδιος αφηγείται τις σκηνές που δεν γυρίστηκαν ποτέ. Δεν είναι ολοκληρωμένη ταινία. Είναι η τελευταία φορά που βλέπουμε τον River μπροστά στην κάμερα, και βγήκε 19 χρόνια μετά.

Ρόλοι που δεν έπαιξε

Δύο εβδομάδες μετά τον θάνατό του ο River θα ξεκινούσε τον ρόλο του δημοσιογράφου Daniel Molloy στο «Interview with the Vampire» του Neil Jordan. Τον πήρε ο Christian Slater, που έδωσε ολόκληρο τον μισθό του, 250.000 δολάρια, στις οργανώσεις Earth Save και Earth Trust, που στήριζε ο River. Η ταινία έχει αφιέρωση στον River μετά τους τίτλους τέλους.

Ο Gus Van Sant τον είχε πείσει να παίξει τον Cleve Jones σε ταινία για τον Harvey Milk, που έγινε αργότερα, με τον Emile Hirsch. Ήθελε και τον ρόλο του Jim Carroll στο «The Basketball Diaries», που τον έπαιξε το 1995 ο Leonardo DiCaprio.

30 Οκτωβρίου 1993: το Viper Room

Στα τέλη Οκτωβρίου ο River γύρισε στο Los Angeles. Σύμφωνα με το βιβλίο του Bob Forrest, μουσικού της σκηνής του L.A., τις προηγούμενες μέρες είχε περάσει ξάγρυπνος, με χρήση ουσιών.

Το βράδυ του Σαββάτου 30 Οκτωβρίου πήγε στο Viper Room, στο Sunset Strip του West Hollywood, με τη Samantha Mathis, τον Joaquin και τη Rain. Το κλαμπ ανήκε εν μέρει στον Johnny Depp. Ο River θα έπαιζε με το συγκρότημα P, με τους Flea και John Frusciante των Red Hot Chili Peppers, τον Gibby Haynes των Butthole Surfers, τον Al Jourgensen των Ministry και τον Depp.

Η Mathis είπε χρόνια αργότερα ότι ήξερε τον River νηφάλιο και ότι δεν είδε κανέναν να παίρνει ναρκωτικά εκείνη τη νύχτα, αλλά ότι εκείνος ήταν «ψηλά» με τρόπο που την έκανε να νιώθει άβολα. Όταν γύρισε από την τουαλέτα, τον είδε να τσακώνεται με έναν άντρα. Οι πορτιέρηδες έβγαλαν και τους δύο από το κλαμπ. Ο River κατέρρευσε στο πεζοδρόμιο και άρχισε να έχει σπασμούς.

Ο θάνατος του Ρίβερ Φίνιξ

Ο Joaquin, 19 ετών, κάλεσε το 911. Η Rain έκανε στον αδελφό της τεχνητή αναπνοή στόμα με στόμα. Ο Gibby Haynes είπε ότι το συγκρότημα έπαιζε ακόμα όταν ο River ήταν έξω στο πεζοδρόμιο. Όταν η είδηση έφτασε μέσα, ο Flea άφησε τη σκηνή και έτρεξε έξω. Όταν έφτασαν οι διασώστες, ο River ήταν κυανωτικός, σε καρδιακή ανακοπή.

Του έδωσαν φάρμακα για να ξαναρχίσει η καρδιά. Όταν έφτασε το ασθενοφόρο ήταν ακόμα ζωντανός, και ο Flea τον συνόδευσε στο Cedars-Sinai Medical Center. Οι προσπάθειες ανάνηψης δεν πέτυχαν. Ο River Phoenix πέθανε στη 1:51 π.μ. της 31ης Οκτωβρίου 1993. Ήταν 23 ετών, δύο μήνες μετά τα γενέθλιά του.

Το ιατροδικαστικό πόρισμα

Η νεκροψία τον Νοέμβριο έδειξε λίγα στην αρχή και χρειάστηκαν τοξικολογικές εξετάσεις. Η έκθεση οριστικοποιήθηκε στις 15 Νοεμβρίου 1993. Έγραφε ότι στο αίμα βρέθηκαν υψηλές συγκεντρώσεις μορφίνης και κοκαΐνης, μαζί με άλλες ουσίες σε μικρότερες ποσότητες. Η αιτία θανάτου ήταν «οξεία δηλητηρίαση από πολλαπλές ουσίες». Η μορφίνη θεωρήθηκε συμβατή με ηρωίνη. Ο συνδυασμός κοκαΐνης και ηρωίνης λέγεται «speedball».

Μετά τον θάνατο

Το Viper Room έγινε αυτοσχέδιο προσκύνημα. Θαυμαστές άφησαν λουλούδια, φωτογραφίες και κεριά στο πεζοδρόμιο και έγραψαν μηνύματα στους τοίχους. Στο παράθυρο μπήκε μια πινακίδα με συλλυπητήρια, και το κλαμπ έμεινε κλειστό για μια εβδομάδα. Ο Depp έκλεινε το μαγαζί κάθε 31 Οκτωβρίου, ως το 2004, που πούλησε το μερίδιό του.

Οι εφημερίδες έγραφαν με έκπληξη, γιατί ο River είχε δημόσια εικόνα ανθρώπου καθαρού, που έκανε ακτιβισμό, ήταν vegan και ευαίσθητος. Ένας δημοσιογράφος τον αποκάλεσε «τον vegan James Dean». Η Arlyn έγραψε ανοιχτή επιστολή στους Los Angeles Times. Έλεγε ότι ο River δεν ήταν τακτικός χρήστης, ότι ζούσε με την οικογένεια στη Florida και σπάνια έβγαινε στη σκηνή των κλαμπ του Los Angeles, και ότι η ένταση της νύχτας του Halloween ξεπερνούσε την εμπειρία και τον έλεγχό του.

Δεν υπάρχει τάφος

Ο River Phoenix αποτεφρώθηκε και οι στάχτες του διασκορπίστηκαν στο οικογενειακό ράντσο στο Micanopy της Florida. Δεν υπάρχει τάφος, και ο τόπος δεν είναι ανοιχτός στο κοινό. Οι θαυμαστές του μένουν με αναμνηστικά μέρη, όπως το πεζοδρόμιο του Viper Room το 1993 και μνημεία και κήπους που φτιάχτηκαν στη μνήμη του. Για άλλους τόπους ταφής δες τους τάφους διασήμων και τους τόπους μνήμης.

Η κληρονομιά του Ρίβερ Φίνιξ

Οι Leonardo DiCaprio, Jared Leto και James Franco έχουν πει ότι ο River τούς επηρέασε. Ο Matt Damon και ο Ben Affleck χρησιμοποιούσαν ως έφηβοι τον κωδικό «RiverP» στον κοινό τους τραπεζικό λογαριασμό, προς τιμήν του. Ο Gus Van Sant αφιέρωσε στον River την ταινία του «Even Cowgirls Get the Blues» (1993) και το μυθιστόρημά του «Pink» (1997). Η Natalie Merchant έγραψε το 1995 το τραγούδι «River», όπου κατηγορεί τα μέσα ενημέρωσης ότι διέλυσαν τον River μετά τον θάνατό του.

Το 2020, παραλαμβάνοντας το Oscar καλύτερου ηθοποιού για το «Joker», ο Joaquin Phoenix είπε ότι ο αδελφός του έγραψε στα 17 του έναν στίχο: «Run to the rescue with love and peace will follow». Ο Joaquin και η Rooney Mara ονόμασαν River τον γιο τους. Ο River και ο Joaquin είναι τα πρώτα αδέλφια του Hollywood που προτάθηκαν και οι δύο για Oscar ερμηνείας.

Γιατί ο River Phoenix ξεχώριζε ως ηθοποιός

Δεν είχε θεατρική εκπαίδευση και δεν έκανε μεγάλες μεταμορφώσεις. Είχε κάτι που δεν διδάσκεται εύκολα, διαφάνεια μπροστά στην κάμερα. Στο πρόσωπό του φαινόταν η σκέψη πριν από τη λέξη. Στο «Stand by Me» βλέπεις την ντροπή πριν αρχίσει να κλαίει, στο «Running on Empty» το βάρος της ενοχής πριν ζητήσει κάτι από τους γονείς του, και στο «My Own Private Idaho» την απόρριψη πριν την ακούσει.

Οι επιλογές του έδειχναν ότι δεν ήθελε να μείνει συμβατικός νεανικός σταρ. Διάλεξε τον Lumet και τον Van Sant, έπαιξε έναν gay εκδιδόμενο και έναν πεζοναύτη που πρέπει να αλλάξει, και συνέχισε μια μουσική δουλειά που δεν είχε καμία εγγύηση επιτυχίας.

Μύθοι και πραγματικότητα

Ότι κέρδισε Oscar: προτάθηκε το 1989 για το «Running on Empty» και το βραβείο πήγε στον Kevin Kline.

Ότι το «Stand by Me» ήταν η πρώτη του ταινία: η πρώτη ήταν το «Explorers» (1985).

Ότι ήταν τακτικός χρήστης ναρκωτικών: δεν υπάρχει συμφωνία. Η οικογένεια και η Mathis λένε ότι δεν ήταν τακτικός χρήστης, ενώ άλλες μαρτυρίες περιγράφουν χρήση τους προηγούμενους μήνες. Το πόρισμα επιβεβαιώνει μόνο τη νύχτα του θανάτου.

Ότι το «Dark Blood» είναι ολοκληρωμένη ταινία: δεν γυρίστηκαν όλες οι σκηνές, και η εκδοχή του 2012 έχει αφήγηση του σκηνοθέτη.

Λιγότερο γνωστά στοιχεία για τον Ρίβερ Φίνιξ

• Γεννήθηκε ως River Jude Bottom.
• Δεν πήγε ποτέ σε σχολείο.
• Η οικογένεια μετακόμισε πάνω από 40 φορές ως τα δεκαοκτώ του.
• Έμαθε μόνος του κιθάρα στα πέντε.
• Στην οντισιόν του «Seven Brides» μιμήθηκε τον Elvis.
• Το τραγούδι του «Heart to Get» το έκοψε η Fox από το «Jimmy Reardon».
• Έχασε το Oscar από τον Kevin Kline και ήθελε να τον αγκαλιάσει.
• Αρνήθηκε να παίξει ξανά τον νεαρό Indiana Jones στην τηλεόραση.
• Έχασε τον ρόλο στο «A River Runs Through It» από τον Brad Pitt.
• Αγόρασε 800 στρέμματα τροπικού δάσους στην Κόστα Ρίκα.
• Κέρδισε το Humanitarian Award της PETA το 1992.
• Ήταν επενδυτής στο πρώτο House of Blues.
• Ο Christian Slater έδωσε τον μισθό του από το «Interview with the Vampire» στις οργανώσεις του River.
• Το «Dark Blood» βγήκε 19 χρόνια μετά τον θάνατό του.

Στο αρχείο μας θα βρεις και άλλες προσωπικότητες στις βιογραφίες διασήμων.

Συχνές ερωτήσεις