Η Ελένη Προκοπίου (1939–2026) ήταν ηθοποιός, χορεύτρια και χορογράφος της θεατρικής επιθεώρησης και του κινηματογράφου της δεκαετίας του 1960. Ξεκίνησε μπαλέτο στα έξι της, πρωτοεμφανίστηκε ως ηθοποιός στις «Μικρές Αφροδίτες» του Νίκου Κούνδουρου, έγινε γνωστή με το «Ραντεβού στον Αέρα» και αποσύρθηκε το 1972, ενώ ήταν ακόμη στα τριάντα της, για να αφοσιωθεί στην οικογένειά της. Πέθανε στις 27 Σεπτεμβρίου 2026, στα 87 της.

Τα πρώτα χρόνια της Ελένης Προκοπίου: από την Αθήνα στο μπαλέτο

Η Ελένη Προκοπίου γεννήθηκε στην Αθήνα στις 7 Ιουλίου 1939, ένα από τα πέντε παιδιά οικογένειας που είχε έρθει από την Κωνσταντινούπολη. Ο πατέρας της ήταν σχεδιαστής επίπλων και, μαζί με τον αδελφό του, είχε ανοίξει στην Αθήνα εργοστάσιο επιπλοποιίας, που καταστράφηκε δύο φορές από πυρκαγιά, όπως καταγράφει η Finos Film. Η ίδια η Finos Film δίνει ως έτος γέννησης το 1940 και ηλικία θανάτου 86 ετών. Η Βικιπαίδεια, το Wikidata, η ΕΡΤ και η in.gr δίνουν 1939 και 87 χρόνια, και αυτή την εκδοχή ακολουθεί η βιογραφία.

Στα έξι της πέρασε εξετάσεις για τη σχολή χορού της Λουκίας Σακελλαρίου-Κωτσοπούλου, που συνδεόταν με τη Λυρική Σκηνή. Συμμαθήτριά της ήταν η Μάρθα Καραγιάννη, με την οποία συμμετείχε ως παιδί σε παραστάσεις της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Σπούδασε μπαλέτο από μικρή και, σύμφωνα με την ΕΡΤ, αποφοίτησε προς τα τέλη της δεκαετίας του 1950.

Η σκηνή: Ακροπόλ, Σειληνός και «Όμορφη Πόλη»

Το θεατρικό της ντεμπούτο έγινε τη σεζόν 1955–1956, όταν, ακόμη έφηβη, χόρεψε με τον Δημήτρη Ιβανώφ στην επιθεώρηση «Έξω οι Άγγλοι» στο θέατρο Ολύμπια του Πειραιά. Λίγο αργότερα πέρασε οντισιόν για «πρώτη χορεύτρια» στο θέατρο Ακροπόλ, όπου υπεύθυνος για το μπαλέτο ήταν ο Μανώλης Καστρινός. Εκείνος τη «ζευγάρωσε» με τον Βαγγέλη Σειληνό, και η πρώτη τους κοινή εμφάνιση ήταν στην παράσταση «Σιγά και με το Μαλακό!» τη σεζόν 1956–1957. Η ίδια θυμόταν ότι την πρώτη φορά που βγήκε μπροστά στο κοινό έτρεμε από το τρακ και δυσκολευόταν να κουνήσει τα πόδια της, γιατί το Ακροπόλ ήταν τότε στο απόγειό του.

Είχε πάρει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ως εξαιρετικό ταλέντο και σχημάτισε δίδυμο με τον Σειληνό σε πολλές παραστάσεις. Σύμφωνα με την ΕΡΤ, από το 1960 έως το 1965 το ντουέτο εμφανιζόταν στα χορευτικά των περισσότερων επιθεωρησιακών θεάτρων της πρωτεύουσας. Το 1965 οι επαγγελματικοί τους δρόμοι χώρισαν.

Η σημαντικότερη κοινή τους παράσταση ήταν η «Όμορφη Πόλη», που ανέβηκε στο θέατρο Παρκ της οδού Αλεξάνδρας το καλοκαίρι του 1962, με πρεμιέρα στις 9 Ιουνίου. Τα κείμενα του πρώτου μέρους ήταν του Μποστ, του δεύτερου μέρους, καθώς και η μουσική και τα τραγούδια, του Μίκη Θεοδωράκη, η σκηνοθεσία του Μιχάλη Κακογιάννη και οι χορογραφίες του Σειληνού. Στη διανομή που καταγράφει το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης η Προκοπίου εμφανίζεται στον ρόλο του Ταύρου, ενώ στο ίδιο σύνολο έπαιζε και η συμμαθήτριά της Μάρθα Καραγιάννη, ως Κλεοπάτρα. Σύμφωνα με το χρονολόγιο του Μίκη Θεοδωράκη, η παράσταση ξεπέρασε στα εισιτήρια την «Οδό Ονείρων» του Μάνου Χατζιδάκι, με 100.000 θεατές έναντι 75.000.

Το καλοκαίρι του 1971 έπαιξε στο θέατρο Μετροπόλιταν στο «Κοροϊδάκι της Πριγκιπέσσας», σε σκηνοθεσία Γιάννη Δαλιανίδη. Ήταν η τελευταία της θεατρική παράσταση.

Οι πρώτες ταινίες και οι «Μικρές Αφροδίτες» (1963)

Στον κινηματογράφο πρωτοεμφανίστηκε ως χορεύτρια στο «Ραντεβού της Κυριακής» (1960) και ξανά το 1962 στην «Αθήνα τη Νύχτα» και στην «Προδομένη Αγάπη». Και στις τρεις ταινίες έπαιζε αποκλειστικά ως χορεύτρια.

Το 1963 πήρε τον πρώτο της ηθοποιητικό ρόλο, την Άρτα, στις «Μικρές Αφροδίτες» του Νίκου Κούνδουρου. Το σενάριο των Κώστα Σφήκα και Βασίλη Βασιλικού είχε αφετηρία το «Δάφνις και Χλόη» του Λόγγου και τα «Ειδύλλια» του Θεοκρίτου, και τη μουσική έγραψε ο Γιάννης Μαρκόπουλος. Τα γυρίσματα έγιναν στη Ρόδο με σχεδόν μηδενικό προϋπολογισμό. Η ταινία διαγωνίστηκε στο Φεστιβάλ Βερολίνου και κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας και το βραβείο FIPRESCI, σύμφωνα με το filmy.gr.

Στις αίθουσες η πορεία της ήταν μέτρια: 114.047 εισιτήρια και 44η θέση ανάμεσα σε 92 ελληνικές ταινίες της σεζόν 1963–1964. Τρία χρόνια αργότερα η Προκοπίου θα έπαιζε στην ταινία που ήρθε πρώτη στις εισπράξεις ανάμεσα σε 101.

Το «Ραντεβού στον Αέρα» και η χρονιά του 1966

Το 1964 ακολούθησε «Ο Εμίρης και ο Κακομοίρης» του Ορέστη Λάσκου, όπου υποδύθηκε την ανατολίτισσα πριγκίπισσα Γκιουλινάρ. Το 1965 έπαιξε στο «Πρόσωπο της Ημέρας», δίπλα στον Κώστα Βουτσά, και στην κωμωδία «Και οι… 14 ήταν υπέροχοι» σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Σειληνού.

Το «Ραντεβού στον Αέρα» του Γιάννη Δαλιανίδη πρωτοπροβλήθηκε στις 31 Ιανουαρίου 1966 (η ΕΡΤ το αναφέρει στο 1965). Η Προκοπίου έπαιζε τη Μαίρη Σταθάτου. Η ταινία έκοψε 617.423 εισιτήρια και ήρθε πρώτη στις εισπράξεις ανάμεσα σε 101 ελληνικές ταινίες. Ένα χορευτικό της γυρίστηκε το σούρουπο, όμως στην ταινία ο ουρανός φαίνεται ηλιόλουστος, χάρη σε επεξεργασία του ίδιου του Φιλοποίμενα Φίνου.

Το 1966 ήταν η πιο γεμάτη χρονιά της. Σύμφωνα με την ΕΡΤ, είχε πρωταγωνιστικούς ρόλους σε πέντε ταινίες: «Παράνομοι Πόθοι», «Το Συρτάκι της Αμαρτίας», «Πέντε Χιλιάδες Ψέμματα», «Οι Κυρίες της Αυλής» και «Αγάπη που δεν σβήνει ο χρόνος». Στις «Κυρίες της Αυλής» του Ντίνου Δημόπουλου υποδύθηκε τη Νίτσα. Κλασική θεωρείται πλέον η σκηνή με τα νερά της χαλασμένης βρύσης, με τον Κώστα Πρέκα. Η Finos Film την αποχαιρέτησε ως «Κυρία της Αυλής».

Τα επόμενα χρόνια έπαιξε σε ταινίες χαμηλότερου προϋπολογισμού, δίπλα σε ηθοποιούς όπως ο Νίκος Σταυρίδης, ο Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, ο Νίκος Ρίζος και ο Σωτήρης Μουστάκας. Συχνός παρτενέρ της ήταν ο Γιώργος Πάντζας, με τον οποίο συμπρωταγωνίστησε σε πέντε ταινίες. Ανάμεσά τους ήταν «Ο Γαμπρός μου ο Προικοθήρας» και «Μίνι Φούστα και Καράτε» (1967), «Ο Μπούφος» (1968), «Ο Σταύρος Είναι Πονηρός» (1970) και «Ο Παραγιός μου ο Ραλίστας» (1971).

Η απόσυρση το 1972

Η τελευταία της ταινία ήταν «Το Κοροϊδάκι της Πριγκιπέσσας» της Finos Film, με πρώτη προβολή στις 24 Ιανουαρίου 1972 σύμφωνα με τη λίστα της εταιρείας. Η Finos Film τη χαρακτηρίζει 24η ταινία της καριέρας της και θεωρεί, «κατά πολλούς», την ερμηνεία της την καλύτερή της. Η ΕΡΤ, αντίθετα, μετρά 23 ταινίες από το 1960 έως το 1972.

Την ίδια περίοδο ήταν έγκυος. Στη συνέντευξη του 2024 στο MEGA είπε ότι, όταν γύριζε την ταινία, δεν το γνώριζε και ο γιατρός της τη συμβούλεψε να μη φοβάται. Όταν απέκτησε την κόρη της, ένιωσε πληρότητα και ήθελε να ζήσει τη μητρότητα και την κοινή ζωή με τον σύζυγό της. Σύμφωνα με τη Finos Film, αποφάσισε να σταματήσει κάθε επαγγελματική δραστηριότητα και να αφοσιωθεί στην οικογένειά της.

Οικογένεια: δύο γάμοι, μία κόρη και δύο εγγονές

Η Ελένη Προκοπίου παντρεύτηκε δύο φορές. Ο πρώτος γάμος, το 1963, ήταν με τον ηθοποιό του Εθνικού Θεάτρου Νίκο Καζή και, σύμφωνα με τη Finos Film, δεν κράτησε πολύ.

Ο δεύτερος έγινε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 (το 1971 κατά τη Βικιπαίδεια και το Wikidata) με τον επιχειρηματία του επίπλου Αντώνη Συρίγο, με τον οποίο έμεινε σχεδόν πενήντα χρόνια, ως τον θάνατό του το 2021. Οι πηγές διαφέρουν ως προς το πώς γνωρίστηκαν: η retroDB τον περιγράφει ως γιο του συνεταίρου του πατέρα της, ενώ το cityportal.gr γράφει ότι τον γνώρισε σε κινηματογραφικά γυρίσματα.

Απέκτησαν μία κόρη, την Ειρήνη, και η Προκοπίου είχε δύο εγγονές. Στη συνέντευξη του 2024 είπε ότι ο γάμος της με τον Συρίγο κράτησε 50 χρόνια και της χάρισε την κόρη της. Αφηγήθηκε επίσης ότι έκανε παρέα με τη Ρένα Βλαχοπούλου, επειδή ο σύζυγός της είχε χιούμορ και ταίριαζε με την παρέα.

Η συνέντευξη του 2024 και η επιστροφή με τη φωνή της

Τον Μάρτιο του 2024, ύστερα από 52 χρόνια, η Προκοπίου επέστρεψε στο θέατρο μόνο με τη φωνή της. Δάνεισε ηχογραφημένο voice over στον μονόλογο «Το κορίτσι μου» στο Θέατρο Αμαλία της Θεσσαλονίκης, όπως αναφέρει η ΕΡΤ. Είπε ότι την έπεισε η εγγονή της, που συμμετείχε στην ίδια παράσταση.

Στις 10 Απριλίου 2024 έδωσε στην εκπομπή «Ελένη» του MEGA την πρώτη της συνέντευξη ύστερα από χρόνια, στο σπίτι της. Θυμήθηκε ότι από μικρή την έλεγαν «κινεζάκι» εξαιτίας των σχιστών ματιών της. Είπε ότι δεν την ενδιέφερε να είναι πρωταγωνίστρια και ότι, βλέποντας τον εαυτό της στις ταινίες, ρωτούσε την εγγονή της αν είναι πράγματι εκείνη. Ξεχώρισε ως αγαπημένη της ταινία το «Ραντεβού στον Αέρα» και, για την καθημερινότητά της, είπε ότι της αρέσει να βλέπει το Survivor. Η συνέντευξη είναι διαθέσιμη στο MEGA TV.

Η αναγνώριση από την Αθήνα

Στις 16 Σεπτεμβρίου 2006 ο Δήμος Αθηναίων την τίμησε με το Μετάλλιο της Πόλης των Αθηνών για τη συνολική της προσφορά, μαζί με άλλους 90 ανθρώπους της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου, σύμφωνα με τη Finos Film.

Ο θάνατος της Ελένης Προκοπίου

Η Ελένη Προκοπίου πέθανε στις 27 Σεπτεμβρίου 2026, σε ηλικία 87 ετών. Την είδηση έκανε γνωστή με ανάρτησή της η ηθοποιός Μέλπω Κωστή, σύμφωνα με το newsit.gr και το cityportal.gr. Την επόμενη ημέρα η Finos Film ανακοίνωσε τον αποχαιρετισμό της, γράφοντας ότι επέλεξε συνειδητά να αποσυρθεί από την καλλιτεχνική ζωή και να αφοσιωθεί στην οικογένειά της. Στα ρεπορτάζ που ελέγχθηκαν δεν αναφέρεται αιτία θανάτου.

Η ενότητα ισχύει έως τις 4 Οκτωβρίου 2026.

Η κηδεία και η αποτέφρωση

Η εξόδιος ακολουθία έγινε την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026 στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Ηλιούπολη. Η σορός έφτασε λίγο μετά τις 12 το μεσημέρι και παρευρέθηκαν περίπου 20 στενοί συγγενείς, ανάμεσά τους η κόρη της Ειρήνη, οι δύο εγγονές της και τα ανίψια της, σύμφωνα με την in.gr. Η οικογένεια είχε ζητήσει από όσους θα ήταν παρόντες πλήρη διακριτικότητα και να μη δημοσιευτούν εικόνες από την τελετή.

Η Προκοπίου δεν τάφηκε. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας Espresso, αποτεφρώθηκε στη Ριτσώνα και η τέφρα της θα μεταφερθεί στο κτήμα που διατηρεί η οικογένεια στο Ξυλόκαστρο, όπως αναφέρει και το δημοσίευμα της Espresso. Σε ορισμένες βάσεις δεδομένων εμφανίζεται ως τόπος ταφής το κοιμητήριο Ηλιούπολης, όμως τα ρεπορτάζ για την τελετή αναφέρουν αποτέφρωση και όχι ταφή.

Η θέση της στον ελληνικό κινηματογράφο

Η δραστηριότητά της στον κινηματογράφο κράτησε δώδεκα χρόνια, από το 1960 έως το 1972. Κινήθηκε ανάμεσα στην κωμωδία, το μιούζικαλ και το δράμα, από τις «Μικρές Αφροδίτες» μέχρι τις κωμωδίες της Finos Film, και σε αρκετές ταινίες είχε η ίδια την επιμέλεια των χορογραφιών της. Η Finos Film τη θυμάται ως «χαρισματική χορεύτρια» και ταλαντούχα ηθοποιό, που επέλεξε μόνη της να σταματήσει.

Άλλες βιογραφίες διασήμων της εποχής θα βρεις στο αρχείο.

Λιγότερο γνωστά στοιχεία

• Στην «Όμορφη Πόλη» του 1962 υποδύθηκε τον Ταύρο, και στο ίδιο σύνολο έπαιζε η συμμαθήτριά της Μάρθα Καραγιάννη.
• Οι «Μικρές Αφροδίτες» έκοψαν 114.047 εισιτήρια και ήρθαν 44ες στη σεζόν τους, ενώ το «Ραντεβού στον Αέρα» έκοψε 617.423 και ήρθε πρώτο.
• Το χορευτικό της στο «Ραντεβού στον Αέρα» γυρίστηκε το σούρουπο, αλλά στην ταινία φαίνεται να έχει γυριστεί με φως ημέρας.
• Ο πρώτος της γάμος, το 1963, ήταν με ηθοποιό του Εθνικού Θεάτρου.
• Η τελευταία της θεατρική παράσταση, το 1971, είχε τον ίδιο τίτλο με την τελευταία της ταινία: «Το Κοροϊδάκι της Πριγκιπέσσας».
• Έγινε μητέρα το 1972, χωρίς να γνωρίζει στην αρχή ότι ήταν έγκυος κατά τα γυρίσματα της τελευταίας της ταινίας.
• Αποτεφρώθηκε στη Ριτσώνα και δεν υπάρχει τάφος.

Συχνές ερωτήσεις