Το τροχαίο του Πολ Γουόκερ έγινε το απόγευμα του Σαββάτου 30 Νοεμβρίου 2013, σε έναν δρόμο επιχειρηματικού πάρκου στη Σάντα Κλαρίτα της Καλιφόρνιας. Ο 40χρονος πρωταγωνιστής του «Fast & Furious» επέβαινε ως συνοδηγός σε ένα Porsche Carrera GT του 2005, που οδηγούσε ο φίλος και συνεργάτης του Ρότζερ Ρόδας, 38 ετών. Είχαν φύγει λίγα λεπτά νωρίτερα από μια φιλανθρωπική εκδήλωση για τα θύματα ενός τυφώνα. Το αυτοκίνητο έπεσε σε κολόνα και δέντρα, πήρε φωτιά και οι δύο άντρες σκοτώθηκαν. Τρεις μήνες μετά, οι αρχές ανακοίνωσαν το πόρισμα: ταχύτητα ακατάλληλη για τον δρόμο. Εδώ θα βρεις τι έγινε, τι έλεγε η έρευνα και τι διαφωνούν ακόμη οι δικηγόροι.

Το άρθρο περιγράφει θανατηφόρο τροχαίο με φωτιά, χωρίς γραφικές λεπτομέρειες. Οι ισχυρισμοί των αγωγών σημειώνονται ως ισχυρισμοί.

Το τροχαίο του Πολ Γουόκερ με μια ματιά

• Ποιος: ο Πολ Γουόκερ, 40 ετών, ηθοποιός, γνωστός από την ταινιοσειρά «Fast & Furious». Ο οδηγός, Ρότζερ Ρόδας (Roger Rodas), ήταν 38 ετών.
• Πότε και πού: Σάββατο 30 Νοεμβρίου 2013, γύρω στις 15:26, στην οδό Hercules Street στη διασταύρωση με την Kelly Johnson Parkway, στη Βαλένθια της Σάντα Κλαρίτα, Καλιφόρνια. Όριο ταχύτητας: 45 μίλια την ώρα.
• Το αυτοκίνητο: κόκκινο Porsche Carrera GT του 2005.
• Πώς έγινε: μονό όχημα, χωρίς δεύτερο αυτοκίνητο. Το Carrera GT χτύπησε κράσπεδο, δέντρο και μια τσιμεντένια κολόνα φωτισμού, περιστράφηκε, χτύπησε σε δεύτερο δέντρο και πήρε φωτιά.
• Η ταχύτητα: 80–93 μίλια την ώρα κατά τον Σερίφη του Λος Άντζελες, 81–94 κατά την Οδική Περιπολία, «πάνω από 100» κατά την έκθεση του ιατροδικαστή.
• Το πόρισμα: «ταχύτητα ακατάλληλη για τις συνθήκες του δρόμου». Όχι μηχανική βλάβη, όχι αγώνας, όχι αλκοόλ ή ναρκωτικά.
• Οι λεπτομέρειες του αυτοκινήτου: ελαστικά άνω των εννέα ετών, μη εργοστασιακή εξάτμιση.
• Η ταινία: ο Γουόκερ βρισκόταν στη μέση των γυρισμάτων του «Furious 7».
• Οι αγωγές: η κόρη του, Meadow, έκανε αγωγή στην Porsche το 2015 και συμβιβάστηκε το 2017 με εμπιστευτικούς όρους.

Η εκδήλωση του Reach Out WorldWide

Το Σάββατο 30 Νοεμβρίου 2013 ο Γουόκερ βρισκόταν στη Βαλένθια για μια εκδήλωση του Reach Out WorldWide (ROWW), του οργανισμού πρώτης βοήθειας σε φυσικές καταστροφές που είχε ιδρύσει ο ίδιος. Η εκδήλωση γινόταν στο συνεργείο υψηλών επιδόσεων Always Evolving και συγκέντρωνε χρήματα για τα θύματα του τυφώνα Haiyan στις Φιλιππίνες (Associated Press).

Το Always Evolving ήταν το συνεργείο του Ρότζερ Ρόδα, συμβούλου επενδύσεων και αγωνιστικού οδηγού, με τον οποίο ο Γουόκερ είχε φιλία και συνεργασία. Οι δυο τους είχαν μαζί αγωνιστική ομάδα, και ο Ρόδας έτρεξε το 2013 στο πρωτάθλημα Pirelli World Challenge (CBS News).

15:20: μια «γρήγορη βόλτα» με ένα σπάνιο αυτοκίνητο

Μετά το μεσημέρι οι δυο τους αποφάσισαν να κάνουν μια μικρή βόλτα με το Carrera GT του Ρόδα. Το ΑΡ τη χαρακτηρίζει ως «γρήγορη βόλτα» μια ηλιόλουστη μέρα, από την εκδήλωση, και σημειώνει ότι το δυστύχημα έγινε κοντά της και φίλοι έτρεξαν στο σημείο (Associated Press). Ο Σερίφης δίνει ως ώρα της σύγκρουσης τις 15:26, στη διασταύρωση Hercules Street με Kelly Johnson Parkway, πολύ κοντά στο επιχειρηματικό πάρκο της οδού Rye Canyon Loop (Σερίφης του Λος Άντζελες).

Το αυτοκίνητο ήταν σπάνιο: ένα υπερ-σπορ Porsche Carrera GT του 2005, που είχε διανύσει μόνο 3.333 μίλια μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2013, παρότι είχε αλλάξει αρκετούς ιδιοκτήτες, ανάμεσά τους τον οδηγό IndyCar Graham Rahal (Associated Press).

Η σύγκρουση

Ο δρόμος βρισκόταν σε βιομηχανική περιοχή και είχε όριο ταχύτητας 45 μίλια την ώρα. Σύμφωνα με την έκθεση του ιατροδικαστή, ο Ρόδας έχασε τον έλεγχο «για άγνωστους λόγους». Το αυτοκίνητο χτύπησε κράσπεδο, δέντρο και τσιμεντένια κολόνα, έκανε στροφή γύρω από τον εαυτό του, χτύπησε σε δεύτερο δέντρο και πήρε φωτιά. Η έκθεση λέει ότι το αυτοκίνητο «σχεδόν κόπηκε στα δύο» από την πρόσκρουση (NBC News).

Η CBS μεταφέρει ότι το Carrera GT άρχισε να παρασύρεται καθώς έβγαινε από μια στροφή (CBS News). Δεν υπήρχε δεύτερο όχημα. Ο Σερίφης γράφει ότι κανένας αυτόπτης δεν επικοινώνησε για να πει ότι είδε άλλο αυτοκίνητο και ότι δεν υπάρχει στοιχείο για δεύτερο όχημα (Σερίφης του Λος Άντζελες).

Πόσο γρήγορα έτρεχε το Carrera GT;

Η ταχύτητα προέκυψε από ένα ίχνος «yaw», δηλαδή ίχνος ελαστικού που γλιστράει πλάγια, στο οδόστρωμα. Οι ειδικοί του Σερίφη υπολόγισαν 80 έως 93 μίλια την ώρα. Η Οδική Περιπολία, στη δική της έκθεση, 81 έως 94 (Σερίφης, Associated Press). Μάρτυρες είπαν σε αναπληρωτή του Σερίφη ότι το αυτοκίνητο μπορεί να έτρεχε πάνω από 100 μίλια την ώρα (Associated Press), και η έκθεση του ιατροδικαστή γράφει «περίπου 100+» (NBC News).

Δεν πρόκειται για αντίφαση ανάμεσα σε αριθμούς της ίδιας μέτρησης. Ο Σερίφης και η Οδική Περιπολία μέτρησαν από τα ίχνη, ενώ ο ιατροδικαστής και οι μάρτυρες περιέγραφαν εκτίμηση. Για το άρθρο κρατάω το εύρος 80–94 μίλια, που είναι το μοναδικό που προκύπτει από μέτρηση.

Τα ελαστικά των εννέα ετών και η εξάτμιση

Η Οδική Περιπολία (CHP) εξέτασε το αυτοκίνητο τμήμα προς τμήμα: κινητήρα και εξάτμιση, γκάζι και καύσιμο, ηλεκτρικό σύστημα, τιμόνι και ανάρτηση, φρένα, ελαστικά και ζάντες, ηλεκτρονικές μονάδες αερόσακων. Δεν βρέθηκε προϋπάρχουσα βλάβη που να προκάλεσε τη σύγκρουση (Σερίφης). Εντοπίστηκαν όμως δύο στοιχεία. Πρώτον, ένα μεταγενέστερο σύστημα εξάτμισης, που αύξανε την ιπποδύναμη του κινητήρα. Δεύτερον, ελαστικά ηλικίας άνω των εννέα ετών (Σερίφης).

Σύμφωνα με το ΑΡ, το αριστερό μπροστινό και το δεξί πίσω ελαστικό ήταν περίπου εννέα ετών, ενώ το εγχειρίδιο του αυτοκινήτου προτείνει αλλαγή μετά από τέσσερα χρόνια. Η έκθεση της Οδικής Περιπολίας αναφέρει ότι, λόγω της ηλικίας, «η οδηγησιμότητα και τα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς μπορεί να είχαν επηρεαστεί» (Associated Press). Η Porsche δήλωσε ότι «η έρευνα δείχνει ότι η σύγκρουση προκλήθηκε από επικίνδυνη οδήγηση με ταχύτητες πολύ υψηλότερες απ’ όσο επιτρέπει ο δρόμος», και ότι στηρίζει το αυτοκίνητό της.

Δεν ήταν αγώνας, δεν υπήρχε αλκοόλ

Αμέσως μετά το δυστύχημα κυκλοφόρησε η ιδέα ότι οι δύο άντρες έτρεχαν με άλλο αυτοκίνητο. Ο Σερίφης την αποκλείει: βιντεοκάμερες και φωτογραφίες από γειτονικές επιχειρήσεις βοήθησαν να διαπιστωθεί ότι δεν γινόταν κάποιος αγώνας (Σερίφης). Ο Car Throttle προσθέτει ότι η ανάλυση του βίντεο επιβεβαίωσε πως δεν έτρεχαν με άλλο όχημα (Car Throttle).

Οι τοξικολογικές εξετάσεις έδειξαν ότι κανείς από τους δύο δεν είχε πάρει αλκοόλ ή ναρκωτικά. Υπήρχαν ενδείξεις ότι και οι δύο φορούσαν ζώνη και ότι οι αερόσακοι άνοιξαν και στις δύο θέσεις (Σερίφης). Ο ιατροδικαστής έγραψε ως αιτία θανάτου του Ρόδα «πολλαπλές τραυματικές κακώσεις» και του Γουόκερ «συνδυασμένες επιπτώσεις τραυματικών και θερμικών κακώσεων». Και για τους δύο, ο τρόπος θανάτου ήταν ατύχημα.

Τα συμπεράσματα της έρευνας: 25 Μαρτίου 2014

Το πόρισμα ανακοινώθηκε στις 25 Μαρτίου 2014, με μια ανακοίνωση του Σερίφη, και συνοδευόταν από τις εκθέσεις του Σερίφη και της Οδικής Περιπολίας, με διαγραμμένα στοιχεία. Ο διοικητής Mike Parker είπε ότι οι ερευνητές κατέληξαν ότι η αιτία της μονής σύγκρουσης ήταν η ταχύτητα που δεν ταίριαζε στις συνθήκες του δρόμου. Για την έρευνα ζητήθηκε η βοήθεια της Οδικής Περιπολίας, της Porsche και της Michelin (Σερίφης). Η Porsche είχε στείλει μηχανικούς, που εξέτασαν τα συντρίμμια και δεν βρήκαν πρόβλημα στα ηλεκτρικά, στα φρένα, στο γκάζι, στο καύσιμο ή στο τιμόνι (Associated Press).

Η έρευνα δεν ισχυρίστηκε ότι τα ελαστικά ή η εξάτμιση προκάλεσαν το δυστύχημα. Τα κατέγραψε ως στοιχεία της κατάστασης του αυτοκινήτου. Το πόρισμα μένει στην ακατάλληλη ταχύτητα και στην απώλεια ελέγχου.

Ο Ρότζερ Ρόδας

Ο Ρόδας ήταν ο οδηγός και ο ιδιοκτήτης του αυτοκινήτου. Είχε αγοράσει το Carrera GT μέσω του συνεργείου του νωρίτερα την ίδια χρονιά και διέθετε αρκετά Porsche (CBS News). Ήταν και οικονομικός σύμβουλος του Γουόκερ, και τους ένωνε και η αγάπη για τα γρήγορα αυτοκίνητα. Το πόρισμα τον χαρακτηρίζει ως τον οδηγό που έχασε τον έλεγχο. Πέθανε στο σημείο από πολλαπλές τραυματικές κακώσεις (Σερίφης).

Η χήρα του, Kristine Rodas, έκανε επίσης αγωγή κατά της Porsche (Daily Beast). Η Meadow Walker πήρε από την περιουσία του Ρόδα 10,1 εκατομμύρια δολάρια, το 2016 κατά το Channel24 (Channel24) και το 2015 κατά το Fox News (Fox News).

Οι αγωγές κατά της Porsche

Η κόρη του Γουόκερ, η Meadow, έκανε το 2015 αγωγή «wrongful death» (θάνατος από υπαιτιότητα τρίτου) κατά της Porsche. Ισχυριζόταν ότι το Carrera GT είχε «ιστορικό αστάθειας και προβλημάτων ελέγχου», ότι η εταιρεία δεν είχε βάλει ηλεκτρονικό σύστημα ευστάθειας (ESC), και ότι η ζώνη ασφαλείας ήταν ελαττωματική και εμπόδισε τον Γουόκερ να βγει από το αυτοκίνητο (Carscoops, Fox News). Η αγωγή υποστήριζε επίσης ότι ο Γουόκερ ήταν ζωντανός για πάνω από ένα λεπτό μετά τη σύγκρουση (Carscoops).

Η Porsche αρνήθηκε την ευθύνη. Στην απάντησή της υποστήριξε ότι τροποποιήσεις και κακή χρήση του αυτοκινήτου «προκάλεσαν ή συνέβαλαν» στο δυστύχημα, και ότι ο Γουόκερ είχε αναλάβει εν γνώσει του τους κινδύνους (Carscoops, The Drive). Ξεχωριστή αγωγή είχε κάνει και ο πατέρας του ηθοποιού, ως εκτελεστής της περιουσίας του, και είχε ήδη συμβιβαστεί με την εταιρεία (Carscoops).

Στις 16 Οκτωβρίου 2017 η Meadow και η Porsche συμβιβάστηκαν και ζήτησαν την απόρριψη της υπόθεσης. Οι όροι είναι εμπιστευτικοί (The Drive).

Η κηδεία και το μνημόσυνο

Ο Γουόκερ κηδεύτηκε το Σάββατο 14 Δεκεμβρίου 2013, δύο εβδομάδες μετά το δυστύχημα, σε ιδιωτική τελετή στο Forest Lawn Memorial Park στο Hollywood Hills του Λος Άντζελες. Παρευρέθηκαν οι γονείς του, ο Paul Walker Sr. και η Cheryl, οι αδελφοί του Caleb και Cody, άλλοι συγγενείς και στενοί φίλοι. Το σώμα του αποτεφρώθηκε και η τέφρα τοποθετήθηκε στο νεκροταφείο (NBC News).

Την ίδια μέρα, γύρω στα 200 αγαπημένα πρόσωπα συμμετείχαν σε μνημόσυνο δύο ωρών σε στούντιο της Universal, όπου ο Ben Harper τραγούδησε ένα τραγούδι στη μνήμη του. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ήταν εκεί οι συμπρωταγωνιστές του Tyrese Gibson, Ludacris και Michelle Rodriguez (The Daily Beast). Το μνημόσυνο ήταν μόνο με πρόσκληση και χωρίς Τύπο, όπως είχε ανακοινωθεί (NBC News).

Το «Furious 7» χωρίς τον Πολ Γουόκερ

Το «Furious 7» ήταν κάπου στη μέση των γυρισμάτων. Η παραγωγή ήταν σε διακοπές για την Ημέρα των Ευχαριστιών, και τα γυρίσματα θα συνεχίζονταν στην Ατλάντα δύο μέρες μετά το δυστύχημα. Η Universal τα ανέστειλε επ’ αόριστον (Fox News). Αργότερα ανακοίνωσε ότι η ταινία μεταφέρεται από τον Ιούλιο του 2014 στον Απρίλιο του 2015, χωρίς να πει πώς θα χειριστεί τον ημιτελή ρόλο του Γουόκερ.

Στο τέλος, οι δύο μικρότεροι αδελφοί του, ο Caleb και ο Cody, έπαιξαν ως αντικαταστάτες (stand-ins) για να συμπληρωθούν οι σκηνές που έλειπαν (Channel24). Πόσα πλάνα ήταν πια δικά του και πόσα έγιναν με ψηφιακές τεχνικές δεν το επιβεβαιώνει καμία από τις πηγές που διάβασα. Αναφέρω μόνο ό,τι υπάρχει σε αυτές.

Η φωτιά και οι φίλοι από το συνεργείο

Ένα βίντεο που απέκτησε το CNN δείχνει ότι η φωτιά δεν ξέσπασε αμέσως. Ένα λεπτό μετά τη σύγκρουση φαίνεται ελαφρύς καπνός πάνω από το σημείο, και δύο λεπτά μετά μια πυκνή στήλη μαύρου καπνού (CNN). Άνθρωποι του συνεργείου, κατά τη μαρτυρία που μεταφέρει το CNN, έμαθαν ότι «κάποιος είχε καλέσει για φωτιά σε όχημα», πήδηξαν σε αυτοκίνητα και έτρεξαν με πυροσβεστήρες. Πήγαν «μέσα από πολλούς πυροσβεστήρες», αλλά δεν μπόρεσαν να σβήσουν τη φωτιά (CNN).

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εποχής, τα σώματα ήταν τόσο καμένα που χρειάστηκαν οδοντιατρικά αρχεία για την ταυτοποίηση (Gulf News).

Η περιοχή: ένας δρόμος-βρόχος ανάμεσα σε γραφεία

Η οδός Hercules Street σχηματίζει έναν βρόχο περίπου ενός μιλίου ανάμεσα σε βιομηχανικά πάρκα γραφείων. Η γειτονιά ήταν γνωστή για τους street racers, και αυτό ήταν ο λόγος που από την πρώτη μέρα τέθηκε το ερώτημα αν ο Γουόκερ και ο Ρόδας έτρεχαν με άλλο αυτοκίνητο. Οι αρχές είπαν από την αρχή ότι δεν το πίστευαν (CBS News, Global News). Το πόρισμα του Μαρτίου 2014 επιβεβαίωσε την εκτίμησή τους.

Η συγκέντρωση στο σημείο και ο Vin Diesel

Από τις πρώτες μέρες κόσμος μαζευόταν στο σημείο και άφηνε λουλούδια, κεριά και αντικείμενα από τις ταινίες. Τη Δευτέρα το βράδυ έγινε ιδιωτικό μνημόσυνο για τους οικείους και το συνεργείο των ταινιών, μέσα σε λευκή σκηνή που είχαν στήσει γύρω από το σημείο. Όταν τελείωσε, ο Vin Diesel βγήκε και ευχαρίστησε το πλήθος με το μεγάφωνο ενός περιπολικού, λέγοντας ότι ο Γουόκερ ήταν «ένας άγγελος στον ουρανό» (Global News).

Την Κυριακή 8 Δεκεμβρίου 2013 έγινε συγκέντρωση που οργανώθηκε μέσω κοινωνικών δικτύων. Χιλιάδες θαυμαστές και φίλοι των αυτοκινήτων ήρθαν στη Σάντα Κλαρίτα, πολλοί με αυτοκίνητα φτιαγμένα για ταχύτητα, και οι κινητήρες ακούγονταν γύρω από το σημείο. Ο διοικητής του Σερίφη Mike Parker είπε ότι ήταν στο σύνολό της ειρηνική (Associated Press). Η κίνηση έφτανε σε ουρές αρκετών μιλίων από τον αυτοκινητόδρομο I-5 ως την Hercules Street, με αστυνομικούς σε σχεδόν κάθε διασταύρωση (New York Daily News).

Τι δεν είναι σαφές

• Η ακριβής ταχύτητα. Από 80 ως 94 μίλια την ώρα κατά τα ίχνη, «πάνω από 100» κατά μάρτυρες και ιατροδικαστή (Σερίφης, NBC).
• Γιατί έχασε τον έλεγχο. Ο ιατροδικαστής γράφει «για άγνωστους λόγους». Το πόρισμα μιλά για ακατάλληλη ταχύτητα, όχι για κάποιο συγκεκριμένο σφάλμα χειρισμού.
• Ο ρόλος των ελαστικών. Η έκθεση λέει ότι η συμπεριφορά του αυτοκινήτου «μπορεί να είχε επηρεαστεί». Δεν λέει ότι το δυστύχημα οφείλεται σε αυτά (Associated Press).
• Η ευθύνη της Porsche. Οι αγωγές επικαλέστηκαν ελαττώματα, η εταιρεία τα αρνήθηκε και δεν υπήρξε δικαστική κρίση, γιατί οι υποθέσεις έληξαν με συμβιβασμό (The Drive).
• Τα ποσά. Ο συμβιβασμός με την Porsche είναι εμπιστευτικός. Τα 10,1 εκατομμύρια αφορούν μόνο την περιουσία του Ρόδα.

Τρεις παρανοήσεις

«Έτρεχαν σε παράνομο αγώνα». Ο Σερίφης το αποκλείει, με βάση βίντεο και μαρτυρίες (Σερίφης).

«Το αυτοκίνητο είχε μηχανική βλάβη». Η Οδική Περιπολία και οι μηχανικοί της Porsche δεν βρήκαν προϋπάρχουσα βλάβη (Σερίφης, Associated Press).

«Ο Γουόκερ οδηγούσε». Συνοδηγός ήταν ο Γουόκερ και οδηγός ο Ρόδας, σύμφωνα με όλες τις επίσημες πηγές (Σερίφης).

Λιγότερο γνωστά στοιχεία

• Το αυτοκίνητο είχε μόλις 3.333 μίλια στο ενεργητικό του τον Σεπτέμβριο του 2013, παρά τους πολλούς ιδιοκτήτες (Associated Press).
• Στην έρευνα συμμετείχαν και εμπειρογνώμονες της Porsche και της Michelin (Σερίφης).
• Η ανακοίνωση του Σερίφη συνοδευόταν από τις πλήρεις εκθέσεις του Σερίφη και της Οδικής Περιπολίας, με διαγραμμένα στοιχεία (Σερίφης).
• Ένας επισκέπτης του σημείου, ο Gary Anderson, είπε στο CBS Los Angeles ότι σκέφτηκε αμέσως τον Τζέιμς Ντιν (CBS Los Angeles).
• Ο Γουόκερ άφησε όλη την περιουσία του, 25 εκατομμύρια δολάρια, στην κόρη του (Fox News).

Χρονολόγιο

Οι βασικές ημερομηνίες, με τις επιφυλάξεις που σημειώνονται παραπάνω.

• 30/11/2013, μεσημέρι: Εκδήλωση του ROWW στο συνεργείο Always Evolving, για τα θύματα του τυφώνα Haiyan.
• 30/11/2013, 15:26: Το Carrera GT βγαίνει εκτός δρόμου στη Hercules Street.
• 08/12/2013: Συγκέντρωση χιλιάδων θαυμαστών στο σημείο.
• 14/12/2013: Ιδιωτική κηδεία στο Forest Lawn του Hollywood Hills και μνημόσυνο σε στούντιο της Universal.
• 25/03/2014: Ο Σερίφης ανακοινώνει το πόρισμα: ακατάλληλη ταχύτητα.
• 2015: Η Meadow Walker καταθέτει αγωγή κατά της Porsche.
• Απρίλιος 2015: Η προγραμματισμένη νέα ημερομηνία του «Furious 7», σύμφωνα με τη Universal.
• 2016: Η Meadow παίρνει 10,1 εκατομμύρια δολάρια από την περιουσία του Ρόδα.
• 16/10/2017: Συμβιβασμός με την Porsche, με εμπιστευτικούς όρους.

Για παρόμοιες υποθέσεις δες τα δυστυχήματα, τους τραγικούς θανάτους και τους θανάτους διάσημων, ή περιηγήσου στους διάσημους που πέθαναν ανά χρονιά. Διάβασε και για το τροχαίο του Τζέιμς Ντιν το 1955 και για το δυστύχημα της Aaliyah το 2001.

Συχνές ερωτήσεις