Ο θάνατος του Μάικλ Τζάκσον έγινε το μεσημέρι της Πέμπτης 25 Ιουνίου 2009, στο σπίτι του στο Holmby Hills του Λος Άντζελες. Ο 50χρονος τραγουδιστής ετοίμαζε τις συναυλίες «This Is It» στο Λονδίνο και δεν μπορούσε να κοιμηθεί. Ο προσωπικός γιατρός του, ο Κόνραντ Μάρεϊ (Conrad Murray), του έκανε ενδοφλέβια ένεση με προποφόλη, ένα αναισθητικό που χρησιμοποιείται στα χειρουργεία. Η καρδιά του σταμάτησε και ο Τζάκσον κηρύχθηκε νεκρός στις 14:26, στο νοσοκομείο UCLA. Ο ιατροδικαστής ανακοίνωσε στις 28 Αυγούστου 2009 ότι ο θάνατος ήταν ανθρωποκτονία, από οξεία δηλητηρίαση από προποφόλη με τη συμβολή ηρεμιστικών. Στις 7 Νοεμβρίου 2011 οι ένορκοι έκριναν τον Μάρεϊ ένοχο για ανθρωποκτονία από αμέλεια. Εδώ θα βρεις τι έγινε εκείνη τη νύχτα, τι δείχνουν η νεκροψία και η δίκη, και τι μένει ανοιχτό.

Το άρθρο αναφέρεται σε θάνατο από φάρμακα και σε ιατρικές πράξεις, όπως τις περιέγραψαν οι αρχές και το δικαστήριο. Οι ισχυρισμοί του Μάρεϊ και της υπεράσπισης σημειώνονται ως ισχυρισμοί.

Ο θάνατος του Μάικλ Τζάκσον με μια ματιά

• Ποιος: ο Μάικλ Τζάκσον, 50 ετών, τραγουδιστής, που ετοίμαζε επιστροφή με τις συναυλίες «This Is It» στο O2 του Λονδίνου.
• Πότε και πού: Πέμπτη 25 Ιουνίου 2009, στο σπίτι του στην 100 North Carolwood Drive, στο Holmby Hills του Λος Άντζελες. Ο θάνατος κηρύχθηκε στις 14:26 στο νοσοκομείο Ronald Reagan UCLA (Wikipedia).
• Η επίσημη αιτία: οξεία δηλητηρίαση από προποφόλη, με επιδεινωτικό ρόλο της λοραζεπάμης και, σε μικρότερο βαθμό, της μιδαζολάμης και άλλων ουσιών (Wikipedia, CNN).
• Ο τρόπος θανάτου: ανθρωποκτονία (homicide), όπως την ορίζει ο ιατροδικαστής, δηλαδή θάνατος από πράξη άλλου. Δεν σημαίνει ότι κάποιος σκόπευε να τον σκοτώσει.
• Ο γιατρός: ο Κόνραντ Μάρεϊ, καρδιολόγος από το Χιούστον, που πληρωνόταν 150.000 δολάρια τον μήνα και ήταν παρών εκείνο το βράδυ.
• Η κατηγορία: ανθρωποκτονία από αμέλεια (involuntary manslaughter), η ελαφρύτερη κατηγορία κακουργήματος για θάνατο (Associated Press).
• Η δίκη: από 27 Σεπτεμβρίου ως 7 Νοεμβρίου 2011, με δικαστή τον Michael Pastor. Ετυμηγορία ένοχος μετά από περίπου οκτώ ώρες διάσκεψης (Wikipedia).
• Η ποινή: τέσσερα χρόνια, το μέγιστο, στις 29 Νοεμβρίου 2011. Αποφυλακίστηκε στις 28 Οκτωβρίου 2013, μετά από 1 χρόνο και 11 μήνες.
• Η ταφή: 3 Σεπτεμβρίου 2009, στο Forest Lawn Glendale.
• Τι μένει ανοιχτό: πόση προποφόλη πήρε, πώς ακριβώς του χορηγήθηκε και ποιο ήταν το ακριβές χρονικό των τελευταίων ωρών.

Οι συναυλίες «This Is It» και ο γιατρός που προσλήφθηκε

Ο Τζάκσον ετοίμαζε μια σειρά συναυλιών στο O2 Arena του Λονδίνου, που θα ξεκινούσαν τον Ιούλιο του 2009. Στις 24 Ιουνίου πήγε σε πρόβα στο Staples Center, και η πρόβα κράτησε ως μετά τα μεσάνυχτα (Wikipedia). Κατά τον μάγο Ed Alonzo, ο Τζάκσον έδειχνε εκείνο το βράδυ σε καλή φόρμα. Ο σκηνοθέτης των συναυλιών, ο Kenny Ortega, ανησυχούσε όμως τις προηγούμενες εβδομάδες για τη συγκέντρωσή του, και στις 20 Ιουνίου έγινε συνάντηση στο σπίτι του με τον Μάρεϊ και τον πρόεδρο της AEG Live, Randy Phillips (Wikipedia).

Ο Μάρεϊ είχε γνωρίσει τον Τζάκσον το 2006 στο Λας Βέγκας, όταν είδε ένα από τα παιδιά του, και ήρθε στο περιβάλλον του τον Μάιο του 2009, στο πλαίσιο της συμφωνίας με την AEG Live, τον διοργανωτή των συναυλιών. Πληρωνόταν 150.000 δολάρια τον μήνα. Στη δίκη φάνηκε ότι τον είχε προσλάβει η AEG και ότι ο Τζάκσον δεν είχε υπογράψει τη σχετική σύμβαση (Wikipedia).

Η αϋπνία και το «γάλα»

Ο Τζάκσον έπασχε από χρόνια αϋπνία και είχε ιστορικό χρήσης φαρμάκων για ύπνο. Η προποφόλη, ένα λευκό, γαλακτώδες διάλυμα που δίνεται ενδοφλέβια, ονομάζεται στην αργκό «γάλα της αμνησίας», και ο Τζάκσον τη ζητούσε κατά τον Μάρεϊ ως «γάλα» (Wikipedia). Η Cherilyn Lee, νοσηλεύτρια και σύμβουλος διατροφής του, κατέθεσε στη δίκη ότι τον Απρίλιο του 2009 της ζήτησε το Diprivan, όπως λέγεται η προποφόλη, και εκείνη αρνήθηκε. Του είπε ότι κανείς που τον νοιάζεται δεν θα του την έδινε, και ο Τζάκσον απάντησε ότι χρειαζόταν μόνο να τον παρακολουθούν (Wikipedia).

Ο γιατρός του Allan Metzger κατέθεσε ότι τον Απρίλιο ο Τζάκσον τον ρώτησε για ενδοφλέβιο ύπνωτικό που το αποκαλούσε «χυμό», και ότι εκείνος του είπε πως είναι επικίνδυνο και δεν πρέπει να χορηγείται εκτός νοσοκομείου (Wikipedia). Στις 21 Ιουνίου 2009 η Lee δέχτηκε τηλεφώνημα από τον σωματοφύλακά του, που της είπε ότι ο Τζάκσον ένιωθε το ένα μισό του σώματος ζεστό και το άλλο κρύο. Εκείνη σύστησε νοσοκομείο.

Τι είναι η προποφόλη

Η προποφόλη είναι ισχυρό αναισθητικό που χρησιμοποιείται σε χειρουργεία και σε μονάδες εντατικής, με συνεχή παρακολούθηση. Στη δίκη, ο καρδιολόγος Alon Steinberg είπε ότι δεν έχει ακούσει να χρησιμοποιείται για αϋπνία και ότι θα απαιτούσε αναισθησιολόγο, παλμικό οξύμετρο, ΗΚΓ, ασκό αναπνοής και τρόπο ειδοποίησης βοήθειας (Wikipedia). Ο Steven Shafer, καθηγητής αναισθησιολογίας στο Columbia και μάρτυρας της κατηγορίας, κατέγραψε 17 παραβιάσεις του προτύπου φροντίδας και χαρακτήρισε τέσσερις από αυτές «απαράδεκτες» (Wikipedia).

Η προποφόλη μπορεί να διακόψει την αναπνοή. Γι’ αυτό ο Steinberg είπε ότι αν ο ασθενής δεν αναπνέει αλλά έχει σφυγμό, πρέπει να ανοίξει ο αεραγωγός και να γίνει αερισμός, όχι να αρχίσουν θωρακικές συμπιέσεις (Wikipedia).

Η νύχτα της 24ης προς την 25η Ιουνίου: η εκδοχή του Μάρεϊ

Ο Τζάκσον γύρισε στο σπίτι του γύρω στη 1:00 τα ξημερώματα. Η εκδοχή που έδωσε ο Μάρεϊ στην Αστυνομία δύο μέρες μετά, σε συνέντευξη που ακούστηκε στη δίκη, έχει ώρες και δόσεις. Στη 1:30 έβαλε ορό και του έδωσε 10 mg διαζεπάμης. Στις 2:00, 2 mg λοραζεπάμης, και στις 3:00, 2 mg μιδαζολάμης. Στις 5:00 άλλα 2 mg λοραζεπάμης και στις 7:30 άλλα 2 mg μιδαζολάμης. Ο Τζάκσον δεν κοιμόταν (Wikipedia).

Γύρω στις 10:00 το πρωί, ο Μάρεϊ είπε ότι ο Τζάκσον ζήτησε το «γάλα» και ότι τελικά υποχώρησε. Στην Αστυνομία είπε ότι του έκανε ενδοφλέβια 25 mg προποφόλης με λιδοκαΐνη. Η ώρα διαφέρει: 10:40 κατά το άρθρο της Wikipedia για τον θάνατο και 10:50 κατά το άρθρο για τη δίκη (Wikipedia, Wikipedia). Ο Μάρεϊ είπε ότι του είχε δώσει προποφόλη «κάθε μέρα, δύο μήνες», και ότι στις τελευταίες τρεις μέρες προσπαθούσε να τον αποκόψει από αυτήν (Wikipedia).

Η στιγμή που ο Μάρεϊ βγήκε από το δωμάτιο

Κατά τον Μάρεϊ, ο Τζάκσον αποκοιμήθηκε. Εκείνος βγήκε από το δωμάτιο για να πάει στην τουαλέτα και, όταν γύρισε δύο λεπτά μετά, ο τραγουδιστής δεν ανέπνεε και είχε αδύναμο σφυγμό. Ο Μάρεϊ είπε ότι έκανε ΚΑΡΠΑ, έδωσε φλουμαζενίλη, ένα αντίδοτο για τα ηρεμιστικά, και ότι δεν κάλεσε το 911 επειδή δεν υπήρχε σταθερό τηλέφωνο και δεν ήξερε τη διεύθυνση (Wikipedia). Η Αστυνομία του Beverly Hills έλαβε την κλήση στο 911 στις 12:20, και η κλήση κράτησε 46 δευτερόλεπτα (Wikipedia).

Η ΚΑΡΠΑ έγινε πάνω στο κρεβάτι, όχι σε σκληρή επιφάνεια, και με το ένα χέρι. Η καταγραφή της κλήσης στο 911, που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 26 Ιουνίου, το περιγράφει έτσι (Wikipedia). Οι τηλεφωνικές καταγραφές έδειξαν ότι στην ώρα που μεσολάβησε ο Μάρεϊ έκανε προσωπικά τηλεφωνήματα που δεν είχε αναφέρει στις αρχές.

Η κλήση στο 911 και ο σωματοφύλακας

Στις 12:21 ένας φρουρός κάλεσε το 911. Οι διασώστες έφτασαν στις 12:26 και βρήκαν τον Τζάκσον χωρίς αναπνοή και χωρίς σφυγμό. Έκαναν ΚΑΡΠΑ για 42 λεπτά στο σπίτι (Wikipedia). Ο σωματοφύλακας Alberto Alvarez, ο πρώτος που μπήκε στο δωμάτιο, κατέθεσε στη δίκη ότι ο Μάρεϊ του ζήτησε να βάλει φιάλες σε μια τσάντα και να αφαιρέσει από το στήριγμα έναν ορό και ένα φιαλίδιο (Wikipedia).

Η υπεράσπιση αμφισβήτησε αυτή την κατάθεση, γιατί ο Alvarez δεν είχε αναφέρει τίποτα για φιάλη προποφόλης μέσα σε ασκό ορού στις αρχικές του καταθέσεις και το ανέφερε μόνο αφού έγινε γνωστή η αιτία θανάτου, στις 27 Αυγούστου 2009 (Wikipedia).

Το νοσοκομείο UCLA και ο θάνατος στις 14:26

Το ασθενοφόρο έφτασε στο Ronald Reagan UCLA Medical Center γύρω στη 1:14 μ.μ. και η ομάδα του νοσοκομείου προσπάθησε να τον αναζωογονήσει για πάνω από μία ώρα. Ο Τζάκσον κηρύχθηκε νεκρός στις 14:26 (Wikipedia). Η γιατρός Richelle Cooper κατέθεσε ότι ήταν κλινικά νεκρός από την άφιξη και ότι ο Μάρεϊ της είπε πως του είχε δώσει λοραζεπάμη, χωρίς να αναφέρει προποφόλη (Wikipedia). Η καρδιολόγος Thao Nguyen κατέθεσε ότι ο Μάρεϊ ήταν «απελπισμένος» και ζητούσε να μην τα παρατήσουν εύκολα.

Το TMZ ανακοίνωσε τον θάνατο 18 λεπτά μετά την κήρυξη, και οι Los Angeles Times το επιβεβαίωσαν στις 2:51 μ.μ. (Wikipedia). Η είδηση έριξε ή επιβράδυνε ιστοσελίδες. Περίπου 15% των tweets αφορούσαν τον Τζάκσον.

Η νεκροψία: καμία εξωτερική αιτία

Το σώμα μεταφέρθηκε με ελικόπτερο στο ιατροδικαστικό γραφείο και η νεκροψία των τριών ωρών έγινε στις 26 Ιουνίου. Ο Craig Harvey, ερευνητής του γραφείου, είπε ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις τραυματισμού ή εγκλήματος (Wikipedia). Η οικογένεια ζήτησε δεύτερη, ιδιωτική νεκροψία.

Ο ιατροδικαστής Christopher Rogers κατέθεσε στη δίκη ότι ο Τζάκσον ήταν πιο υγιής από τον μέσο άνθρωπο της ηλικίας του: δεν είχε αθηροσκλήρωση στις στεφανιαίες αρτηρίες, δεν είχε καρδιοπάθεια και δεν υπήρχαν χάπια στο στομάχι (Wikipedia). Το σημαντικότερο πρόβλημα υγείας του ήταν χρόνια φλεγμονή των πνευμόνων, που δεν συνέβαλε στον θάνατο (Wikipedia). Ζύγιζε 62 κιλά, κατά το Associated Press.

28 Αυγούστου 2009: ο θάνατος χαρακτηρίζεται ανθρωποκτονία

Στις 28 Αυγούστου 2009 ο ιατροδικαστής του Λος Άντζελες ανακοίνωσε ότι ο θάνατος ήταν ανθρωποκτονία. Η αιτία ήταν οξεία δηλητηρίαση από προποφόλη, με επιδεινωτικό ρόλο της λοραζεπάμης και, σε μικρότερο βαθμό, της μιδαζολάμης, της διαζεπάμης, της λιδοκαΐνης και της εφεδρίνης. Η πλήρης τοξικολογική έκθεση κρατήθηκε μυστική κατά αίτηση της Αστυνομίας και της εισαγγελίας (Wikipedia).

Η λέξη «ανθρωποκτονία» στον ιατροδικαστικό όρο σημαίνει θάνατο που προκλήθηκε από πράξη άλλου προσώπου. Δεν σημαίνει φόνο με πρόθεση. Οι αρχές δεν κατηγόρησαν ποτέ τον Μάρεϊ ότι ήθελε να σκοτώσει τον Τζάκσον, και χρειάστηκαν οκτώ μήνες ως την κατηγορία (Associated Press). Η εισαγγελία στήριξε την κατηγορία στην αμέλεια.

Η έρευνα της Αστυνομίας και της DEA

Τον θάνατο ερεύνησαν η Αστυνομία του Λος Άντζελες και η Υπηρεσία Καταπολέμησης Ναρκωτικών (DEA), που μπορούσε να εξετάσει τα στοιχεία που καλύπτονται από το ιατρικό απόρρητο. Η DEA εστίασε σε τουλάχιστον πέντε γιατρούς και η έρευνα αφορούσε τουλάχιστον εννέα (Wikipedia). Στο σπίτι βρέθηκαν φιάλες προποφόλης, και ορισμένα φάρμακα είχαν ετικέτες με ψεύτικα ονόματα.

Στις 22 Ιουλίου έγινε έρευνα στο ιατρείο και στην αποθήκη του Μάρεϊ στο Χιούστον. Στις 27 Ιουλίου πληροφορίες αναφέρθηκαν ότι είχε χορηγήσει προποφόλη μέσα σε 24 ώρες πριν από τον θάνατο, και έγιναν νέες έρευνες στο Λας Βέγκας. Ορισμένοι παρατηρητές έθεσαν θέμα αλυσίδας κατοχής των αποδείξεων, επειδή η Αστυνομία δεν ασφάλισε το σπίτι και η οικογένεια είχε πρόσβαση πριν γυρίσουν οι αστυνομικοί να πάρουν αντικείμενα. Η Αστυνομία είπε ότι ακολούθησε το πρωτόκολλο (Wikipedia).

8 Φεβρουαρίου 2010: η κατηγορία

Στις 8 Φεβρουαρίου 2010 οι εισαγγελείς του Λος Άντζελες άσκησαν δίωξη στον Μάρεϊ για ανθρωποκτονία από αμέλεια. Δεν δήλωσε ένοχος και αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση 75.000 δολαρίων. Λίγο μετά, το Ιατρικό Συμβούλιο της Καλιφόρνιας του απαγόρευσε να χορηγεί βαριά ηρεμιστικά (Wikipedia). Στις 11 Ιανουαρίου 2011, στην προκαταρκτική εξέταση, ο δικαστής έκρινε ότι θα δικαστεί και ανέστειλε την άδεια άσκησης ιατρικής στην Καλιφόρνια.

Η κατηγορία στηριζόταν στη βαριά αμέλεια. Οι εισαγγελείς είπαν ότι ο Μάρεϊ παραμέρισε την ιατρική κρίση όταν ο Τζάκσον τον παρακαλούσε για προποφόλη, και ότι ήταν ο τελευταίος που είδε τον τραγουδιστή ζωντανό (Associated Press, History.com).

Η δίκη ξεκινά: 27 Σεπτεμβρίου 2011

Η δίκη ξεκίνησε στις 27 Σεπτεμβρίου 2011 στο Ανώτατο Δικαστήριο της Κομητείας του Λος Άντζελες, ενώπιον του δικαστή Michael Pastor, και μεταδιδόταν τηλεοπτικά. Η κατηγορία εκπροσωπούνταν από τους εισαγγελείς David Walgren και Deborah Brazil και η υπεράσπιση από τους Edward Chernoff, Matthew Alford, J. Michael Flanagan και Nareg Gourjian (Wikipedia). Διήρκεσε 24 ημέρες.

Στην εναρκτήρια τοποθέτηση, ο Walgren είπε ότι η «εσφαλμένη εμπιστοσύνη» στα χέρια του Μάρεϊ στοίχισε τη ζωή του Τζάκσον. Ο Chernoff είπε ότι ο Τζάκσον, κουρασμένος και πιεσμένος, πήρε οκτώ χάπια λοραζεπάμης και, όταν ο γιατρός βγήκε από το δωμάτιο, χορήγησε ο ίδιος στον εαυτό του μια δόση προποφόλης που, μαζί με τη λοραζεπάμη, τον σκότωσε (Wikipedia). Η κατηγορία έπαιξε και μια ηχογράφηση της 10ης Μαΐου 2009, όπου ο Τζάκσον μιλά με μπερδεμένη φωνή και στο τέλος λέει στον Μάρεϊ ότι κοιμάται.

Τι υποστήριξε η κατηγορία

Η κατηγορία έφερε ειδικούς που είπαν ότι η εκδοχή του Μάρεϊ δεν εξηγεί τα επίπεδα στο αίμα. Ο Rogers είπε ότι η αιτία ήταν οξεία δηλητηρίαση από προποφόλη με συμβολή βενζοδιαζεπινών, και ότι η αυτοχορήγηση σε δύο λεπτά ήταν «λιγότερο πιθανό» σενάριο από το να υπολόγισε λάθος ο Μάρεϊ τη δόση (Wikipedia). Ο Shafer είπε ότι τα επίπεδα του αίματος στη νεκροψία εξηγούνται μόνο από συνεχή ενδοφλέβια έγχυση προποφόλης, και υπολόγισε ότι το ποσό που βρέθηκε στα ούρα δείχνει πάνω από 2.000 mg.

Ο Steinberg κατέγραψε έξι «ακραίες αποκλίσεις» από το πρότυπο φροντίδας: προποφόλη για ύπνο, χορήγηση στο σπίτι χωρίς εξοπλισμό, ανεπαρκής προετοιμασία για επείγον, κακή ΚΑΡΠΑ, καθυστέρηση στο 911 και ανεπαρκή ιατρικά αρχεία. Ο ίδιος είπε ότι ο Μάρεϊ δεν είχε πιστοποίηση ως καρδιολόγος τον Ιούνιο του 2009 (Wikipedia). Η ερευνήτρια του ιατροδικαστικού γραφείου Elissa Fleak βρήκε στο δωμάτιο άδεια φιαλίδια προποφόλης και φλουμαζενίλης, φιάλες λοραζεπάμης και μιδαζολάμης και ένα σύστημα ορού.

Τι υποστήριξε η υπεράσπιση

Η υπεράσπιση υποστήριξε ότι ο Μάρεϊ είχε δώσει μόνο μικρή δόση, 25 mg προποφόλης, και ότι ο Τζάκσον έκανε μόνος του τη θανατηφόρα δόση. Ο Paul White, ειδικός στην ενδοφλέβια αναισθησία και μάρτυρας της υπεράσπισης, είπε ότι 25 mg προποφόλης είναι δόση που προκαλεί ελάχιστη υπνηλία και ότι ο Τζάκσον ξύπνησε μετά από 10–15 λεπτά και έκανε μόνος του την ένεση (Wikipedia).

Ο White παραδέχτηκε ότι ο Μάρεϊ παρέκκλινε από το πρότυπο φροντίδας και ότι ο ίδιος δεν θα χορηγούσε προποφόλη σε κρεβάτι σπιτιού. Επιβλήθηκε σε εκείνον πρόστιμο 250 δολαρίων για περιφρόνηση του δικαστηρίου, επειδή αναφέρθηκε σε προσωπικές συζητήσεις με τον Μάρεϊ παρά την εντολή του δικαστή (Wikipedia). Ο ίδιος ο Μάρεϊ δεν κατέθεσε, και η υπεράσπιση έφερε και ασθενείς του από το Λας Βέγκας, που τον χαρακτήρισαν άνθρωπο φιλότιμο και γενναιόδωρο.

Η ετυμηγορία: 7 Νοεμβρίου 2011

Στις 7 Νοεμβρίου 2011, την 24η ημέρα της δίκης, οι ένορκοι έκριναν τον Μάρεϊ ένοχο για ανθρωποκτονία από αμέλεια μετά από περίπου οκτώ ώρες διάσκεψης. Ο δικαστής Pastor τον κράτησε χωρίς εγγύηση (CNN, Wikipedia). Ο Associated Press έγραψε ότι η δίκη τον παρουσίασε ως απρόσεκτο γιατρό που χορήγησε θανατηφόρα δόση ισχυρού αναισθητικού (Associated Press). Η οικογένεια Τζάκσον επιδοκίμασε την ετυμηγορία.

Η ποινή: τέσσερα χρόνια

Στις 29 Νοεμβρίου 2011 ο δικαστής Pastor επέβαλε στον Μάρεϊ τέσσερα χρόνια φυλάκιση, το μέγιστο που προέβλεπε ο νόμος (History.com). Στην αιτιολογία είπε ότι ο γιατρός ήταν «ντροπή για το ιατρικό επάγγελμα», έδειξε «συνεχή πρακτική εξαπάτησης» και δεν έδειξε μεταμέλεια (Biography.com). Μίλησε για «τρέλα της προποφόλης» και για έναν «κύκλο φρικτής ιατρικής» (Christian Science Monitor).

Λόγω του υπερπληθυσμού των φυλακών στην Καλιφόρνια, ο Μάρεϊ εξέτισε την ποινή σε φυλακή της Κομητείας του Λος Άντζελες και αποφυλακίστηκε στις 28 Οκτωβρίου 2013, μετά από 1 χρόνο και 11 μήνες (Wikipedia).

Μετά τη φυλακή: οι άδειες και η επιστροφή στην ιατρική

Σύμφωνα με το Associated Press τον Οκτώβριο του 2013, οι ιατρικές άδειες του Μάρεϊ παρέμεναν σε αναστολή ή ανάκληση σε τρεις πολιτείες όπου είχε ασκήσει το επάγγελμα (Wikipedia). Το 2023 η Wikipedia αναφέρει, με παραπομπή σε εφημερίδα του Τρινιντάντ και Τομπάγκο και στο People, ότι ο Μάρεϊ έχει επιστρέψει στη χώρα αυτή και ασκεί ιατρική (Wikipedia). Δεν έχω ελέγξει νεότερα στοιχεία.

Οι αστικές αγωγές

Ο πατέρας του τραγουδιστή, ο Joe Jackson, κατέθεσε στις 25 Ιουνίου 2010 αγωγή για παράνομο θάνατο κατά του Μάρεϊ και την απέσυρε στις 15 Αυγούστου 2012. Το 2010 η μητέρα του, Katherine, και τα τρία παιδιά του μήνυσαν την AEG Live, με το επιχείρημα ότι προσέλαβε αμελώς τον Μάρεϊ. Το 2013, μετά από δίκη 21 εβδομάδων, οι ένορκοι έκριναν υπέρ της AEG, γιατί δεν είχε λόγο να γνωρίζει ότι ο Μάρεϊ ήταν ακατάλληλος για τη δουλειά (Wikipedia). Ο Μάρεϊ αρνήθηκε να καταθέσει σε εκείνη τη δίκη (Wikipedia).

Η τελετή στο Staples Center και η ταφή

Η δημόσια τελετή μνήμης έγινε στις 7 Ιουλίου 2009 στο Staples Center, όπου ο Τζάκσον είχε κάνει πρόβα την προηγούμενη μέρα του θανάτου του. Η AEG διένειμε 17.500 δωρεάν εισιτήρια με κλήρωση, και έγιναν πάνω από 1,2 εκατομμύρια αιτήσεις σε 24 ώρες. Η τελετή μεταδόθηκε σε όλο τον κόσμο και υπολογίζεται ότι την είδαν πάνω από 2,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι (Wikipedia). Η κόρη του, Paris, 11 ετών τότε, είπε στο πλήθος ότι ο πατέρας της ήταν ο καλύτερος πατέρας που θα μπορούσε να φανταστεί κανείς.

Η κηδεία και η ταφή έγιναν στις 3 Σεπτεμβρίου 2009, στο Forest Lawn Memorial Park του Glendale. Ο Τζάκσον αναπαύεται στο Great Mausoleum, στο τμήμα Holly Terrace, σε χώρο με περιορισμένη πρόσβαση (Wikipedia). Για το νεκροταφείο δες τη σελίδα για το Forest Lawn Glendale.

Τι δεν είναι σαφές

• Η ποσότητα της προποφόλης. Ο Μάρεϊ είπε 25 mg. Ο Shafer υπολόγισε πάνω από 2.000 mg, και ο White υποστήριξε αυτοχορήγηση (Wikipedia).
• Η ώρα της προποφόλης. 10:40 ή 10:50 (Wikipedia, Wikipedia).
• Αν ο Τζάκσον έκανε μόνος του ένεση. Η υπεράσπιση το υποστήριξε. Οι ιατροδικαστές το έκριναν λιγότερο πιθανό, και το δικαστήριο δεν το δέχτηκε.
• Το χρονικό των τελευταίων ωρών. Στηρίζεται κυρίως στη δική του εκδοχή του Μάρεϊ και σε μαρτυρίες, όχι σε ανεξάρτητες καταγραφές.
• Το πλήρες τοξικολογικό. Κρατήθηκε αρχικά μυστικό, και οι αριθμοί δημόσιοι προέρχονται από τη δίκη.
• Ο ρόλος των οικογενειακών και εταιρικών ευθυνών. Η αγωγή κατά της AEG κέρδισε η εταιρεία, ενώ ορισμένα μέλη της οικογένειας διατηρούν διαφορετική άποψη (Wikipedia).

Τρεις παρανοήσεις

«Ο ιατροδικαστής είπε ότι τον δολοφόνησαν». Ο όρος ήταν «homicide», θάνατος από πράξη άλλου. Η κατηγορία δεν ήταν για δολοφονία αλλά για ανθρωποκτονία από αμέλεια, και οι αρχές δεν υποστήριξαν ότι ο Μάρεϊ ήθελε να τον σκοτώσει (Associated Press).

«Είχε άρρωστη καρδιά». Στη νεκροψία η καρδιά του ήταν γερή και δεν είχε αθηροσκλήρωση στις στεφανιαίες αρτηρίες (Wikipedia).

«Ο Μάρεϊ δεν πήγε φυλακή». Πήγε. Η ποινή ήταν τέσσερα χρόνια και εξέτισε 1 χρόνο και 11 μήνες (Wikipedia).

Λιγότερο γνωστά στοιχεία

• Ο πρώτος μάρτυρας της δίκης ήταν ο Kenny Ortega, ο σκηνοθέτης των συναυλιών (Wikipedia).
• Ο Μάρεϊ παρήγγειλε από φαρμακευτική εταιρεία συνολικά 225 φιαλίδια προποφόλης και κρέμας Benoquin από τον Απρίλιο ως τον Ιούνιο του 2009, με τα φιαλίδια να αποστέλλονται στο διαμέρισμα της φίλης του στο Λος Άντζελες (Wikipedia).
• Ο Τζάκσον χρησιμοποιούσε ψευδώνυμα, όπως «Omar Arnold» και «Paul Farance», στα ιατρικά αρχεία (Wikipedia).
• Ο συνήγορος του Μάρεϊ είπε ότι ο Τζάκσον «δεν πρόλαβε να κλείσει τα μάτια του» (Wikipedia).
• Μετά από 20 λεπτά οι διασώστες ήθελαν να δηλώσουν τον θάνατο, αλλά ο Μάρεϊ τους έπεισε να μεταφερθεί ο Τζάκσον στο νοσοκομείο (Wikipedia).
• Η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ τήρησε ενός λεπτού σιγή και ο πρόεδρος Ομπάμα έστειλε επιστολή συλλυπητηρίων στην οικογένεια (Wikipedia).

Χρονολόγιο

Οι βασικές ημερομηνίες, με τις επιφυλάξεις που σημειώνονται παραπάνω.

• 2006: Ο Μάρεϊ γνωρίζει τον Τζάκσον στο Λας Βέγκας, όταν βλέπει ένα από τα παιδιά του.
• Μάιος 2009: Ο Μάρεϊ μπαίνει στο περιβάλλον του Τζάκσον για τις συναυλίες «This Is It».
• 20/06/2009: Συνάντηση στο σπίτι του Τζάκσον για τη συγκέντρωση και την καθυστέρησή του στις πρόβες.
• 24/06/2009: Η τελευταία πρόβα στο Staples Center, ως μετά τα μεσάνυχτα.
• 25/06/2009, ~01:00: Ο Τζάκσον γυρίζει στο σπίτι.
• 25/06/2009, 10:40–10:50: Η ένεση προποφόλης, κατά τον Μάρεϊ.
• 25/06/2009, 12:21: Κλήση στο 911.
• 25/06/2009, 14:26: Ο θάνατος κηρύσσεται στο UCLA.
• 26/06/2009: Νεκροψία.
• 07/07/2009: Τελετή μνήμης στο Staples Center.
• 28/08/2009: Ο ιατροδικαστής ανακοινώνει: ανθρωποκτονία.
• 03/09/2009: Ταφή στο Forest Lawn Glendale.
• 08/02/2010: Δίωξη του Μάρεϊ για ανθρωποκτονία από αμέλεια.
• 27/09/2011: Αρχίζει η δίκη.
• 07/11/2011: Ετυμηγορία: ένοχος.
• 29/11/2011: Ποινή τεσσάρων ετών.
• 15/08/2012: Ο Joe Jackson αποσύρει την αγωγή του κατά του Μάρεϊ.
• 2013: Οι ένορκοι κρίνουν υπέρ της AEG στην αγωγή της Katherine Jackson.
• 28/10/2013: Αποφυλάκιση του Μάρεϊ.

Για παρόμοιες υποθέσεις δες τους τραγικούς θανάτους και τους θανάτους διάσημων, ή περιηγήσου στους διάσημους που πέθαναν ανά χρονιά. Διάβασε και για τον θάνατο της Γουίτνεϊ Χιούστον το 2012 και το τροχαίο του Τζέιμς Ντιν το 1955.

Συχνές ερωτήσεις