Ο θάνατος της Billie Holiday (Μπίλι Χόλιντεϊ) έγινε στις 17 Ιουλίου 1959, σε ένα δωμάτιο του Metropolitan Hospital, στο Ανατολικό Χάρλεμ. Ήταν 44 ετών και βρισκόταν υπό σύλληψη για κατοχή ηρωίνης. Σύμφωνα με πολλές πηγές είχε αστυνομική φρουρά στην πόρτα, που αποσύρθηκε με δικαστική εντολή μόνο λίγες ώρες πριν πεθάνει. Εδώ ξεχωρίζουμε όσα είναι τεκμηριωμένα από όσα στηρίζονται σε μία μόνο, αμφισβητούμενη αφήγηση.

Ο θάνατος της Billie Holiday: τι έγινε το 1959

Η Billie Holiday, με το πραγματικό όνομα Eleanora Fagan, μπήκε στο Metropolitan Hospital στις 31 Μαΐου 1959, με προβλήματα στο συκώτι και στην καρδιά. Πέθανε εκεί 47 μέρες αργότερα. Ένας λογαριασμός νοσηλείας που σώζεται στο αρχείο του συζύγου της, του Louis McKay, καλύπτει ακριβώς αυτό το διάστημα, από 31 Μαΐου ως 17 Ιουλίου 1959, κατά την περιγραφή ενός εμπόρου αρχείων.

Στο μεταξύ, πράκτορες του Federal Bureau of Narcotics μπήκαν στο δωμάτιό της, την έθεσαν σε κατ’ οίκον κράτηση και την έδεσαν με χειροπέδες στο κρεβάτι, κατά τη Wikipedia. Ο δημοσιογράφος John McDonough είπε στο NPR ότι πέθανε «υπό σύλληψη για κατηγορίες ναρκωτικών». Η φρουρά αποσύρθηκε, κατά τα σημειώματα του Gilbert Millstein που μεταφέρει η Wikipedia, με δικαστική εντολή, λίγες ώρες πριν από το τέλος.

Η εικόνα ενός ετοιμοθάνατου ανθρώπου με αστυνομικό στην πόρτα έχει γίνει σύμβολο. Γι’ αυτό αξίζει προσοχή: πολλές λεπτομέρειες, όπως τα δακτυλικά αποτυπώματα, η μεθαδόνη και τα αντικείμενα που της αφαίρεσαν, προέρχονται από το βιβλίο και το άρθρο του Johann Hari του 2015, τα οποία ιστορικοί όπως ο Lewis Porter αμφισβητούν. Όπου κάτι είναι δική του διήγηση, το γράφω.

Άνοιξη 1959: μια φωνή που τελειώνει

Η τελευταία της ηχογράφηση έγινε στις 3, 4 και 11 Μαρτίου 1959, για την MGM, με ορχήστρα υπό τον Ray Ellis. Ο δίσκος βγήκε τον Ιούλιο του 1959 με τίτλο Billie Holiday και μετά τον θάνατό της μετονομάστηκε Last Recording, κατά τη Wikipedia. Στις 15 Μαρτίου πέθανε ο Lester Young, ο φίλος και συνεργάτης της. Η Wikipedia γράφει ότι εκείνη ήθελε να τραγουδήσει στην κηδεία του και το αίτημα δεν έγινε δεκτό.

Η διάγνωση της κίρρωσης είχε ήδη γίνει στις αρχές του έτους. Σταμάτησε το αλκοόλ με εντολή του γιατρού της και ξανάρχισε, κατά τη Wikipedia. Από τις 5 ως τις 11 Μαΐου έπαιξε σε μια εβδομαδιαία παράσταση στο Flamingo Lounge του Lowell της Μασαχουσέτης, στην οδό Merrimack 535. Ο γιατρός της την είχε προειδοποιήσει ότι ήταν πολύ άρρωστη για να εμφανίζεται, αλλά χρειαζόταν τα χρήματα. Ο διευθυντής του μαγαζιού, Jimmy Makris, προσφέρθηκε να πληρώσει ολόκληρο το συμβόλαιο αν γύριζε σπίτι να ξεκουραστεί, και εκείνη αρνήθηκε, κατά το ρεπορτάζ του Lowell.

Η δημοσιογράφος της Lowell Sun, Mary Sampas, έγραψε τότε ότι η Holiday περπατούσε «σαν σε όνειρο πάνω σε χαλί από τσόφλια αυγών» πριν βγει στη σκηνή. Η Wikipedia γράφει ότι μέχρι τον Μάιο είχε χάσει περίπου εννέα κιλά (20 λίβρες) και ότι ο ατζέντης της Joe Glaser, ο κριτικός Leonard Feather και φίλοι της προσπάθησαν να την πείσουν να μπει σε νοσοκομείο, χωρίς επιτυχία.

Η τελευταία δημόσια εμφάνισή της έγινε στις 25 Μαΐου 1959 στο Phoenix Theatre της Νέας Υόρκης, σε βραδιά ενίσχυσης. Σύμφωνα με τον Lewis Porter, τραγούδησε δύο τραγούδια, και ο Leonard Feather και ο Steve Allen, που παρουσίαζαν, ανησύχησαν για την «εύθραυστη κατάστασή» της. Ο Ted Gioia γράφει ότι χρειάστηκε βοήθεια για να φτάσει στη σκηνή και ότι δεν είχε δυνάμεις να συνεχίσει. Στις αρχές Ιουνίου την περίμενε μια εβδομάδα στο Chez Parée του Μοντρεάλ, με δυνατότητα παράτασης, και έπρεπε να φύγει για τον Καναδά στις 31 Μαΐου, κατά το Fifty Plus Advocate.

31 Μαΐου: η κατάρρευση και τα δύο νοσοκομεία

Πώς ακριβώς κατέρρευσε, οι πηγές το αφηγούνται διαφορετικά. Ο Ted Gioia γράφει ότι έπεσε σε κώμα ενώ μαγείρευε στο σπίτι της και ότι ασθενοφόρο την πήγε πρώτα στο Knickerbocker Hospital. Εκεί περίμενε περίπου μία ώρα σε φορείο, της έβαλαν διάγνωση «εθισμός στα ναρκωτικά και αλκοολισμός» και δεν την δέχτηκαν. Δεύτερο ασθενοφόρο την έφερε στο Metropolitan Hospital, στο Χάρλεμ, όπου της έδωσαν τελικά φροντίδα και την έβαλαν σε σκηνή οξυγόνου.

Η εκδοχή που βασίζεται στο άρθρο του Hari στο Politico τοποθετεί την κατάρρευση στο διαμέρισμα του φίλου της Frankie Freedom, όπου της σέρβιρε φαγητό, και μιλά για μιάμιση ώρα αναμονής στο Knickerbocker, κατά το MEAWW. Ένας οδηγός ασθενοφόρου που την αναγνώρισε φέρεται να φρόντισε να μπει σε δημόσιο θάλαμο του Metropolitan. Το νοσοκομείο, στο 1901 First Avenue, είχε μετακομίσει στο σημερινό του κτίριο το 1955, δηλαδή τέσσερα χρόνια νωρίτερα, κατά τη Wikipedia.

Οι γιατροί βρήκαν, κατά την ίδια αφήγηση, υποσιτισμό, κίρρωση από χρόνια κατανάλωση αλκοόλ, προβλήματα στην καρδιά και στους πνεύμονες και έλκη στα πόδια από ενέσεις ηρωίνης. Της είπαν ότι δύσκολα θα ζούσε πολύ. Στη Wikipedia η αιτία της νοσηλείας αναφέρεται απλά ως ηπατική και καρδιακή νόσος.

Ένα δημοσίευμα της εποχής δίνει άλλη εικόνα για το πού έγινε η κατάρρευση. Η Daily Defender του Σικάγο, στο πρωτοσέλιδό της στις 4 Ιουνίου 1959, με τίτλο «Billie Holiday seriously ill», έγραψε ότι η τραγουδίστρια, γνωστή ως «Lady Day», είναι σε κρίσιμη κατάσταση στο Metropolitan Hospital και ότι μεταφέρθηκε εκεί εσπευσμένα μετά από κρίση στο διαμέρισμά της στη Νέα Υόρκη. Η λεζάντα του πρωτοσέλιδου δεν αναφέρει αστυνομία. Η σύλληψη ήρθε αργότερα.

12 Ιουνίου: ένα φακελάκι με ηρωίνη στο δωμάτιο

Στις 12 Ιουνίου, κατά τον Gioia, αστυνομικοί έψαξαν το Metropolitan και βρήκαν ένα μικρό αλουμινόχαρτο με ηρωίνη. Ο ίδιος υπονοεί ότι μπορεί να το είχε βάλει κάποιος επισκέπτης ή να το είχαν τοποθετήσει, και ότι οι αρχές ήθελαν μια θορυβώδη σύλληψη. Δεν δίνει πηγή για αυτό.

Η εκδοχή που κυκλοφορεί ευρύτερα, από το Politico του Hari, λέει ότι οι πράκτορες βρήκαν λιγότερο από το ένα όγδοο της ουγγιάς (περίπου 3,5 γραμμάρια) ηρωίνη σε φάκελο από αλουμινόχαρτο, κρεμασμένο σε καρφί στον τοίχο, έξι πόδια (περίπου 1,8 μέτρα) από το κάτω μέρος του κρεβατιού της, δηλαδή εκτός εμβέλειάς της, κατά το Face2Face Africa. Την ίδια περιγραφή, με τα 3,5 γραμμάρια και το καρφί, δίνει και το Byline Times, που σημειώνει ότι εκείνη αρνήθηκε ότι γνώριζε κάτι.

Ακολούθησε κατηγορία για κατοχή. Οι αρχές συγκάλεσαν εσπευσμένα μεγάλο ένορκο για να την παραπέμψει, κατά το Byline Times. Ο Gioia γράφει ότι ήταν πολύ αδύναμη για να μεταφερθεί σε κράτηση και γι’ αυτό μπήκαν φρουροί στην πόρτα της.

Η φρουρά στην πόρτα

Εδώ οι πηγές συμφωνούν στο κύριο σημείο και διαφέρουν στις λεπτομέρειες. Η Wikipedia και το NPR μιλούν για χειροπέδες στο κρεβάτι. Το Face2Face, που βασίζεται στο Politico, γράφει ότι είχε δύο αστυνομικούς στην πόρτα, ότι οι επισκέπτες χρειάζονταν γραπτή άδεια και ότι την κρατούσαν δεμένη πέντε εβδομάδες. Από τις 12 Ιουνίου ως τις 17 Ιουλίου πράγματι υπολογίζονται πέντε εβδομάδες.

Για προσωπικά αντικείμενα, η ιστοσελίδα του Clio γράφει ότι κατασχέθηκαν το πικάπ, τα κόμικς, το ραδιόφωνο και τα περιοδικά της. Ο Hari, στη συνέντευξή του στο Democracy Now, αναφέρει πικάπ και καραμέλες. Το Face2Face προσθέτει δακτυλικά αποτυπώματα και φωτογραφία κράτησης πάνω στο κρεβάτι και ανάκριση χωρίς δικηγόρο. Τα περισσότερα προέρχονται από την αφήγηση του Hari. Δεν τα βρήκα σε πηγή της εποχής του 1959.

Ο Gioia γράφει ότι ο εισαγγελέας φέρεται να πήρε τη νοσοκόμα της ως μάρτυρα κατηγορίας και να προσπάθησε να προγραμματίσει ακρόαση στο προσκέφαλό της, και ότι, αν έφευγε από το νοσοκομείο, θα έπρεπε να παρουσιαστεί στον μεγάλο ένορκο. Και εδώ δεν υπάρχει πηγή. Το πιο καλά τεκμηριωμένο είναι το τέλος: η φρουρά έφυγε με δικαστική εντολή μόλις λίγες ώρες πριν πεθάνει, κατά τη Wikipedia, τον Gioia και την Globe and Mail. Εκείνος ο αστυνομικός, γράφει η Globe and Mail, «είχε εγκατασταθεί» έξω από το δωμάτιο.

Η μεθαδόνη και τα πλακάτ για τη «Lady Day»

Ο Hari γράφει ότι η Holiday μπήκε σε στερητικό σύνδρομο, γιατί στο νοσοκομείο δεν της έδιναν ηρωίνη, και ότι η στενή της φίλη Maely Dufty επέμεινε να πάρει μεθαδόνη. Έτσι άρχισε να ανακάμπτει. Δέκα μέρες αργότερα, κατά τον ίδιο, η μεθαδόνη διακόπηκε με εντολή του Harry Anslinger, επικεφαλής του Bureau of Narcotics, όπως αναφέρει το Biography.com. Κατά το Face2Face, η κατάστασή της τότε χειροτέρεψε. Έξω από το νοσοκομείο, γράφει το ίδιο άρθρο, έγιναν διαμαρτυρίες με πλακάτ «Let Lady Day Live!».

Ο Gioia τα περιγράφει διαφορετικά. Γράφει ότι τις πρώτες 72 ώρες δεν είχε κανένα σύμπτωμα στέρησης, ότι άρχισε να συνέρχεται, να παίρνει βάρος και να μιλά για επιστροφή στο σπίτι. Η φίλη της Alice Vrbsky είπε αργότερα, όπως το παραθέτει το Biography.com, ότι η Holiday «ήταν σε πολύ κακή κατάσταση».

Οι επισκέπτες και η φράση «θα με σκοτώσουν»

Δύο φίλες της, η Maely Dufty και η Alice Vrbsky, μίλησαν αργότερα για εκείνες τις μέρες. Η Dufty υποστήριξε ότι οι αστυνομικοί της ναρκωτικών ήταν τελικά υπεύθυνοι για τον θάνατό της, κατά το Byline Times. Είναι δική της γνώμη, δεν είναι δικαστικό εύρημα.

Ένας φίλος που μπόρεσε να μπει ανέφερε ότι η Holiday, πανικόβλητη, είπε: «Θα με σκοτώσουν. Θα με σκοτώσουν εκεί μέσα. Μην τους αφήσετε». Η φράση προέρχεται από το άρθρο του Hari, όπως το μεταφέρει το MEAWW.

Κρυφή επίσκεψη έκανε γύρω στις 12 Ιουνίου η τραγουδίστρια Adelaide Hall, κατά τον βιογράφο της Iain Cameron Williams το 2022, όπως τον παραθέτει η Wikipedia. Ο George Jacobs ισχυρίζεται, επίσης, ότι την επισκέφθηκε και ο Frank Sinatra και ότι της υποσχέθηκε ηρωίνη. Το γράφω ως ισχυρισμό. Δεν το επιβεβαιώνει καμία άλλη πηγή που έλεγξα.

15–17 Ιουλίου: τα τελευταία μυστήρια και ο θάνατος

Στις 15 Ιουλίου ένας ιερέας της έδωσε τα τελευταία μυστήρια. Είχε εμφανιστεί και μια νέα νεφρική λοίμωξη, και οι φίλοι της σκέφτονταν μεταφορά σε ιδιωτική κλινική, αλλά ήταν πολύ εύθραυστη, κατά τον Gioia. Πέθανε τα ξημερώματα της 17ης Ιουλίου. Η Wikipedia δίνει ώρα 3:10 το πρωί. Ο Gioia, που επικαλείται το πιστοποιητικό θανάτου, γράφει 3:20, και το ίδιο το πιστοποιητικό, όπως φαίνεται παρακάτω, γράφει 3:20 π.μ.

Αιτία θανάτου ήταν το πνευμονικό οίδημα και η καρδιακή ανεπάρκεια, που προκλήθηκαν από κίρρωση του ήπατος. Το πιστοποιητικό, σύμφωνα με τον Gioia, γράφει «συμφόρηση των πνευμόνων, με συνοδό καρδιακή ανεπάρκεια». Εκδόθηκε στο όνομα «Eleanor McKay», με το επώνυμο του συζύγου της, και δηλώνει φυσικά αίτια. Η εφημερίδα New York Times δημοσίευσε ένα σύντομο, ανυπόγραφο νεκρολόγιο στη σελίδα 15, όπως λέει ο McDonough στο NPR.

Η Holiday άφησε περιουσία περίπου 1.000 δολαρίων, όπως αναφέρει ο McDonough στο NPR. Στην τράπεζα είχε 70 σεντς και, κατά τη Wikipedia, το 1958 είχε εισπράξει δικαιώματα μόλις 11 δολαρίων. Κατά πληροφορίες, μετά τον θάνατό της βρέθηκαν 750 δολάρια δεμένα στο πόδι της. Το Face2Face, που στηρίζεται στον Hari, γράφει ότι ήταν 15 χαρτονομίσματα των 50 δολαρίων που κρατούσε για να ευχαριστήσει τις νοσοκόμες. Είναι ερμηνεία. Το ποσό το επιβεβαιώνουν περισσότερες πηγές, ο σκοπός όχι.

Τι δεν είναι σαφές

• Πού κατέρρευσε. Στο σπίτι της, ενώ μαγείρευε (Gioia), στο διαμέρισμα της φίλης Frankie Freedom (MEAWW, από το Politico) ή «στο διαμέρισμά της» (Daily Defender, 04/06/1959, και Lowell).
• Πού βρέθηκε η ηρωίνη. Στο δωμάτιο του νοσοκομείου, σε καρφί στον τοίχο (Face2Face, Byline Times, Clio), ή στο διαμέρισμά της, κατά τη Globe and Mail, που γράφει ότι οι αστυνομικοί την βρήκαν εκεί και μετά την συνέλαβαν στο νοσοκομείο. Ο Gioia υπονοεί ότι μπορεί να την έφερε επισκέπτης.
• Αν είχε στερητικό σύνδρομο. Ο Hari γράφει ναι και μιλά για μεθαδόνη. Ο Gioia γράφει ότι τις πρώτες 72 ώρες δεν είχε κανένα σημάδι στέρησης.
• Η διάγνωση. Κίρρωση του ήπατος, κατά τη Wikipedia και το NPR. Ο Hari, στο Democracy Now, αναφέρει «καρκίνο του ήπατος».
• Η ώρα του θανάτου. 3:10 (Wikipedia) ή 3:20 (πιστοποιητικό θανάτου, και κατά τον Gioia). Κρατάω το 3:20.
• Η κηδεία. Πάνω από 3.000 άνθρωποι στις 21 Ιουλίου, κατά το Biography.com. Το Byline Times γράφει 31 Ιουλίου και περίπου 10.000. Η Wikipedia και το Biography.com δίνουν 21 Ιουλίου, γι’ αυτό την κρατάω.
• Οι χειροπέδες. Οι περισσότερες πηγές τις αναφέρουν. Ο Gioia μιλά μόνο για φρουρούς στην πόρτα.

Η κηδεία και ο τάφος στο Bronx

Η κηδεία έγινε στις 21 Ιουλίου 1959 στην εκκλησία St. Paul the Apostle, στο Μανχάταν, με πάνω από 3.000 ανθρώπους, ανάμεσά τους ο Benny Goodman, ο Gene Krupa, ο Tony Scott, ο Buddy Rogers και ο John Hammond, κατά το Biography.com. Το NPR αναφέρει ότι ο Goodman και η Mary Lou Williams ήταν επίτιμοι νεκροφόροι και ότι ο κόσμος ξεχείλισε στα πεζοδρόμια. Τα έξοδα τα κάλυψε ο λάτρης της τζαζ Michael Grace, κατά τη Wikipedia, και όχι ο σύζυγός της, κατά τον Donald Clarke.

Τις αποφάσεις τις πήρε ο Louis McKay, με τον οποίο ήταν χωρισμένη στην πράξη. Ο Donald Clarke, συγγραφέας του Wishing on the Moon, είπε στο NPR ότι ο McKay «πήρε τα ηνία γιατί το ήθελε και γιατί μπορούσε». Ο Clarke γράφει ότι ο Grace πρόσφερε να πληρώσει ταφή δίπλα στον Babe Ruth, σε πιο ακριβό νεκροταφείο, αλλά ο McKay αρνήθηκε. Η Holiday θάφτηκε στο νεκροταφείο St. Raymond’s στο Μπρονξ, δίπλα στη μητέρα της, Sadie Fagan. Ο Clarke πιστεύει ότι διάλεξαν εκείνο το νεκροταφείο επειδή ήταν φθηνό, και ότι να βρίσκεται δίπλα στη μητέρα της ήταν μάλλον αυτό που θα ήθελε και η ίδια.

Ένα χρόνο μετά τον θάνατό της ο τάφος δεν είχε ταφόπλακα. Ένας επισκέπτης τον περιέγραψε ως «ένα μικρό τετράγωνο γκρίζου, άσχημου χώματος», και το DownBeat έγραψε τον Μάιο του 1960 ότι η κατάσταση «θα άρεσε στην οξεία αίσθηση ειρωνείας της Billie Holiday». Το περιοδικό άνοιξε έρανο, και ο Clarke λέει ότι ο McKay αντέδρασε και σχεδίαζε μνημείο αξίας 3.500 δολαρίων. Σήμερα η Holiday και η μητέρα της μοιράζονται την ίδια πλάκα.

Το κυνήγι πριν από το νοσοκομείο

Το 1947 η Holiday συνελήφθη για ναρκωτικά και αφού βγήκε δεν μπορούσε να πάρει άδεια καμπαρέ στη Νέα Υόρκη, κατά την Britannica. Τη δουλειά της στη σκηνή τη συνέχισε εκτός πόλης. Κατά τη Wikipedia, ο Anslinger έβλεπε στη Holiday μια υπόθεση «role model»: αν κυνηγούσε διάσημους χρήστες, οι θαυμαστές τους θα αποθαρρύνονταν να τους μιμηθούν.

Ο φάκελός της στο FBI έχει μόλις 10 σελίδες και αφορά τη σύλληψή της στο Σαν Φρανσίσκο το 1949, από την οποία αθωώθηκε, κατά τον Porter. Στις αρχές του 1959, μετά από περιοδεία στην Ευρώπη, της είπαν στο τελωνείο ότι παραβίασε νόμο που υποχρεώνει όσους έχουν καταδικαστεί για ναρκωτικά να δηλώνουν τα ταξίδια τους, και την ανέκριναν τρεις ομοσπονδιακοί ερευνητές, αλλά της είπαν ότι δεν θα διωχθεί. Η μόνη πηγή που βρήκα γι’ αυτό είναι ο Gioia, χωρίς δική του παραπομπή.

Τρεις παρανοήσεις

«Την σκότωσε η αστυνομία». Η επίσημη αιτία είναι ιατρική: πνευμονικό οίδημα και καρδιακή ανεπάρκεια λόγω κίρρωσης. Ότι η φρουρά, οι περιορισμοί ή η διακοπή της μεθαδόνης επιτάχυναν το τέλος είναι ισχυρισμός της Dufty και του Hari, όχι εύρημα ιατροδικαστή ή δικαστηρίου. Το πιστοποιητικό θανάτου δηλώνει φυσικά αίτια.

«Την κυνηγούσαν για το “Strange Fruit”». Ο Lewis Porter γράφει ότι δεν υπήρξε ομοσπονδιακή αντίρρηση για το τραγούδι και ότι το Bureau την καταδίωξε για τη χρήση ναρκωτικών. Τον Hari, που στηρίζει την αντίθετη εκδοχή, ο Porter τον διορθώνει σε μια σειρά άρθρων, όπως το μέρος 3. Στην ταινία The United States vs. Billie Holiday (2021), που βασίζεται εν μέρει στο βιβλίο του Hari, ο Porter είδε «ένα από τα χειρότερα παραδείγματα αναθεώρησης της ιστορίας στα χρονικά του Χόλιγουντ», όπως το καταγράφει η Wikipedia.

«Ο Anslinger την επισκέφθηκε στο κρεβάτι της». Η σκηνή υπάρχει στην ταινία, όπου της προσφέρει να σβήσει το ποινικό της μητρώο αν δώσει ονόματα. Στις πηγές που έλεγξα δεν βρήκα τέτοια επίσκεψη τεκμηριωμένη. Η ιστορικός Tracy Fessenden γράφει ότι η ταινία στήνει μια «νέα εκδοχή του μύθου της Billie Holiday ως θύματος», στο The Revealer.

Λιγότερο γνωστά στοιχεία

• Το όνομά της. Γεννήθηκε ως Eleanora Fagan στις 7 Απριλίου 1915 στη Φιλαδέλφεια. Άλλες πηγές λένε Βαλτιμόρη, και η ληξιαρχική πράξη γράφει, κατά το Biography.com, «Elinore Harris». Η Britannica δίνει «Eleanora Harris».
• Η φωνή στο στούντιο. Στο Lady in Satin (1958), με ορχήστρα 40 οργάνων, μια νοσοκόμα έπρεπε κάποιες φορές να τη στηρίζει σε ψηλό σκαμπό όσο τραγουδούσε, κατά τη Wikipedia του Last Recording.
• Ο σύζυγος. Παντρεύτηκε τον Louis McKay στις 28 Μαρτίου 1957, κατά τη Wikipedia. Εκείνος σχεδίαζε αλυσίδα σχολών φωνητικής με το όνομά της, πάνω στο μοντέλο των σχολών χορού Arthur Murray. Η Wikipedia γράφει ότι στα τελευταία της χρόνια την ξεγελούσε σταδιακά και της έπαιρνε τα κέρδη.
• Οι μαγνητοταινίες Kuehl. Η δημοσιογράφος Linda Kuehl πήρε συνεντεύξεις από σχεδόν 200 ανθρώπους για βιογραφία της Holiday, σε περίπου 125 κασέτες, και δεν την ολοκλήρωσε ποτέ. Βρέθηκε νεκρή σε πεζοδρόμιο της Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο του 1978, κατά τη Wikipedia. Οι κασέτες χρησιμοποιήθηκαν στο ντοκιμαντέρ Billie (2019).
• Μια φράση του συζύγου. Η Tracy Fessenden γράφει ότι ο McKay ηχογραφήθηκε να συζητά τις κατηγορίες για ναρκωτικά εναντίον του ζευγαριού και να λέει ότι, αφού εκείνη δεν του ήταν πια χρήσιμη, ήθελε να την δει στον East River. Δεν βρήκα την ίδια την ηχογράφηση.
• Μια φράση μετά τον Lester Young. Η τραγουδίστρια Sylvia Sims θυμόταν ότι η Holiday της είπε, στον απόηχο του θανάτου του, κατά τον Gioia: «Μωρό μου, όλοι όσους αγαπώ έχουν πεθάνει. Και εσύ είσαι νεκρή και εγώ είμαι νεκρή».
• Μνημείο στο Lowell. Η Lowell History Board τοποθέτησε στις 19 Ιουνίου 2026 σχετική πινακίδα στο Lowell Black History Trail, κατά το ρεπορτάζ του Lowell.

Χρονολόγιο

• 07/04/1915: Γεννιέται η Eleanora Fagan, στη Φιλαδέλφεια.
• 1947: Σύλληψη για ναρκωτικά και απώλεια της άδειας καμπαρέ στη Νέα Υόρκη.
• 03–11/03/1959: Η τελευταία της ηχογράφηση για την MGM.
• 15/03/1959: Πεθαίνει ο Lester Young.
• 05–11/05/1959: Εβδομάδα εμφανίσεων στο Flamingo Lounge του Lowell.
• 25/05/1959: Η τελευταία δημόσια εμφάνιση, στο Phoenix Theatre.
• 31/05/1959: Κατάρρευση και εισαγωγή στο Metropolitan Hospital.
• 04/06/1959: Η Daily Defender του Σικάγο γράφει στο πρωτοσέλιδο ότι είναι σοβαρά άρρωστη.
• 12/06/1959: Έρευνα στο δωμάτιο, ευρήματα ηρωίνης και κατηγορία για κατοχή, κατά τον Gioia.
• 15/07/1959: Τα τελευταία μυστήρια.
• 17/07/1959, 3:20 π.μ.: Πεθαίνει σε ηλικία 44 ετών. Η φρουρά έχει αποσυρθεί λίγες ώρες νωρίτερα.
• 21/07/1959: Κηδεία στην St. Paul the Apostle, με πάνω από 3.000 ανθρώπους.
• Μάιος 1960: Το DownBeat γράφει για τον τάφο χωρίς πλάκα και ανοίγει έρανο.

Για παρόμοιες ιστορίες δες τις τελευταίες στιγμές διάσημων, τους τραγικούς θανάτους, τους τραγουδιστές, τους τάφους διάσημων και τους διάσημους που πέθαναν.

Συχνές ερωτήσεις