Ο J.R.R. Tolkien (Τόλκιν, 3 Ιανουαρίου 1892 – 2 Σεπτεμβρίου 1973), συγγραφέας του «Χόμπιτ» και του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών» και καθηγητής της Οξφόρδης, πέθανε στο Bournemouth της Αγγλίας σε ηλικία 81 ετών από αιμορραγικό έλκος και λοίμωξη του θώρακα. Κηδεύτηκε στο νεκροταφείο Wolvercote της Οξφόρδης, στον τάφο της συζύγου του Edith, με τα ονόματα Beren και Lúthien στην πέτρα τους.

J.R.R. Tolkien: γεννημένος στη Νότια Αφρική

Ο John Ronald Reuel Tolkien γεννήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 1892 στο Bloemfontein, πρωτεύουσα του Ελεύθερου Κράτους της Οράγγης, στη σημερινή Νότια Αφρική, κατά τη Wikipedia και το Tolkien Estate. Ο πατέρας του, Arthur Reuel Tolkien, ήταν τραπεζικός και διευθυντής υποκαταστήματος της Τράπεζας της Αφρικής. Η μητέρα του, Mabel Suffield, είχε φύγει από το Μπέρμιγχαμ τον Μάρτιο του 1891 για να παντρευτεί τον Arthur στη Νότια Αφρική, κατά το Tolkien Gateway. Το 1894 γεννήθηκε ο αδελφός του, Hilary.

Η οικογένεια δεν έμεινε εκεί πολύ. Η Mabel πήγε με τα παιδιά στην Αγγλία το 1895, ενώ ο Arthur έμεινε στη Νότια Αφρική. Δεν τον ξαναείδαν: ο πατέρας πέθανε εκεί από ρευματικό πυρετό το 1896, όταν ο Ronald ήταν τριών ετών. Αυτή η πρώτη απώλεια προηγείται της μεγαλύτερης, που ακολούθησε οκτώ χρόνια αργότερα.

Sarehole, η Mabel και ο Father Francis

Η χήρα Mabel εγκαταστάθηκε με τους δύο γιους της στο Sarehole, ένα χωριό στα περίχωρα του Μπέρμιγχαμ, στη Gracewell Road. Έζησαν εκεί γύρω στα τέσσερα χρόνια, από τα τέσσερα έως τα οκτώ του Ronald, και οι βιογράφοι περιγράφουν αυτή την εποχή ως τα πιο ευτυχισμένα παιδικά του χρόνια, με τον μύλο, τα λιβάδια και τα δάση. Το τοπίο αυτό συνδέεται συχνά με την εικόνα του Shire στο «Χόμπιτ» και στον «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών». Η Mabel τον δίδαξε η ίδια βοτανική και λατινικά· διάβαζε από τεσσάρων ετών και από νωρίς τον τράβηξαν οι γλώσσες.

Το 1900 η Mabel έκανε ένα βήμα που στοίχισε. Τον Μάιο εκείνης της χρονιάς προσχώρησε στην Καθολική Εκκλησία μαζί με την αδελφή της May. Ο πατέρας τους, John Suffield, ήταν Ουνιτάριος και αντέδρασε έντονα, ενώ ο γαμπρός της, Walter Incledon, απαγόρευσε στη May να πηγαίνει σε καθολική εκκλησία και σταμάτησε τη μικρή οικονομική βοήθεια προς τη Mabel, κατά το Tolkien Gateway. Η οικογένεια την αποξένωσε, κι εκείνη συνέχισε να μεγαλώνει τα παιδιά της στην πίστη που είχε διαλέξει. Ο Tolkien έμεινε καθολικός σε όλη του τη ζωή.

Η Mabel εξαντλήθηκε από τη φροντίδα των παιδιών της, που νόσησαν στις αρχές του 1904 με ιλαρά και κοκίτη, ενώ ο Hilary πάθαινε και πνευμονία. Τον Απρίλιο του 1904 μπήκε στο νοσοκομείο και διαγνώστηκε με διαβήτη, σε εποχή που η ινσουλίνη δεν είχε ανακαλυφθεί. Έπεσε σε διαβητικό κώμα και πέθανε στις 14 Νοεμβρίου 1904, στα 34 της, δίπλα στον Father Francis και στην αδελφή της. Ο Tolkien ήταν δώδεκα ετών. Η Mabel θάφτηκε στο καθολικό νεκροταφείο του Bromsgrove, με σταυρό που προμήθευσε ο Father Francis.

Ο Father Francis Xavier Morgan (1857–1935), εφημέριος του Birmingham Oratory στο Edgbaston, ήταν ο άνθρωπος που η Mabel είχε διορίσει κηδεμόνα των γιων της. Ανέλαβε τα δύο ορφανά και έγινε, όπως γράφουν οι βιογράφοι, ο δεύτερος πατέρας τους. Φρόντισε για τη σχολική τους πορεία και για την πίστη στην οποία ήθελε η Mabel να μεγαλώσουν.

Το σχολείο, η T.C.B.S. και οι γλώσσες

Ο Tolkien πήγε στο King Edward’s School του Μπέρμιγχαμ το 1900, για ένα χρόνο, και επέστρεψε το 1903 με υποτροφία, κατά το Tolkien Gateway· έμεινε εκεί έως το 1911. Στο σχολείο ανακάλυψε ότι οι γλώσσες δεν ήταν μόνο μάθημα. Έμαθε Λατινικά και Ελληνικά και αγάπησε τα Παλαιά Αγγλικά. Αργότερα απέκτησε και γνώσεις σύγχρονων ισλανδικών και λίγων φινλανδικών. Έμαθε Εσπεράντο πριν από το 1909 και εφηύρε τις δικές του γλώσσες, ανάμεσά τους τη Naffarin. Θεωρούσε ότι μια τεχνητή γλώσσα δεν επιβιώνει χωρίς μυθολογία, κατά τη Wikipedia, και αυτή η σκέψη βρίσκεται στη ρίζα της Quenya και της Sindarin, των δύο γλωσσών των ξωτικών που έγιναν ο πυρήνας της Μέσης Γης.

Στο σχολείο συγκρότησε με φίλους την παρέα που ονόμασαν T.C.B.S. (Tea Club and Barrovian Society), από το Barrow Stores του σχολείου, όπου συναντιόνταν. Οι τέσσερις βασικοί ήταν ο ίδιος, ο Christopher Wiseman, ο Robert Gilson και ο Geoffrey Bache Smith, και η παρέα είχε περίπου εννέα μέλη. Διάβαζαν ο ένας στον άλλον ό,τι έγραφαν. Σχεδόν όλοι σκοτώθηκαν στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο· ο Wiseman ήταν ο μόνος από τους στενούς φίλους που επέζησε, γεγονός που, κατά το Tolkien Gateway, τον επηρέασε βαθιά.

Edith Bratt: ο απαγορευμένος έρωτας

Το 1908 ο Tolkien και ο Hilary νοίκιαζαν δωμάτιο σε σπίτι της Duchess Road, στο Edgbaston. Εκεί γνώρισε τη συνενοικιάστρια, Edith Mary Bratt, που γεννήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 1889 και ήταν τρία χρόνια μεγαλύτερη. Είχε μεγαλώσει στο Μπέρμιγχαμ και είχε αγαπήσει το πιάνο στο οικοτροφείο Dresden House. Οι δυο τους ερωτεύτηκαν, αλλά όταν το έμαθε ο Father Francis, ο κηδεμόνας του Tolkien, απαγόρευσε κάθε επαφή μεταξύ τους μέχρι τα 21 του Ronald.

Ο Tolkien υπάκουσε. Το βράδυ των 21ων γενεθλίων του, στις 3 Ιανουαρίου 1913, έγραψε στην Edith. Εκείνη είχε μόλις συμφωνήσει να αρραβωνιαστεί τον George Field, αλλά δέχτηκε την πρότασή του, διέλυσε τον άλλον αρραβώνα και αρραβωνιάστηκαν τον Ιανουάριο του 1913. Αργότερα έγινε και αυτή καθολική, κατά τη Wikipedia με την επιμονή του Tolkien. Παντρεύτηκαν στις 22 Μαρτίου 1916 στο Warwick.

Οξφόρδη και Μεγάλος Πόλεμος

Ο Tolkien μπήκε το 1911 στο Exeter College της Οξφόρδης και αποφοίτησε το 1915 με άριστα, σε αγγλική γλώσσα και φιλολογία. Είχε καθυστερήσει την κατάταξή του για να τελειώσει τις σπουδές του. Τον Ιούλιο του 1915 ορκίστηκε ανθυπολοχαγός στους Lancashire Fusiliers.

Λίγους μήνες μετά τον γάμο του, το καλοκαίρι του 1916, βρέθηκε στη Γαλλία. Πολέμησε στη μάχη του Σομ, στο Schwaben Redoubt, στο Leipzig Salient και στο Regina Trench. Τον Οκτώβριο του 1916 προσβλήθηκε από τύφο των χαρακωμάτων και στάλθηκε πίσω στην Αγγλία. Το 1916 σκοτώθηκαν οι δύο στενότεροι φίλοι του από τη T.C.B.S., ο Rob Gilson και ο Geoffrey Bache Smith. Την περίοδο της ανάρρωσης, κατά τους βιογράφους, άρχισε να γράφει τη μυθολογία που έγινε αργότερα το «Silmarillion».

Ο πρώτος του γιος, ο John Francis, γεννήθηκε στο Cheltenham στις 16 Νοεμβρίου 1917, ενώ ο πατέρας νοσηλευόταν επανειλημμένα με τα επεισόδια του πυρετού. Ο Tolkien προήχθη σε υπολοχαγό το 1918 και αποστρατεύτηκε τον Νοέμβριο του 1920.

Roos, Yorkshire: ο χορός της Edith

Το 1917, όταν ο Tolkien υπηρετούσε στο Roos του East Yorkshire, η Edith ζούσε κοντά του. Κατά την παράδοση, εκείνη χόρεψε και τραγούδησε για εκείνον σε ένα ξέφωτο με φυτά της οικογένειας των ομπρελοφόρων, που ο ίδιος έλεγε «hemlock». Αυτή η σκηνή ενέπνευσε την ιστορία του Beren και της Lúthien, που άρχισε ως «The Tale of Tinúviel» και έφτασε στο «Silmarillion». Ο John Garth εντοπίζει ως πιθανότερη τοποθεσία το Dents Garth, στη νοτιοανατολική γωνία του χωριού, κατά την Tolkien Society· η ακριβής ημερομηνία δεν είναι γνωστή, αλλά τα φυτά δείχνουν Μάιο ή αρχές Ιουνίου 1917. Γι’ αυτό ο τάφος του φέρει τα ονόματα της ιστορίας.

Φιλόλογος: Leeds, Οξφόρδη και Beowulf

Από το 1918 ο Tolkien δούλεψε στο Oxford English Dictionary, και το 1920 έγινε Reader στην Αγγλική Γλώσσα στο Πανεπιστήμιο του Leeds· το 1924 έγινε καθηγητής εκεί. Το 1925 γύρισε στην Οξφόρδη ως καθηγητής Αγγλοσαξονικών (Rawlinson and Bosworth) και έμεινε έως το 1945. Από το 1945 έως το 1959 ήταν καθηγητής αγγλικής γλώσσας και φιλολογίας στο Merton College. Η διάλεξή του για το Beowulf το 1936 άλλαξε, κατά τη Wikipedia, τον τρόπο που διαβάζεται το έπος: ο Tolkien υποστήριξε ότι το ποίημα είναι ποίηση και όχι μόνο ιστορικό ντοκουμέντο. Η δική του μετάφραση ολοκληρώθηκε το 1926 και εκδόθηκε μόλις το 2014.

Inklings και C.S. Lewis

Το 1926 γνώρισε στην Οξφόρδη τον C.S. Lewis, που έγινε fellow στο Magdalen College την ίδια χρονιά. Ο Lewis μπήκε στην ομάδα Kolbitar (Coalbiters), που διάβαζε ισλανδικές σάγκες. Το όνομα «Inklings» πέρασε το 1933 στον κύκλο φίλων που μαζεύονταν στα δωμάτια του Lewis, και οι βραδιές της Πέμπτης καταγράφονται έως τον Οκτώβριο του 1949, κατά το χρονολόγιο του St. Bonaventure University. Στον ίδιο κύκλο έχει συνδεθεί και το pub Eagle and Child, γνωστό ως «Bird and Baby».

Ο Lewis ήταν ο στενότερος φίλος του Tolkien, και ο Tolkien συνέβαλε καθοριστικά στη μεταστροφή του στον Χριστιανισμό, κατά τη Wikipedia. Ο Lewis πέθανε στις 22 Νοεμβρίου 1963 στο The Kilns.

Το «Χόμπιτ»

Το κείμενο υπήρχε ήδη το 1932. Η Susan Dagnall της Allen & Unwin το εντόπισε το 1936 και ζήτησε να υποβληθεί για έκδοση, και ο Stanley Unwin αποφάσισε να το εκδώσει. Την κρίση του πρώτου αναγνώστη την έκανε ο δεκάχρονος γιος του, Rayner Unwin, που έπαιρνε ένα σελίνι για κάθε κριτική παιδικού βιβλίου. Έγραψε ότι το βιβλίο δεν χρειάζεται εικόνες και ότι θα αρέσει σε παιδιά από πέντε έως εννέα ετών, κατά το medievalists.net.

Το «The Hobbit» κυκλοφόρησε στις 21 Σεπτεμβρίου 1937 σε 1.500 αντίτυπα, που εξαντλήθηκαν γρήγορα. Ο εκδότης ζήτησε συνέχεια. Ο Tolkien πρότεινε πρώτα τα κείμενα της μυθολογίας του, που έγιναν το «Silmarillion»· η Allen & Unwin τα απέρριψε ως δυσνόητα και «υπερβολικά κελτικά» και ζήτησε νέο βιβλίο για τους χόμπιτ.

Ο «Άρχοντας των Δαχτυλιδιών»

Η συνέχεια χρειάστηκε χρόνια. Το έργο ολοκληρώθηκε το 1949 και εκδόθηκε το 1954–1955 σε τρεις τόμους: το «The Fellowship of the Ring» το 1954 και τα «The Two Towers» και «The Return of the King» το 1955. Η έκδοση σε τρεις τόμους οφειλόταν, κατά τη Wikipedia, στο υψηλό κόστος εκτύπωσης. Ο W.H. Auden έγραψε θετικές κριτικές και για τους δύο πρώτους τόμους, κατά την Tolkien Gateway.

Το βιβλίο έγινε μεγάλη επιτυχία, αλλά ο Tolkien δεν το έζησε εύκολα. Οι πολλοί αναγνώστες ήθελαν να τον συναντήσουν, και η φήμη τον βάραινε.

Η φήμη, οι ΗΠΑ και η Ace Books

Στις ΗΠΑ ο «Άρχοντας των Δαχτυλιδιών» κυκλοφορούσε με περιορισμένη άδεια από τη Houghton Mifflin, και καμία αμερικανική εταιρεία δεν είχε αποκτήσει δικαιώματα έκδοσης έως το 1965. Το 1964 ο Donald Wollheim της Ace Books ζήτησε από τον Tolkien να εκδώσει την τριλογία. Εκείνος αρνήθηκε. Ο Wollheim θεώρησε ότι τα δικαιώματα είχαν λήξει και το έργο ήταν ελεύθερο, και κυκλοφόρησε το «Fellowship of the Ring» τον Μάιο του 1965 και τους άλλους δύο τόμους τον Ιούλιο, με εξώφυλλο του Jack Gaughan, κατά το Kirkus Reviews.

Ο Tolkien ζήτησε από τους αναγνώστες του στις ΗΠΑ να μη την αγοράσουν, χαρακτηρίζοντάς την «πειρατική». Τον Αύγουστο του 1965 παρέδωσε αναθεωρημένα κείμενα στην Ballantine, που έβγαλε τη δική της έκδοση με την ένδειξη «The Authorized Edition». Η Ace πούλησε πάνω από 100.000 αντίτυπα με $0,75 ενώ η Ballantine τιμολογούσε $0,95. Τον Φεβρουάριο του 1966 ο Tolkien συμφώνησε με τον Wollheim να λάβει δικαιώματα, και τον Μάρτιο η Ace σταμάτησε νέες εκτυπώσεις. Η κόρη του Wollheim, Betsy, παραδέχθηκε αργότερα ότι οι μέθοδοι του πατέρα της ήταν αντιδεοντολογικές, αλλά βοήθησαν την τριλογία να φτάσει σε πολύ περισσότερους αμερικανούς αναγνώστες.

Η επιστολή του 1938 προς τον γερμανό εκδότη

Τον Ιούλιο του 1938 ο γερμανικός οίκος Rütten & Loening της Φρανκφούρτης, που ήθελε να εκδώσει το «Hobbit» στα γερμανικά, ζήτησε από τον Tolkien βεβαίωση «αρίας» καταγωγής. Εκείνος έγραψε στον Unwin ότι αρνείται να δώσει τέτοια δήλωση, και υπέβαλε δύο σχέδια απάντησης. Στο δεύτερο, με ημερομηνία 25 Ιουλίου 1938, δήλωσε ότι δεν είναι «άριος» και ότι δεν γνωρίζει εβραίους προγόνους, ότι ο προπάππους του ήρθε από τη Γερμανία τον 18ο αιώνα και ότι είναι περήφανος για το γερμανικό του επώνυμο, χαρακτηρίζοντας τέτοια ερωτήματα άσχετα με τη λογοτεχνία, κατά το Flashbak. Δεν είναι γνωστό ποιο από τα δύο σχέδια στάλθηκε. Το «Hobbit» εκδόθηκε στα γερμανικά το 1957 ως «Kleiner Hobbit und der große Zauberer».

Το Νόμπελ που δεν δόθηκε

Το 1961 ο C.S. Lewis πρότεινε τον Tolkien για το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Τα πρακτικά έμειναν μυστικά πενήντα χρόνια και ανοίχτηκαν το 2012, οπότε ο σουηδός δημοσιογράφος Andreas Ekström τα μελέτησε. Η επιτροπή, με πρόεδρο τον Anders Österling, έκρινε ότι το έργο δεν ανταποκρινόταν στην αφήγηση υψηλότερης ποιότητας. Το βραβείο πήγε στον Ivo Andrić, με δεύτερο τον Graham Greene και τρίτη την Karen Blixen, κατά το Fine Books Magazine.

Πίστη και πολιτική

Ο Tolkien ήταν καθολικός σε όλη του τη ζωή. Στα πολιτικά ήταν αντικομμουνιστής και υποστήριξε τους Εθνικιστές στον Ισπανικό Εμφύλιο, κατά τη Wikipedia. Αντιτάχθηκε ωστόσο ρητά στις ναζιστικές φυλετικές θεωρίες, όπως δείχνει η επιστολή του 1938.

Οικογένεια: τέσσερα παιδιά

Ο Tolkien και η Edith απέκτησαν τέσσερα παιδιά: τον John (1917–2003), τον Michael (1920–1984), τον Christopher (1924–2020) και την Priscilla (1929–2022), που πέθανε στις 28 Φεβρουαρίου 2022 σε ηλικία 92 ετών, κατά το File 770. Η οικογένεια έζησε περίπου 17 χρόνια στο 20 Northmoor Road της Οξφόρδης, από περίπου το 1930 έως το 1947. Η Priscilla έγινε επιτηρήτρια δοκιμαστικής αποφυλάκισης και κοινωνική λειτουργός, και το 1986 επίτιμη αντιπρόεδρος της Tolkien Society.

Τα χρόνια εκείνα ο γάμος είχε και τις δυσκολίες του. Η Edith απεχθανόταν την ακαδημαϊκή ζωή και έπασχε από έντονα πεπτικά προβλήματα και ρευματοειδή αρθρίτιδα, κατά το Dorset Life. Αυτά έπαιξαν ρόλο στην απόφαση της μετακόμισης.

Poole και Bournemouth

Μετά τη συνταξιοδότησή του από την Οξφόρδη ο Tolkien και η Edith μετακόμισαν το 1968 στο Bournemouth, σε ένα μπανγκαλόου στη Lakeside Road 19, στο Branksome Park, στην πλευρά του Poole. Οι θαυμαστές έρχονταν στην πόρτα του για αυτόγραφα και τηλεφωνούσαν συνέχεια, κάτι που τον ενοχλούσε. Η Edith είχε ανάγκη από ήπιο κλίμα, και ήθελε και η ίδια να φύγει από την Οξφόρδη. Το ζεύγος ήταν συνηθισμένο στο ξενοδοχείο Miramar, όπου έμενε στις διακοπές στα δωμάτια 37 και 39, με θέα στη θάλασσα. Το Bournemouth δεν ήταν η πρώτη επιλογή του Tolkien, κατά το Tolkien Gateway.

Ο θάνατος της Edith: Lúthien

Η Edith πέθανε στις 29 Νοεμβρίου 1971, σε ηλικία 82 ετών (ορισμένες πηγές δίνουν 28 Νοεμβρίου). Θάφτηκε στο νεκροταφείο Wolvercote της Οξφόρδης. Ο Tolkien ζήτησε να γραφτεί στην πέτρα της το όνομα «Lúthien». Έπειτα γύρισε στην Οξφόρδη, όπου το Merton College του παραχώρησε δωμάτια κοντά στην οδό High Street. Τον Μάρτιο του 1972 παρέλαβε το CBE στο Buckingham Palace, ενώ το πανεπιστήμιο της Οξφόρδης του απένειμε επίτιμο διδακτορικό· το 1973 έγινε και επίτιμος fellow του Merton College. Στις 22 Ιουλίου 1973 πήρε επίτιμο διδακτορικό από το Εδιμβούργο.

Ο θάνατος

Στις 9 Αυγούστου 1973 έγινε η τελευταία του φωτογραφία στον Botanic Garden της Οξφόρδης. Λίγες εβδομάδες αργότερα ήταν στο Bournemouth, φιλοξενούμενος στο σπίτι του γιατρού του, Denis Tolhurst, και της συζύγου του Jocelyn. Στις 30 Αυγούστου 1973 εμφάνισε σοβαρή αιμορραγία από έλκος στομάχου και μεταφέρθηκε σε ιδιωτικό νοσοκομείο, όπου παρουσίασε και λοίμωξη του θώρακα. Πέθανε τις πρώτες πρωινές ώρες της Κυριακής 2 Σεπτεμβρίου 1973, στα 81 του, 21 μήνες μετά την Edith, κατά το Dorset Life και τη Wikipedia. Το Tolkien Gateway, σε σελίδα για το νεκροταφείο, αναφέρει πνευμονία, οπότε η αιτία διαφέρει ελαφρά ανάλογα με την πηγή.

Η κηδεία και το νεκροταφείο Wolvercote

Η νεκρώσιμη ακολουθία (requiem Mass) έγινε στις 6 Σεπτεμβρίου 1973, τέσσερις μέρες μετά τον θάνατό του, στην εκκλησία του Αγίου Αντωνίου της Πάδοβας στο Headington της Οξφόρδης. Σε αυτήν συμμετείχε ο Robert Murray· ποιοι παρευρέθηκαν δεν αναφέρεται στις πηγές που βρήκα.

Ο Tolkien θάφτηκε στο νεκροταφείο Wolvercote, δημοτικό νεκροταφείο της βόρειας Οξφόρδης, στον τάφο της Edith. Στην πέτρα γράφονται τα ονόματα της ιστορίας που τους συνέδεσε: «Edith Mary Tolkien, Lúthien, 1889–1971» και «John Ronald Reuel Tolkien, Beren, 1892–1973». Το «Beren» προστέθηκε μετά τον θάνατό του· το «Lúthien» το είχε ζητήσει ο ίδιος. Στο ίδιο νεκροταφείο είναι θαμμένοι και ο γιος του John, κοντά στους γονείς του, και ο βιογράφος του, Humphrey Carpenter. Ακριβής θέση τμήματος του τάφου δεν βρήκα σε πηγές.

Η πέτρα με τα δύο ονόματα της ιστορίας είναι το σημείο που κάνει τον τάφο αναγνωρίσιμο.

Μετά τον θάνατο: το «Silmarillion» και ο Christopher

Το «The Silmarillion» κυκλοφόρησε στις 15 Σεπτεμβρίου 1977 από την George Allen & Unwin και τη Houghton Mifflin, με επιμέλεια του Christopher Tolkien και βοήθεια του συγγραφέα Guy Gavriel Kay. Για τα τελευταία κεφάλαια ο Christopher χρειάστηκε να γράψει την αφήγηση σχεδόν από την αρχή. Ο Christopher συνέχισε να εκδίδει τα χειρόγραφα του πατέρα του έως το τέλος της ζωής του, το 2020.

Το Tolkien Estate συνεχίζει να διαχειρίζεται το έργο. Σήμερα ο Tolkien θεωρείται ο συγγραφέας που καθιέρωσε το σύγχρονο είδος της φαντασίας, και το «Hobbit» έχει πουλήσει κατά το medievalists.net έως εκατό εκατομμύρια αντίτυπα.

Λιγότερο γνωστά στοιχεία για τον Tolkien

• Εσπεράντο και Naffarin. Έμαθε Εσπεράντο πριν από το 1909 και εφηύρε νωρίς τη δική του γλώσσα, τη Naffarin.
• Ένα σελίνι για κριτική. Το «Hobbit» κρίθηκε από δεκάχρονο: ο Rayner Unwin πληρωνόταν ένα σελίνι για κάθε κριτική που έγραφε.
• Το Beowulf, 88 χρόνια μετά. Η μετάφρασή του ολοκληρώθηκε το 1926 και εκδόθηκε μόλις το 2014.
• Το Νόμπελ. Τα αρχεία της Σουηδικής Ακαδημίας δείχνουν ότι ο Lewis τον πρότεινε το 1961 και ότι η επιτροπή τον απέρριψε.
• Beren και Lúthien. Ο ίδιος ζήτησε το όνομα «Lúthien» στον τάφο της Edith· το «Beren» προστέθηκε στη δική του πλάκα μετά τον θάνατό του.
• Η απάντηση στους Γερμανούς. Το 1938 αρνήθηκε να αποδείξει την «αρία» καταγωγή του, χαρακτηρίζοντας το ερώτημα άσχετο με τη λογοτεχνία.
• Το CBE. Παρέλαβε το παράσημο στο Buckingham Palace στις 28 Μαρτίου 1972.

Συχνές ερωτήσεις για τον J.R.R. Tolkien